II GSK 838/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.G.- R.O.D.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 stycznia 2014 r.; sygn. akt V SA/Wa 2560/13 w sprawie ze skargi D.G.- R.O.D.G. na informację [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] października 2013 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na rzecz D.G.- R.O.D.G. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2560/13, oddalił skargę D.G. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą R.O.D.G. na informację [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W dniu [...] czerwca 2013 r. D.G. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu o nazwie "Innowacje technologiczne kluczem do rozwoju konkurencyjności i przedsiębiorczości R.O.D.G." w ramach Priorytetu I Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] – Tworzenie warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości na [...], Działanie 1.5 - Rozwój przedsiębiorczości. Projekt miał być realizowany w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 sierpnia 2014 r. i uzyskał numer [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych poinformowała stronę, że wniosek o dofinansowanie został odrzucony z przyczyn formalnych, ponieważ nie spełniał kryterium formalnego nr 10 tj. "Zgodność z Regulaminem konkursu (przyjętym uchwałą RPO WM nr [...] z [...] kwietnia 2013 r.) lub listą IWIPK i zgłoszeniem do IWIPK". W uzasadnieniu informacji organ wskazał, że przedmiotowy projekt miał polegać na uruchomieniu platformy internetowej do zarządzania obrotem nieruchomościami, bez zakupu środków trwałych. Strona przewidywała zakup oprogramowania, które następnie miało być instalowane na wynajmowanych serwerach, z których będą mogli skorzystać wszyscy zainteresowani (czyli osoby trzecie- klienci). W ramach projektu strona zamierzała wprowadzić dwie nowe usługi: "Menadżer Nieruchomości" oraz "Menadżer wizualizacji nieruchomości". Organ wskazał, że nie został spełniony warunek z § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 239, poz. 1599; dalej: rozporządzenie), zgodnie z którym zakupione wartości niematerialne i prawne związane z transferem technologii miały być wykorzystywane wyłącznie w ramach przedsiębiorstwa objętego pomocą. W związku z powyższym organ uznał wydatki na oprogramowanie za wydatki niekwalifikowalne, przez co projekt nie spełnił warunku minimalnej wartości dofinansowania (100.000 PLN). Pismem z dnia [...] września 2013 r. D.G. złożyła protest na opisaną informację, wskazując, że w jej ocenie wniosek spełnia wszystkie kryteria formalne przyjęte przez Komitet Monitorujący uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., w tym zakwestionowane kryterium nr 10. Pismem z dnia [...] października 2013 r. [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych zawiadomiła wnioskodawczynię o nieuwzględnieniu protestu. W uzasadnieniu informacji organ wskazał, że planowane do zakupu kategorie wydatku nie będą wykorzystywane wyłącznie w ramach przedsiębiorstwa objętego pomocą, co sprawa, że wniosek jest niezgodny z § 5 ust. 7 Regulaminu konkursu. W ocenie organu istotne znaczenie ma fakt, że potencjalny użytkownik będzie mógł skorzystać z systemu bez konieczności zakupu i instalowania go na swoim komputerze. Organ podkreślił, że z oprogramowania będącego własnością wnioskodawczyni, będą mogły skorzystać osoby trzecie, w tym biura nieruchomości, zatem tworzony system będzie wykorzystywany również poza obrębem przedsiębiorstwa, które byłoby beneficjentem pomocy. Organ podniósł, że wnioski skarżącej z 2011 r. i 2013 r. były badane indywidualnie i brak jest podstaw do uznania rozbieżności zaproponowanych ocen. Ponadto organ zaznaczył, że umowa o dofinansowanie w roku 2011 nie została podpisana, a jej weryfikacja została przerwana z powodu niespełnienia kryterium prawidłowego wyliczenia wielkości przedsiębiorstwa. Pełnomocnik D.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na powyższą informację, wnosząc o uwzględnienie skargi i ustalenie, iż dokonana ocena formalna wniosku została przeprowadzona z naruszeniem prawa. Skarga została uzupełniona przez stronę pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2014 r. [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 27 stycznia 2014 r. oddalił skargę. Sąd zaznaczył, że przedmiotem sporu jest kwestia zasadności oceny dokonanej przez [...] Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych w W. w zakresie spełnienia przez wniosek kryterium formalnego nr 10. Sąd zaznaczył, że organ dokonując wykładni spornej normy § 9 ust. 1 pkt. 7 lit. a) rozporządzenia, prawidłowo oparł się na treści art. 12 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu – ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych – (Dz.U.UE.L.2008.214.3 ze zm.; dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008), zgodnie z którym aby wartości niematerialne i prawne zostały uznane za koszt kwalifikowalny do celów powołanego rozporządzenia korzysta się z nich wyłącznie w przedsiębiorstwie otrzymującym pomoc. Sąd I instancji podkreślił, że do inwestycyjnych wydatków kwalifikowalnych na realizację nowej inwestycji zalicza się niezbędne do jej realizacji wydatki ponoszone na nabycie wartości niematerialnych i prawnych związanych z transferem technologii przez nabycie patentów, licencji, know-how lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, jeżeli będą wykorzystywane wyłącznie w ramach przedsiębiorstwa objętego pomocą. Sąd podkreślił, że z przytoczonych regulacji rozporządzenia RPI i rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008 wynika, iż nabywane aktywa będące kosztami kwalifikowalnymi winny być używane wyłącznie w przedsiębiorstwie konkretnego beneficjenta i z przeznaczeniem, na które otrzymuje on pomoc. Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że projekt złożony przez nią spełnia określone kryterium w związku z tym, że samo udostępnienie funkcjonalności nie jest, w ocenie spółki, równoznaczne z jej przekazywaniem (transferem technologii), a podmioty trzecie nie będą miały do zakupionego oprogramowania żadnych praw. W ocenie Sądu organ, dokonując oceny przeznaczenia i sposobu wykorzystania planowanego do zakupu oprogramowania prawidłowo przeanalizował załączoną do wniosku dokumentację projektową. Zdaniem Sądu skarżąca w dokumentacji aplikacyjnej, proteście i w treści skargi potwierdza, iż planowane do zakupu kategorie wydatku nie będą wykorzystywane wyłącznie w ramach przedsiębiorstwa objętego pomocą. W wyniku realizacji projektu wnioskodawca udostępniałby klientom wskazane funkcjonalności oprogramowania ("Menadżer nieruchomości" i "Menadżer wizualizacji nieruchomości") dostępne z poziomu publicznych sieci. Z treści skargi wynika, jak wskazał Sąd, że oprogramowanie byłoby umieszczane na wynajmowanych serwerach zewnętrznych. W związku z powyższym Sąd nie zgodził się z opinią skarżącej spółki, że oprogramowanie byłoby wykorzystywane tylko i wyłącznie w ramach przedsiębiorstwa R.O.D.G. Istotnym czynnikiem jest również, w ocenie Sądu, fakt, iż potencjalny użytkownik będzie mógł skorzystać z systemu bez konieczności zakupu oprogramowania i instalowania go na swoim komputerze. Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią skargi nowe usługi mają być "ciekawą alternatywą dla biur nieruchomości na wprowadzenie usprawnień organizacyjnych i zarządczych w procesie funkcjonowania przedsiębiorstw na rynku", a zatem z oprogramowania będącego własnością wnioskodawcy korzystać będą mogły osoby trzecie, w tym przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą (biura nieruchomości). Zdaniem Sądu, dostęp do planowanych funkcjonalności, w istocie sprowadza się do podnajęcia (odsprzedaży) części posiadanych zasobów, w tym oprogramowania, do realizacji celów biznesowych podmiotów trzecich. Wnioskodawczyni przyjęła model biznesowy polegający na odpłatnym udostępnianiu oprogramowania, z funkcjonalności którego będą korzystać głównie inne podmioty. Dostęp do oprogramowania będzie miał każdy potencjalny użytkownik, który po wykupieniu tego dostępu uzyska możliwość korzystania z zasobów systemu. W związku z powyższym Sąd zaznaczył, że mimo iż właścicielem systemu (oprogramowania) będzie wnioskodawca, to z racji możliwości korzystania z tego oprogramowania przez innych zainteresowanych za odpłatnością, projekt nie spełnia warunku określonego w rozporządzeniu RPI. W ocenie Sądu organ prawidłowo zinterpretował zapisy załączonych do wniosku dokumentów zgodnie z zasadami logiki i doświadczeniem związanym z oceną wniosków o dofinansowanie projektów RPO WM, co w konsekwencji, na podstawie prawidłowo zastosowanego § 9 ust. 1 pkt. 7 lit. a) rozporządzenia, skutkowało odrzuceniem z przyczyn formalnych wniosku skarżącej, a następnie nie uwzględnieniem protestu. W oparciu o powyższe za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia przez organ § 9 ust. 9 Regulaminu konkursu, który stanowi, że na etapie oceny formalnej wniosku należy ocenić, czy wartość kwoty dofinansowania została ustalona zgodnie z § 7 Regulaminu (dot. minimalnej wartości dofinansowania projektu – 100 000 PLN (EFRR+budżet państwa). Sąd zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie, w wyniku uznania kosztów oprogramowania za niekwalifikowalne, wartość dofinansowania została uznana za niższą niż wymagana. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że kryterium nr 10 nie zostało spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu i wskazał, że w trakcie oceny wniosku nie doszło do naruszenia prawa zarówno w zakresie wskazywanych w skardze przepisów art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712; dalej: u.z.p.p.r.), jak również zapisów rozporządzenia RPI, czy treści Regulaminu lub Procedury Odwoławczej. Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącą argumentu dotyczącego pozytywnej oceny wniosku złożonego przez nią w roku 2011, którego model biznesowy pozostał tożsamy z tym przedstawionym w 2013 r., Sąd zaznaczył, że argument ten nie mógł zostać uwzględniony. Sąd zaznaczył, że każdy konkurs charakteryzuje się innymi kryteriami, założeniami i nie należy stosować analogicznego podejścia do ich oceny. Jednocześnie podkreślił, że w ramach konkursu [...] umowa o dofinansowanie nie została przez skarżącą i organ podpisana i nie ma podstaw do uznania rozbieżności ocen, ponieważ weryfikacja wniosku skarżącej ustała na etapie podpisywania umowy, z powodu niespełnienia kryterium prawidłowego wyliczenia wielkości przedsiębiorstwa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik D.G. Wyrok zaskarżył w całości zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez: a) błędną wykładnię § 9 ust 1 pkt 7 lit. a) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego polegającą na przyjęciu przez sąd I instancji, że korzystanie z nabytych w ramach projektu wartości niematerialnych i prawnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie jest wykorzystywaniem ich w ramach przedsiębiorstwa, b) błędną wykładnię art. 12 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, polegającą na przyjęciu przez sąd pierwszoinstancyjny, że wartości niematerialne i prawne mogą zostać uznane za koszt kwalifikowalny jedynie jeżeli korzysta się z nich wyłącznie w jednostce otrzymującej pomoc w rozumieniu zakładu przedsiębiorcy uzyskującego pomoc. 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: a) naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niepełne i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, b) naruszeniu art. 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nienależyte dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z punktu widzenia naruszenia przez ten organ przepisów regulujących procedurę oceniania wniosków o dofinansowanie, mającego wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności - naruszenia art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł w jej imieniu o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu kosztów postępowania przed sądami obu instancji według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organu prezentowane w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania i naruszeniu prawa materialnego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu natury procesowej należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., co czyni ten zarzut niezasadnym. Treść uzasadnienia jest czytelna i poddaje się kontroli instancyjnej. Wyrażenie przez Sąd I instancji stanowiska odmiennego od tego jakie prezentowała w tym postępowaniu skarżąca nie dowodzi o naruszeniu tego przepisu czy też o niewłaściwym dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji. W konsekwencji za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 p.p.s.a. Dodatkowo należy zauważyć, iż w sprawach jak niniejsza, stosownie do art. 30e u.z.p.p.r. i w zw. z art. 30c ust. 3 u.z.p.p.r., nie ma zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 p.p.s.a. z uwagi na odrębne uregulowanie w u.z.p.p.r. podstaw orzeczniczych. Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania. Na uwzględnienie zasługuje natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało prawidłowe rozumienie zwrotu "wykorzystywane wyłącznie w ramach przedsiębiorstwa". Innymi słowy czy warunek "wyłączności", o jakim mowa, nie pozwalał na sfinansowanie środkami pomocowymi nabycia przez beneficjenta licencji w zakresie tworzenia i prowadzenia platformy internetowej do zarządzania obrotem nieruchomościami (menadżer nieruchomości i menadżer wizualizacji nieruchomości). Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 7 lit. a) rozporządzenia do inwestycyjnych wydatków kwalifikowalnych na realizację nowej inwestycji zalicza się niezbędne do jej realizacji wydatki ponoszone na nabycie wartości niematerialnych i prawnych związanych z transferem technologii przez nabycie patentów, licencji, know–how lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, pod warunkiem łącznego spełnienia określonych w tym przepisie warunków, w tym, że będą one wykorzystywane wyłącznie w ramach przedsiębiorstwa objętego pomocą. Podobne uwarunkowania wprowadza art. 12 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, z tym zastrzeżeniem, że w przypadku regionalnej pomocy inwestycyjnej korzystanie z nabytych wartości niematerialnych i prawnych następuje wyłącznie w jednostce otrzymującej pomoc. Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji dokonał zawężającej wykładni wyrażenia "wykorzystywane wyłącznie w ramach przedsiębiorstwa". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego warunek "wyłącznego wykorzystywania" zostanie spełniony, o ile nabyta licencja będzie przedmiotem odpłatnych usług świadczonych przez beneficjenta pomocy podmiotom trzecim. "Wyłączne wykorzystywanie" w ramach przedsiębiorstwa należy bowiem rozumieć w ten sposób, że zakupiona licencji będzie służyła do realizacji zadań wchodzących w zakres działalności gospodarczej prowadzonej przez beneficjenta tej pomocy. Z tym zastrzeżeniem, że sposób korzystania z tej licencji nie będzie prowadził do transferu, podziału lub podnajmu na rzecz osób trzecich nabytych ze środków pomocowych wartości niematerialnych i prawnych. Inne rozumienie tego wyrażenia prowadziłoby do nieuzasadnionego ograniczenia kręgu podmiotów uprawnionych do wnioskowania o przyznanie dofinansowania projektów, które co do zasady są zgodne z celami działania finansowanymi z środków pomocowych. Podsumowując, za zasadny należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego. Sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę powinien rozważyć, czy przedstawiona powyżej wykładnia prawa ma zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Z założenia projektu wynika, że z platformy miałyby korzystać podmioty zewnętrzne, lecz dopiero po wykupieniu abonamentu uprawniającego do korzystania z określonej funkcjonalności platformy. Poza tym podmioty te miałyby korzystać z platformy internetowej tylko w zakresie udostępnionym przez wnioskodawcę i bez możliwości korzystania z praw licencyjnych. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.