I SA/Wa 1032/14

WyrokWSA w Warszawie2014-04-25

Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Skarbu Państwa uchylająca decyzję Wojewody i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP, była zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa, uchylająca decyzję Wojewody i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, była prawidłowa. Minister słusznie stwierdził, że organ pierwszej instancji nie poczynił wszystkich niezbędnych ustaleń faktycznych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i naruszało przepisy k.p.a. oraz ustawę o rekompensacie. Wobec niekompletności materiału dowodowego, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku E. S. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie (nieruchomości) pozostawione poza granicami RP, odziedziczone po ojcu A. S. Wojewoda odmówił potwierdzenia prawa, uznając, że wnioskodawca nie udowodnił prawa własności. Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niekompletność postępowania dowodowego. E. S. zaskarżył decyzję Ministra, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wskazania organom, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami obecnego terytorium R.P. oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] ([...]) po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r. została wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Pismem z dnia 24 grudnia 2008 r. E. S. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. majątków [...] i [...] [...] w powiecie [...], województwo [...] (aktualnie [...]), stanowiących poprzednio własność jego ojca – A. S. Organ wojewódzki wyjaśnił, że E. S. jest następcą prawnym A. S. [...] K. i A. na podstawie postanowienia Sądu [...] w [...] z dnia [...] września 2007 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, zgodnie z którym spadek po A. S., zmarłym w dniu [...] stycznia 1931 r. w [...] na podstawie ustawy nabył [...] E. S. w całości, a [...] H. A. otrzymała do dożywotniego użytkowania [...] część spadku. Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia, na rzecz E. S., prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia ww. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] października 2010 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie Ministra, Wojewoda [...] prowadząc przedmiotowe postępowanie zachował bierną postawę i ograniczył inicjatywę dowodową do wezwania strony w celu uzupełnienia braków formalnych wniosku. Ponownie rozpoznając sprawę organ wojewódzki wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z Archiwum z [...] [...] – [...] Państwowego [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] wynika, że według stanu na [...] r. do A. S. należały w powiecie [...], w województwie [...] dwa majątki: [...] o powierzchni [...] ha, oraz [...] [...] o powierzchni [...] ha. Z dalszej części przedmiotowego zaświadczenia wynika, że według stanu na wrzesień [...] r. do spadkobierców A. S. należało w majątku [...] [...] [...] ha z czego [...] ha ziemi ornej, [...] łąk, [...] ha użytków leśnych, [...] ha nieużytków. W [...] r. właścicielami majątku [...] [...] z folwarkiem [...] ([...]) zostały spadkobierczynie A.S. – H. S., W. S., W. N. (K.) i F. S. W [...] r. majątek został podzielony, w pomiędzy ww. spadkobierczynie. Powyższe informacje co do stanu majątku na rok [...] r., [...] i [...] potwierdziło także zaświadczenie Archiwum [...] [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]. W zaświadczeniu tym, stwierdzono, że Archiwum nie posiada ksiąg hipotecznych majątku [...] [...] i [...]. W dniu [...] listopada 2011 r. E. S. do protokołu przesłuchania strony zeznał, że majątek [...] [...] o powierzchni [...] ha, będący własnością jego ojca A. S., był odrębnym majątkiem od majątku [...] [...], który należał do A. S. – jego kuzyna. Według wnioskodawcy dwa majątki znajdowały się w różnych miejscowościach, [...] [...] – majątek ojca, zwany również [...], składał się z pastwisk i łąki oraz był położony po drugiej stronie rzeki [...] lub [...], po północnej stronie [...]. Majątek [...] stanowił lasy, znajdował się koło [...]. Następnie, w dniu [...] listopada 2011 r. informacja ta została sprostowana przez [...] E. S. – L. S., która podała, że [...] [...] nie znajdował się po północnej stronie [...] tylko po stronie południowej [...] oraz na południe od rzeki [...]. Po śmierci A. S. – [...] wnioskodawcy majątkami [...] [...] i [...] zarządzała [...] wnioskodawcy. Do dnia repatriacji, majątki te nie uległy sprzedaży. Pismem z dnia 11 kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] wystąpił do Ministra Sprawiedliwości z prośbą o skierowanie zapytania do jednego z organów centralnych Republiki [...], o których mowa w art. 3 pkt 4 umowy między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Białorusi z dnia 26 października 1994 r. o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych, celem pozyskania z Państwowego Archiwum [...] [...] uwierzytelnionych kopii dokumentów, na podstawie których wydane zostało zaświadczenie z Archiwum z dnia [...] sierpnia 2005 r. ([...]) dotyczące majątków [...] i [...] [...], których to właścicielem był A. S. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Minister Sprawiedliwości wskazał, że ww. umowa z dnia 26 października 1994 r. nie ma zastosowania do współpracy organów właściwych w sprawach administracyjnych. Jednocześnie Minister Sprawiedliwości zaznaczył, że osoba zainteresowana uzyskaniem dokumentów dotyczących jej prawa i interesów majątkowych może wystąpić o ich nadesłanie bezpośrednio do właściwego organu [...]. Z pisma pełnomocnika strony - r. pr. S. R. - z dnia 23 lipca 2012 r. wynika, że wniosek E. S. skierowany do Archiwum [...] [...] w sprawie o wydanie odpisów dokumentów dotyczących majątków [...] i [...] [...] oraz odpisów dokumentów, na podstawie których wydane zostało zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2005 r. został załatwiony decyzją odmawiającą wydania ww. dokumentów. Natomiast, w odpowiedzi z dnia 11 marca 2013 r. - na zapytanie Wojewody [...] - Archiwum [...] Akt [...] w [...] wskazało, że nie posiada dokumentacji dotyczącej A. S. ur. w 1887 r. oraz nieruchomości położonych w miejscowościach [...] [...] i [...] w byłym woj. [...], jednakże podniosło, że informacje dotyczące majątku pozostawionego przez E. S. na [...] [...] mogą się znajdować w Archiwum Akt [...] w [...], gdzie przechowywana jest dokumentacja Państwowych Urzędów [...]. Organ pierwszej instancji opisał szereg innych dowodów zgromadzonych w postępowaniu i w ostateczności wskazał, że wynika z nich, iż w tamtym okresie w powiecie [...] żyły co najmniej dwie osoby o tym samym imieniu i nazwisku, co potwierdza wydruk z rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. Następnie podniósł, że materiał dowodowy wskazuje, iż A. S. wymieniony w zaświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] jako właściciel majątków [...] [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, nie jest tą samą osobą co [...] wnioskodawcy – tj. A. S. [...]. K. i A. Orzekając, na podstawie tak zgromadzonego materiału dokumentacyjnego, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] odmówił E. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości, majątku [...] oraz [...] [...], powiat [...], województwo [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wojewódzki stwierdził, że E. S. nie udowodnił prawa własności do majątku [...] oraz majątku [... ][...] położonych w powiecie [...] (obecnie [...]), tj. przesłanki warunkującej potwierdzenie prawa do rekompensaty. Pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. E. S. złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] ([...]) uchylił decyzję organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Minister wskazał, iż obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa też na organie, a zatem jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ powinien z własnej inicjatywy go uzupełnić, tym bardziej jeżeli strona - tak jak to ma miejsce w niniejszym postępowaniu - wykazała inicjatywę dowodową. Zdaniem Ministra, organ pierwszej instancji nie może obciążać strony negatywnymi skutkami swojego zaniedbania, naruszałoby to bowiem art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że z jego ustaleń wynika, iż w ramach prowadzonego postępowania dowodowego organ wojewódzki poszukiwał dowodów, celem ustalenia czy E. S. pozostawił nieruchomości - majątek [...] i [...] [...] poza obecnymi granicami RP. W tym celu Wojewoda [...], pismem z dnia [...] stycznia 2013 r., wystąpił do Archiwum [...] Akt [...] z zapytaniem, czy w jego zasobach znajdują się dokumenty wskazujące na pozostawienie przez E. S. majątków – [...] i [...] [...], w byłym woj. [...]. W odpowiedzi na powyższe pismo, Archiwum [...] Akt [...] w [...] w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. wskazało, że nie dysponuje dokumentami dotyczącymi pozostawienia przez E. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Jednocześnie zaznaczyło, iż dokumenty dotyczące pozostawionych nieruchomości mogą się znajdować w Archiwum Akt [...] w [...]. Pomimo tego, iż Wojewoda [...] był w posiadaniu niniejszego pisma Archiwum [...] Akt [...] w [...], zaniechał jednak dalszych czynności dowodowych i nie wystąpił do Archiwum Akt [...] w [...] o dowody dotyczące majątku pozostawionego przez E. S. poza obecnymi granicami RP, czym - w ocenie organu drugiej instancji - naruszył art. 7, 77 oraz art. 80 k.p.a. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek pisma bądź wzmianki sugerującej wystąpienie Wojewody [...] do ww. archiwum. Zdaniem Ministra, powyższe oznacza, że materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji jest niekompletny. Wojewoda nie jest więc w posiadaniu wszystkich dowodów potrzebnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. W tej zaś sytuacji Minister Skarbu Państwa nie jest również uprawiony do oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy oraz do wydania decyzji rozstrzygającej o potwierdzeniu bądź odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W ramach ponownej analizy akt sprawy Wojewoda [...] winien wystąpić więc do Archiwum Akt [...] w [...], celem pozyskania dokumentacji wskazującej na pozostawienie przez E. S. nieruchomości poza obecnymi granicami kraju. Wojewoda [...] powinien również, w miarę potrzeby, przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem strony postępowania i ewentualnych świadków, celem ich przesłuchania i konfrontacji, gdyż może to być pomocne dla wyjaśnienia okoliczności spornych w sprawie, w tym dotyczących własności pozostawionych majątków – [...] [...] oraz [...]. Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r. skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w Warszawie wniósł E. S. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: a) prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: – naruszenie art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niepotwierdzenie prawa do rekompensaty na rzecz osoby spełniającej wszystkie przesłanki wynikające z ww. przepisów, lecz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji; b) przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: – art. 77 §1 k.p.a. w z w z art. 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego wskutek nieodniesienia się do okoliczności wynikających ze zgromadzonych dowodów, – art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo niedokonania oceny okoliczności sprawy, – art. 107 § 3 k.p.a. w z art. 140 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niezgodny ze standardem wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., a to przez niewskazanie stanu wynikającego ze zgromadzonych dowodów, dowodów na których organ drugiej instancji się oparł, a także dowodów, którym odmawia wiarygodności, oraz powodów odmówienia im wiarygodności, – art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, – art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewydanie merytorycznego rozstrzygnięcia pomimo istnieniu okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie, – art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo istnienia przesłanek do merytorycznego rozstrzygnięciu sprawy, – art. 6 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, pomimo niewskazania żadnych okoliczności, które uzasadniałyby takie rozstrzygnięcie, – art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności mających na celu załatwienie sprawy, – art. 8 k.p.a. poprzez odwlekanie zakończenia postępowania w sytuacji, w której został zgromadzony materiał dowodowy, pozwalający na ocenę spełniania przez skarżącego przesłanek określonych w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, – art. 15 k.p.a. poprzez uchylenie się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto, strona skarżąca wniosła o wskazanie organowi drugiej instancji, że: – zgromadzony materiał dowodowy jest podstawą do potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz E. S., – ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zgodnie z przepisami art. 138 §1 k.p.a., a w przypadku braku przeciwdowodów ma obowiązek brać pod uwagę dowody zgromadzone w sprawie, – ma obowiązek rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z czego wynika, że nie ma prawa pomijania dowodów niepasujących do z góry ustalonego przez organ rozstrzygnięcia, – ma obowiązek stosowania zasad logicznego rozumowania przy ocenie materiału dowodowego, – ma obowiązek odniesienia się do wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu i uzasadnienia decyzji zgodnie ze standardem wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., tj. w szczególności wskazanie, którym dowodom organ drugiej instancji odmawia wiarygodności i z jakich powodów, – ma obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a., jeżeli już zgromadzone dowody uznaje za niewystarczające do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Ewentualnie, strona skarżąca wniosła także o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wskazanie organowi pierwszej instancji że: – zgromadzony materiał dowodowy jest podstawą do potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz E. S., – w przypadku braku przeciwdowodów ma obowiązek brać pod uwagę dowody zgromadzone w sprawie, – ma obowiązek rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z czego wynika, że nie ma prawa pomijania dowodów niepasujących do z góry ustalonego przez organ rozstrzygnięcia, – ma obowiązek stosowania zasad logicznego rozumowania przy ocenie materiału dowodowego, – ma obowiązek odniesienia się do wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu i uzasadnienia decyzji zgodnie ze standardem wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., tj. w szczególności wskazanie, którym dowodom organ drugiej instancji odmawia wiarygodności i z jakich powodów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, zaskarżona Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] ([...]) nie narusza prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy materiał dowodowy zgromadzony przez Wojewodę [...] w prowadzonym postępowaniu uprawnia organ pierwszej instancji do pozytywnego rozpatrzenia wniosku E. S. z dnia [...] grudnia 2008 r. