II GZ 508/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 510/14 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odrzucenia wniosku o dofinansowanie z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 510/14, oddalił wniosek J. G. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. J. G. (dalej: skarżący) wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. Następnie zarządzeniem z dnia [...] lutego 2014 r. Sąd I instancji wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego należnego w sprawie w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczone zostało stronie skarżącej - na wskazany adres w skardze – w trybie zastępczym (podwójna awizacja przesyłki). Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę skarżącego, z uwagi na brak uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, wraz z dokonaniem wpłaty na rachunek sądu. W uzasadnieniu uprawdopodabniając brak winy w uchybieniu terminu podał, że adres do korespondencji podany w skardze, nie jest jego adresem zamieszkania, a jedynie adresem grzecznościowym, z którego korzysta ponieważ pozostając z żona w separacji obawia się o bezpieczeństwo urzędowej i sądowej korespondencji. Dalej, skarżący podał, że nie miał świadomości kierowanej do niego korespondencji, gdyż znajomy, który grzecznościowo użyczał mu adresu do kierowania korespondencji wyjechał do innego miasta o czym go nie poinformował i tym samym nie mógł dochować terminu do uiszczenia wpisu, ponieważ nic nie wiedział o awizowanych przesyłkach. Sąd I instancji oddalając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi przedstawił, że skarżący nie przedstawił, okoliczności, które świadczyłyby o braku winy przy dokonywaniu czynności procesowej. W ocenie Sądu I instancji nie stanowi przesłanki podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż osoba której powierzył odbiór korespondencji nie powiadomiła go o długotrwałym wyjeździe do innego miasta. W treści wniosku o przywrócenie terminu nie powołano się również na żadne okoliczności uprawdopodabniające brak winy po stronie osoby, która miała odbierać korespondencję dla skarżącego tj. podeszły wiek, choroba czy też nagła potrzeba wyjazdu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winny w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zatem przywrócenie terminu na charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W nawiązaniu do powyższego, Sąd I instancji zaprezentował stanowisko, iż nie ma potrzeby, aby udowadniać okoliczności uzasadniające niezawinione uchybienie terminu, jednakże samo oświadczenie o braku informacji ze strony osoby, której powierzono odbiór korespondencji, przy jednoczesnym braku wskazania okoliczności odnoszących się do braku zawinienia tej osoby, nie może być uznane za uprawdopodobnienie dochowania należytej staranności przez skarżącego, tym samym Sąd rozpoznający wniosek nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. J. G. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podał, że pomimo dyspozycji art. 87 § 2 w zw. z art. 86 p.p.s.a. WSA w W. odmówił przywrócenia mu terminu, mimo, iż w ocenie skarżącego uprawdopodobnił on swój brak winy w uchybieniu tego terminu. W uzasadnieniu skarżący odniósł się do okoliczności stanu faktycznego, ponownie przedstawiając okoliczności braku swojej winy w zaistniałej sytuacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przechodząc do rozpoznania wniesionego zażalenia, należy podnieść, że wywody przedstawione przez skarżącego sprowadzają się do twierdzenia, iż to nie on zawinił w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej a wyłącznie winnym, w jego ocenie jest jego znajomy, który grzecznościowo użyczył skarżącemu adresu do korespondencji. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób, zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a, okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Tym samym nie mogła stanowić wystarczającej podstawy dla przywrócenia terminu podniesiona przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność, że skarżący nie wiedział o awizowanej do niego korespondencji, gdyż znajomy który użyczał mu adres (pod którym znajomy skarżącego prowadzi biuro działalności gospodarczej) wyjechał na dłuższy czas do innego miasta nie powiadamiając skarżącego o tym fakcie. W myśl art. 86 § 1 u.p.p.s.a. sąd może przywrócić termin, na wniosek strony, jeżeli ta nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Brak winy o jakim mowa w tym przepisie stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna wykazać swoją staranność, jak również powinna wykazać, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Natomiast o brak winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie Sąd I instancji przyjął, że samo twierdzenie, iż skarżący nie miał wiedzy o kierowanej do niego korespondencji sądowej, gdyż znajomy wyjechał, bez powiadomienia go o tym, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu i nie wskazuje braku winy skarżącego w powstaniu uchybienia przepisom prawa procesowego. Natomiast podkreślenia wymaga, że skarżący korzystając z adresu grzecznościowego – pod którym nie przebywa w sposób ciągły – winien tak zorganizować swoje sprawy, aby podczas swojej nieobecności jego interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wskazując inne miejsce dostarczenia korespondencji, winien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza sądowych. Jeżeli, pomimo podjęcia takich czynności, uczynił to nieudolnie, w konsekwencji czego uchybił terminowi wyznaczonemu do dokonania czynności, to nie można mówić o braku jego winy w powstaniu uchybienia. Zarządzenie sądu z dnia [...] lutego 2014 r. zostało poprawnie przesłane na adres wskazany przez skarżącego. W tym stanie rzeczy zasadnie Sąd I instancji przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.