II SA/Ol 245/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. K.L. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując, iż wraz z rodziną znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji. Według oświadczenia, skarżący ma na utrzymaniu żonę i dwóch uczących się synów. Dochód miesięczny brutto, jaki uzyskuje z tytułu renty wynosi 790 zł, a z "prac zarobkowych" - 360 zł. Majątek rodziny stanowi dom o pow. 100 m2 i "inne nieruchomości" o pow. "0,2400 m2". "Miesięczny koszt utrzymania domu - 350 zł". Odnosząc się do przedmiotu skargi, wnioskodawca stwierdził, iż nieotrzymanie prawa jazdy uniemożliwia mu dodatkową pracę, która zapewniałaby byt jego rodzinie. W dniu 4 kwietnia 2014 r. skarżącemu zostało doręczone wezwanie do przedłożenia w terminie 7 dni: (1) wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez niego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym - za marzec br. (zastrzeżono, iż przypadek nieposiadania rachunku bankowego należy potwierdzić oświadczeniem wskazującym osobę, której to dotyczy); (2) kopii potwierdzeń odbioru renty i wynagrodzenia za pracę - za marzec br.; (3) kopii dowodów opłacenia wydatków związanych z domem - za marzec br. oraz (4) pisemnego oświadczenia wyszczególniającego wszystkie pozostałe kategorie wydatków wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością, a także wyjaśniającego, czy skarżący lub któraś z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym jest właścicielem mieszkania, a jeśli tak, to o jakiej powierzchni (wskazano, iż rubryka wniosku przeznaczona do jego zadeklarowania nie została wypełniona ani skreślona). W odpowiedzi, nadanej w placówce pocztowej w dniu 15 kwietnia 2014 r., przekazana została kopia odcinka przekazu pocztowego świadczenia z ZUS za marzec br. w kwocie 480,74 zł oraz kopie dowodów potwierdzenia zapłaty 90 zł za wywóz nieczystości stałych w lutym i marcu br., 217,82 zł za energię elektryczną oraz 122,74 zł za wodę. Na odwrocie kopii umieszczona została niepodpisana adnotacja: "Jedna czwarta co drabian biorę do reki Kąta nie posiadam." W tym stanie rzeczy stwierdza się, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, w skrócie: p.p.s.a.), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika, stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.), następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z unormowania tego bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niekompletne wywiązanie się z obowiązku dostarczenia żądanych przez sąd danych powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia. Mimo uprzedzenia o negatywnych skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżący w odpowiedzi wystosowanej 4 dni po upływie wyznaczonego terminu, pominął milczeniem fakt niewypełnienia ani nieskreślenia w oświadczeniu majątkowym rubryki przeznaczonej do deklarowania własności mieszkania, zignorował konieczność potwierdzenia okoliczności nieposiadania rachunków bankowych przez żonę i synów stosownym oświadczeniem (chociaż przytoczonego na wstępie napisu na nadesłanej kopii dokumentów nie należy traktować jako pisemnego oświadczenia skarżącego ze względu na brak jego podpisu) oraz nie zachował wymogu wyszczególnienia wydatków innych niż dokumentowane. Jako wystarczającej nie można też traktować (niezależnie od jej nieformalnego charakteru) zdawkowej reakcji na konieczność potwierdzenia otrzymywania ściśle określonego wynagrodzenia za pracę. Od zainteresowanego należy oczekiwać uwiarygodnienia prezentowanych treści. Uznając zatem, iż skarżący nie stworzył podstaw do sformułowania wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji, referendarz sądowy orzekł jak w sentencji, czyniąc to w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający mu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.