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. majątków [...] i [...] [...] w powiecie [...], województwo [...] (obecnie [...]), które to skarżący odziedziczył po [...] A. S., zmarłym w [...] r. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.) - dalej: "ustawa o rekompensacie", której przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organ pierwszej instancji określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie układów i umów wymienionych w przepisie art. 1 tej ustawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 2 ustawy o rekompensacie (obowiązującego na dzień wydania decyzji przez Wojewodę [...]) prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy i 2) posiada obywatelstwo polskie. W przedmiotowej sprawie ocena materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji doprowadziła go do wniosku, że A. S. wymieniony w zaświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] jako właściciel majątków [...] [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, nie jest tą samą osobą co [...] wnioskodawcy – tj. A. S. [...]. K. i A. gdyż w tamtym czasie w powiecie [...] żyły co najmniej dwie osoby o tym samym imieniu i nazwisku. W konsekwencji, wobec nie wykazania przez wnioskodawcę przesłanki z art. 2 powoływanej ustawy (przysługiwania prawa własności), organ odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia ww. nieruchomości. Okoliczność tę potwierdził także sam wnioskodawca w dniu [...] listopada 2011 r. oświadczając że majątek [...] [...], będący własnością jego [...] A. S., był odrębnym majątkiem od majątku [...] [...], który należał do A.S. – jego kuzyna. Według wnioskodawcy dwa majątki znajdowały się w różnych miejscowościach, [...] [...] – majątek [...], zwany był również [...]. W tym stanie sprawy należy wskazać, iż stan faktyczny ustalony w sprawie przez organ pierwszej instancji (jak słusznie zauważył organ odwoławczy) został tylko częściowo ustalony prawidłowo. Świadczy o tym pismo Archiwum [...] Akt [...] w [...] z dnia [...] marca 2013 r., z którego wynika, że Archiwum nie posiada dokumentacji dotyczącej A. S. ur. w [...] r. oraz nieruchomości położonych w miejscowościach [...] [...] i [...] w byłym woj. [...], jednakże informacje dotyczące majątku pozostawionego przez E. S. na [...] [...] mogą znajdować się w Archiwum Akt [...] w [...], gdzie przechowywana jest dokumentacja Państwowych Urzędów [...]. Skoro więc organ pierwszej instancji nie przeprowadził dalszego postępowania wyjaśniającego poprzez zapytanie ww. organu i nie przeprowadził dalszych ewentualnych czynności wyjaśniających (gdyby taka potrzeba zaistniała po uzyskaniu informacji z Archiwum Akt [...]) – to należy stwierdzić, że analiza zebranych w sprawie niepełnych materiałów, a następnie ustalenia jakich dokonał Wojewoda są niewłaściwe i nie znajdują oparcia w zgromadzonych dokumentach. Z kolei, takie działanie organu pierwszej instancji skutkuje niewłaściwą interpretacją i zastosowaniem przepisów ustawy o rekompensacie. Zdaniem Sądu, wydane rozstrzygnięcie musi wynikać z jednoznacznego ustalonego stanu faktycznego. Wobec więc stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło istoty rozpatrywanej sprawy, Minister – w ocenie Sądu – prawidłowo uznał, że organ pierwszej instancji nie poczynił wszystkich niezbędnych ustaleń, przez co nie wyjaśnił dokładnie sprawy i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadła decyzja z dnia [...] listopada 2013 r została wydana z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 §1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym z naruszeniem art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego, prawidłowo Minister stwierdził, że Wojewoda [...] winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w powyższej części, zmierzające do ustalenia pozostawienia przez spadkobiercę A. S. nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polski. Podjęcie decyzji przez organ pierwszej instancji bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego, nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1859/06, Lex nr 338621). Wskazane okoliczności dowodzą trafności konkluzji organu odwoławczego o potrzebie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji – prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. dla podjętej decyzji o charakterze kasacyjnym. Niewątpliwie, zakres koniecznego postępowania dowodowego, w tym ewentualność prowadzenia dalszych czynności po uzyskaniu informacji z Archiwum Akt [...], przekracza możliwości, jakimi dysponuje organ odwoławczy w prowadzonym postępowaniu. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej w sprawie decyzji (ewentualnie obu wydanych decyzji). Zdaniem Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił decyzję organu pierwszej instancji oraz w należyty sposób uzasadnił zajęte stanowisko w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 9

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło