V SA/Wa 2789/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-25
Skład orzekający: Beata Krajewska, Mirosława Pindelska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli podatkowej, zgodnie z art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym po upływie 6-miesięcznego terminu od zakończenia kontroli podatkowej. Termin ten, licząc od dnia doręczenia protokołu kontroli do dnia doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania, upłynął przed datą wszczęcia postępowania. W związku z tym, prawo do wszczęcia postępowania podatkowego uległo przedawnieniu, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelnik Urzędu określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za maj 2007 r. w kwocie ponad 3,2 mln zł, nie uwzględniając faktur korygujących zawierających rabaty. Dyrektor Izby uchylił tę decyzję, wskazując na brak odzwierciedlenia materiału dowodowego w uzasadnieniu i konieczność ponownej analizy. Spółka zarzuciła m.in. rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym wszczęcie postępowania po terminie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] & [...]. Sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz [...] & [...] Sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] & [...] Sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Stroną", "Spółką", "Skarżącą") jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (zwanego dalej: "Dyrektorem Izby") z dnia [...] września 2013 r. o numerze [...], uchylająca w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Warszawie (zwanego dalej: "Naczelnikiem Urzędu") z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Naczelnik Urzędu wszczął postepowanie podatkowe wobec Skarżącej w sprawie określenia w prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracja na terenie kraju samochodów osobowych w miesiącu maju 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w Warszawie przeprowadzili u Skarżącej kontrolę podatkową i stwierdzili nieprawidłowości w zakresie rozliczenia się spółki z budżetem Skarbu Państwa z tytułu podatku akcyzowego od samochodów osobowych oraz klasyfikacji taryfowej samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo z uwzględnieniem sprzedaży przed pierwszą rejestracją samochodów klasyfikowanych do kodów CN 8704 i 8703 w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r.
Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. o numerze [...], Naczelnik Urzędu określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesięczny okres rozliczeniowy maj 2007 roku z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją na terenie kraju samochodów osobowych w kwocie 3.213.292,00 zł. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 207 § 1 w zw. z art. 21 § 3 i art. 63 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; zwanej dalej: "O.p."), art. 1, art. 2 pkt 1, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 75 ust. 1 i ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm., zwanej dalej: "u.p.a."), art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626, ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825, ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż w złożonej przez Stronę deklaracji dla podatku akcyzowego AKC-3 za okres rozliczeniowy miesiąc maj 2007 r. zadeklarowano wartość podatku wynikającą ze sprzedaży przed pierwszą rejestracją na terenie kraju samochodów osobowych, w wysokości 1.317.918,00 zł, deklarując jednocześnie wartość zwolnień i pomniejszeń w wysokości 198.184,00 zł. We wskazanym okresie Strona sprzedała 221 samochodów osobowych o poj. silnika poniżej 2000 cm³ oraz 60 samochodów osobowych o poj. silnika powyżej 2000 cm³.
Na podstawie badania przedstawionych w trakcie kontroli dokumentów (rejestr sprzedaży VAT za maj 2007, faktury sprzedaży, faktury korygujące) stwierdzono, że strona dokonywała zmiany wartości samochodów osobowych po dokonaniu ich sprzedaży przed pierwszą rejestracją na terenie kraju, w stosunku do których powstał obowiązek podatkowy i została ustalona podstawa opodatkowania. Naczelnik Urzędu przyjął, iż wskazane w rejestrze sprzedaży faktury VAT, których numery w pierwszych czterech pozycjach zawierają litery NPOL, posiadają przyporządkowany VIN oraz większą od zera kwotę netto, są fakturami faktycznie dokumentującymi czynność opodatkowaną, jaką jest sprzedaż przed pierwszą rejestracją na terenie kraju samochodu osobowego. Natomiast faktury zawierające w końcówce numeru znaki /CORR, którym przypisano bądź nieznacznej wysokości dodatnie wartości netto, bądź wartości ujemne uznano za dokumentujące korekty wystawionych już faktur sprzedażowych. Organ I instancji przyjął za podstawę obliczenia zobowiązania wyłącznie faktury pierwotne tj. posiadające nr NPOL, nie uwzględniając faktur korygujących, zawierających upusty i rabaty wystawione krajowym dealerom.
Organ I instancji stwierdził, że w u.p.a. nie ma przepisów uprawniających do zmniejszenia podstawy opodatkowania o kwoty udokumentowanych i prawnie dopuszczalnych rabatów. Uzyskanie przez kupującego rabatu nie może mieć wpływu na wysokość podstawy opodatkowania, a co za tym idzie wysokość kwoty podatku akcyzowego, o ile nie będzie on uwzględniony już w momencie sprzedaży w kwocie należnej z tytułu tej sprzedaży na wystawionej fakturze. Rabaty i upusty udzielone po dokonaniu sprzedaży samochodów osobowych nie mogą zmniejszać kwoty należnego podatku akcyzowego.
Jednocześnie organ wskazał, iż z analizowanego rejestru sprzedaży wyselekcjonowano jedynie samochody osobowe, które spełniają warunek przeznaczenia do transportu osób. Okolicznością sporną była natomiast wykazana w protokole z kontroli kwestia przeznaczenia pojazdu marki [...]. W dalszej części uzasadnienia organ powołując się na dane techniczne pojazdu oraz Noty wyjaśniające przyjęte zgodnie z procedurą określoną w art. 10 ust. 1 rozporządzenia rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, jak również zasadę proporcji ładowności wynikającą z decyzji klasyfikacyjnej podjętej przez Komitet Systemu Zharmonizowanego na 22 sesji, zawartej w Wyjaśnieniach do Taryfy Celnej (MP z 2006 r. Nr 86, poz.880) uznał, iż przedmiotowy pojazd marki [...] należy zaklasyfikować do kodu CN 8704, a więc jako pojazd zasadniczo przeznaczony do przewozu towarów.
Pismem z [...] listopada 2012 r. Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, żądając jej uchylenia i umorzenia postepowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Skarżąca wskazała, iż w całości zgadza się z konkluzją Naczelnika dotyczącą klasyfikacji PKWiU samochodów [...] i uznaniem, że ich sprzedaż przez Spółkę nie podlegała opodatkowaniu akcyzą. Spółka nie zgadza się natomiast z rozstrzygnięciem Naczelnika w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podanej kwocie. Spółka stoi bowiem na stanowisku, że prawidłowa kwota zobowiązania podatkowego za miesiąc maj 2007 r. wyniosła kwotę zadeklarowaną przez Spółkę w złożonej deklaracji podatkowej, zaś różnica w wysokości zobowiązania podatkowego obliczonego przez Spółkę i przez Naczelnika Urzędu wynika z bezpodstawnego pominięcia przez organ wpływu korekt podstawy opodatkowania dokonanej w oparciu o faktury korygujące (w tym udzielone rabaty i pomniejszenia ceny), które powinny obniżać podstawę opodatkowania w akcyzie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r. Dyrektor Izby uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zaznaczył, iż rozstrzygnięcie i uzasadnienie decyzji organu I instancji nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinny znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji przekonywującym co do zasadności rozstrzygnięcia. Ponadto zdaniem organu II instancji należy odnieść się do podstaw i źródeł wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego, a także zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego oraz przeprowadzić dogłębną analizę znajdującego się w aktach sprawy rejestru sprzedaży z uwzględnieniem charakteru dokonanych w nim wpisów, w szczególności mających znaczenie lub nie dla wysokości podstawy opodatkowania. Ponadto przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy pierwszej instancji winien zweryfikować dokumenty potwierdzające, w jego ocenie klasyfikację samochodu marki [...] model typu pick-up do pozycji HS 8704 albo do pozycji HS 8703 tj. jako zasadniczo przeznaczonego do przewozu towarów, czy też zasadniczo przeznaczonego do przewozu osób. W ocenie Dyrektora Izby, należy dokonać ponownej analizy zgromadzonego w sprawie całego materiału dowodowego z uwzględnieniem Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, które zawierają w swej treści bezpośrednie wskazania co do klasyfikacji samochodów typu pick-up i określić zobowiązanie podatkowe z uwzględnieniem sprzedaży wszystkich samochodów osobowych dokonanej przed ich pierwszą rejestracją w kraju w danym okresie rozliczeniowym, w tym przypadku w maju 2007 r.
W skardze na decyzję organu II instancji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzuciła:
I. rażące naruszenie przepisów postępowania podatkowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 165b § 1 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez nieuchylenie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie oraz nieumorzenie postępowania w sprawie, pomimo tego, iż zostało ono wszczęte z naruszeniem określonego w przepisach terminu przewidzianego dla wszczynania postępowań podatkowych dotyczących nieprawidłowości wykrytych w toku kontroli podatkowych, co powinno zostać uznane za rażące naruszenie prawa, w konsekwencji prowadzącego do stwierdzenia, że postępowanie prowadzone w sprawie było wadliwe już od momentu jego wszczęcia (ex tunc).
W oparciu o powyższy zarzut Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Z ostrożności procesowej, w przypadku uznania przez Sąd, że zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 165b § 1 O.p. nie znajduje uzasadnienia, zaskarżonej decyzji zarzuciła:
II. naruszenie przepisów postępowania podatkowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie:
1. art. 233 § 2 O.p. poprzez uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, pomimo braku warunkujących to przesłanek, w szczególności przemawiających za tym, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części;
2. art. 125 § 1 O.p. poprzez uchybienie zasadzie ekonomiki postępowania podatkowego z uwagi na to, że prowadzący postępowanie odwoławcze Dyrektor Izby nie rozpatrzył (lub rozpatrzył jedynie pozornie) podniesionych przez Skarżącą zarzutów naruszenia art. 165b § 1 w związku z art. 165 § 4 O.p. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, podczas gdy z uwagi na charakter ww. zarzutu należało rozpatrzyć go w pierwszej kolejności, gdyż rozstrzygnięcie w tym zakresie warunkowało przedmiotowość prowadzenia postępowania w pozostałym zakresie;
3. art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 120 i 121 § 1 O.p. poprzez oparcie rozstrzygnięcia Dyrektora Izby o wadliwą wykładnię przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.a., skutkującą wyższą niż wynikałaby z przepisów podstawą opodatkowania akcyzą, a w rezultacie poinstruowaniem Naczelnika Urzędu o konieczności podwyższenia kwot akcyzy określonych pierwotnie w decyzjach pierwszoinstancyjnych, co skutkowało tym, że decyzja została wydana w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, a także z zasadą zaufania do organów podatkowych, które to naruszenia wynikały z kierowania się przy rozstrzyganiu sprawy jedynie względami fiskalnymi bez rozważenia słuszności stanowiska Skarżącej;
4. art. 122 w związku z art. 191, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 194 oraz art. 197 § 1 O.p. polegające na rażąco błędnej i pozbawionej obiektywizmu ocenie zebranych dowodów, a w wyniku tego zaniechania rzetelnego i kompleksowego wyjaśnienia stanu faktycznego;
III. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 10 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 80 ust. 2 pkt. 1 u.p.a. poprzez uznanie, że korekty ceny sprzedaży samochodów udzielone po dokonanej sprzedaży nie mogą wpływać na podstawę opodatkowania akcyzą z tytułu dokonanej sprzedaży;
2) art. 3 i art. 80 ust. 1 u.p.a. w związku z poz. 59 załącznika nr 1 do ustawy, w związku z § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) oraz załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. Nr 42, poz. 264, z późn. zm.) poprzez pozbawione podstaw zakwestionowanie dokonanej przez Spółkę klasyfikacji wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym PKWiU przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia przez organ klasyfikacji samochodów [...] zgodnie z Zasadami Metodycznymi PKWiU oraz poprzez błędne uznanie, że dokonanie klasyfikacji samochodów [...] w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej może mieć zastosowanie w odniesieniu do tych samochodów sprzedawanych przez Spółkę na terytorium kraju.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz.1269). Wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 - 3 p.p.s.a. Nadto, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby narusza przepis art. 165b § 1 O.p. w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Stosownie do treści art. 165b § 1 O.p., w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli. W myśl art. 165b § 2 O.p., przepisu § 1 nie stosuje się w przypadku, gdy złożone przez kontrolowanego wyjaśnienia lub zastrzeżenia do protokołu kontroli zostały w całości uwzględnione przez kontrolujących. Stosownie natomiast do treści art. 165b § 3 O.p., w przypadku, o którym mowa w § 1, postępowanie podatkowe może być wszczęte także po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli podatkowej, jeżeli:
1) podatnik dokona ponownej korekty deklaracji, w której nie zostaną uwzględnione nieprawidłowości ujawnione w kontroli podatkowej;
2) organ podatkowy otrzyma informacje od organów podatkowych lub od innych organów, uzasadniające wszczęcie postępowania podatkowego.
Określony w tym przepisie termin 6 miesięcy liczy się od dnia zakończenia kontroli podatkowej, czyli doręczenia protokołu kontroli (art. 291 § 4 O.p.) do dnia wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu, czyli dnia doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego (art. 165 § 4 O.p.).
Termin wskazany w art. 165b § 1 O.p. ma charakter przedawniający, oprócz przypadków przewidzianych w jego § 2 i 3, upływ tego terminu skutkuje przedawnieniem prawa do wszczęcia postępowania podatkowego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się w szczególności, że z art. 165b O.p. wynika generalna konsekwencja przedawnienia prawa organów podatkowych do wszczęcia postępowania podatkowego po upływie wskazanego okresu w przedmiocie, który był uprzednio objęty przeprowadzoną kontrolą podatkową. Przedawnienie to objąć może tylko zakres przedmiotowy uprzednio prowadzonej kontroli podatkowej i nie obejmuje zakresu ewentualnych postępowań podatkowych, które zostały wszczęte po przeprowadzeniu kontroli podatkowej, a których przedmiotu nie obejmowała uprzednio przeprowadzona kontrola.
W rozpoznawanej sprawie kontrola podatkowa, przeprowadzona w skarżącej Spółce w okresie od dnia 10 października do dnia 9 grudnia 2011 r., zakończyła się sporządzeniem na podstawie art. 290 O.p. protokołu kontroli z dnia 9 grudnia 2011 r. nr [...]. Kontrola dotyczyła prawidłowości rozliczania się z budżetem skarbu państwa z tytułu podatku akcyzowego od samochodów osobowych oraz klasyfikacji taryfowej samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo z uwzględnieniem sprzedaży przed pierwszą rejestracją samochodów klasyfikowanych do kodów CN 8704 i 8703. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2007 r. Protokół został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 grudnia 2011 r. (k. 97 wspólnych akt adm.).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie został zachowany 6-miesięczny termin umożliwiający organowi podatkowemu wszczęcie postępowania w przedmiocie określenia wysokości podatku, wynikający z treści art. 165b § 1 O.p. Jak wynika z akt administracyjnych, postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie określenia w prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją na terenie kraju samochodów osobowych w miesiącu maju 2007 r. zostało wydane w dniu 18 czerwca 2012 r., a doręczone stronie skarżącej w dniu 22 czerwca 2012 r. (k. 94 akt adm.).
Wobec faktu, że "Protokół kontroli podatkowej" z dnia 9 grudnia 2011 r. został doręczony Skarżącej w tym samym dniu, termin do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za maj 2007 r. upłynął 9 czerwca 2012 r. Organ podatkowy nie miał zatem podstaw prawnych do wszczęcia w dniu 22 czerwca 2012 r. postępowania w przedmiocie określenia przedmiotowego zobowiązania.
Skoro, jak już wyżej wskazano, termin zawarty w art. 165b § 1 O.p. ma charakter przedawniający i oprócz przypadków przewidzianych w § 2, organ podatkowy w następstwie jego uchybienia nie ma podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego, to upływ tego terminu w niniejszej sprawie spowodował przedawnienie prawa do wszczęcia postępowania podatkowego.
Zaznaczyć ponownie należy, że postępowanie podatkowe może być wprawdzie wszczęte po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli podatkowej, ale tylko wówczas jeżeli wystąpi jedna z dwóch przesłanek określonych w § 3 art. 165b O.p. Pierwsza z nich wiąże się przede wszystkim z instytucją samoobliczenia podatku. Chodzi o sytuację gdy podatnik dokona wprawdzie ponownej korekty deklaracji, w której nie zostaną jednak uwzględnione nieprawidłowości ujawnione w kontroli podatkowej. Z drugą przesłanką mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ podatkowy otrzyma informacje od organów podatkowych lub od innych organów, uzasadniające wszczęcie postępowania podatkowego.
W świetle stanowiska Dyrektora Izby, wyrażonego w odpowiedzi na skargę, podstawą wszczęcia przedmiotowego postępowania podatkowego były informacje (zalecenia) organu podatkowego odwoławczego, a nie protokół kontroli przeprowadzonej w dniach od 10 października do 9 grudnia 2011 r. Organ wyjaśnił, iż w postępowaniach podatkowych dotyczących nabycia wewnątrzwspólnotowego i sprzedaży na terytorium kraju samochodów marki [...] model [...] wydano decyzje uchylające decyzje Naczelnika Urzędu i przekazujące sprawy do ponownego rozpatrzenia celem rozważenia określenia zobowiązania z tytułu sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju. W ocenie organu, nieprawidłowości co do wywiązywania się podatnika z ciążącego na nim obowiązku podatkowego znane były zatem organowi podatkowemu już wcześniej, a postępowania podatkowe dotyczące działalności skarżącej (dot. obrotu samochodami) wszczęte były znacznie wcześniej niż zakończona kontrola podatkowa.
Należy w powyższym kontekście zauważyć, iż postępowanie podatkowe wszczęte w rozpoznawanej sprawie miało na celu określenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją na terenie kraju samochodów osobowych w miesiącu maju 2007 r. Decyzja określająca zobowiązanie podatkowe z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją na terenie kraju samochodów osobowych odnosi się do ustaleń zawartych w protokole kontroli z 9 grudnia 2011 r. Organ I instancji dokonał wyselekcjonowania transakcji sprzedaży pojazdów osobowych sprzedanych przez Spółkę w miesiącu maju 2007 r. na podstawie, stanowiącego załącznik do protokołu kontroli, rejestru sprzedaży. Mając zatem na względzie, iż opodatkowaniu akcyzą podlegają jedynie tego rodzaju transakcje, których przedmiotem są samochody osobowe przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju możliwość wszczęcia postępowania podatkowego w rozpoznawanej sprawie po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli podatkowej możliwa byłaby jedynie w przypadku otrzymania przez organ podatkowy takich informacji odnoszących się do przywołanego rejestru sprzedaży, których kontrolujący nie ujęli uprzednio w protokole kontroli, a zatem informacji nieznanych dotąd kontrolującym. W niniejszej sprawie, analiza akt administracyjnych nie wskazuje na zaistnienie powyższej przesłanki, która umożliwiłaby wszczęcie postępowania podatkowego po upływie terminu określonego w art. 165b § 1 O.p. Przesłanki takiej nie stanowi w szczególności wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak weryfikacji faktur sprzedaży samochodów osobowych pod względem wartości i związanej z tym konieczności odrębnego potraktowania faktur zawierających w swojej cenie akcyzę oraz nie zawierających akcyzy. Należy bowiem zaznaczyć, iż podczas czynności kontrolnych przeprowadzono badanie dokumentów źródłowych Spółki, w tym również faktur VAT sprzedaży, faktur korygujących VAT oraz rejestrów VAT sprzedaży (k. 104 wspólnych akt adm.).
Wobec stwierdzenia powyższego naruszenia odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi jest bezprzedmiotowe, bowiem ich wyjaśnienie na tym etapie postępowania pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i rozważy możliwość umorzenia, jako bezprzedmiotowego, postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za maj 2007 r. z tytułu sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło