II SA/Wa 1851/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskany dom - oddala skargę - Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 20 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 88, art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D.M. od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Komendanta Rejonowego Policji [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej D. M. na uzyskany dom jednorodzinny położony w L. przy ulicy [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, iż D. M. pełni służbę w Policji od dnia 28 lipca 2008 r. i obecnie jest funkcjonariuszem Komendy Rejonowej Policji [...]. W służbie stałej wymieniona została mianowana z dniem 28 lipca 2011 r. W dniu 13 maja 2013 r. D. M. zwróciła się z wnioskiem do Komendanta Rejonowego Policji [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskany dom jednorodzinny załączając m.in. Akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] października 2012 r., Umowa Sprzedaży, dotycząca zakupu domu jednorodzinnego z garażem położonego w L. przy ulicy [...] o powierzchni użytkowej 135,95 m2 (w tym garaż 20,90 m2) i powierzchni mieszkalnej [...] m2. Zainteresowana na dzień złożenia wniosku w sprawie pomocy finansowej legitymuje się uprawnieniami do 3 norm zaludnienia (zainteresowana, mąż i syn wnioskodawczyni). Po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanej, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., wydaną przez Komendanta Rejonowego Policji [...] odmówiono przyznania D. M. pomocy finansowej na uzyskany dom jednorodzinny z garażem położony w L. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że prawo do pomocy finansowej przysługuje policjantowi, który posiada prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji. W ocenie organu I instancji D. M. nie posiada takiego uprawnienia, bowiem w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej jej prawo do lokalu było zrealizowane. Zgodnie bowiem z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, policjant nie może uzyskać przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (w tym także pomocy finansowej) w przypadku, gdy posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy oraz gdy jego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom opisany wyżej. Od powyższej decyzji D. M. złożyła odwołanie do Komendanta [...] Policji, wnosząc o uchylenie decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] i przyznanie jej pomocy finansowej na przedmiotowy dom jednorodzinny w związku z treścią art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 3 ust. 2 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. Komendant [....] Policji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdził, iż z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że jedynie w sytuacji, gdy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, może ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Oznacza to, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi konsekwencję niezrealizowania uprawnienia policjanta do uzyskania lokalu mieszkalnego. Z treści art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji wynika natomiast, że policjant nie może uzyskać przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (w tym także pomocy finansowej) w przypadku, gdy posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy oraz gdy jego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom opisany wyżej. W związku z czym uznać należy, iż w przypadku posiadania przez policjanta w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego lub domu odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, policjantowi będącemu w służbie stałej nie może być przydzielony lokal mieszkalny, a tym samym i pomoc finansowa. Podstawową przesłanką udzielenia pomocy finansowej jest niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy przez przydział odpowiedniego lokalu mieszkalnego. W dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej D. M. posiadała dom jednorodzinny, zgodnie z przysługującymi jej normami zaludnienia, w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D.M. zarzuciła zaskarżonej decyzji Komendanta [...] Policji naruszenie art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wniosek o przyznanie pomocy finansowej może być złożony jedynie przed "zaspokojeniem potrzeb finansowych", podczas gdy warunkiem skutecznego złożenia wniosku wydaje się uprzedni zakup mieszkania bądź domu lub zawarcie umowy przedwstępnej. Skarżąca podniosła, iż ustawa o Policji oraz rozporządzenie MSWiA z dnia 17 października 2001 r., nie określają terminu, w którym uprawniony może wystąpić z wnioskiem, nie stanowią też, że z takim wnioskiem uprawniony powinien wystąpić wyłącznie przed nabyciem nieruchomości. Jednocześnie przepisy wykonawcze nakładają na wnioskodawcę obowiązek dołączenia m.in. dowodu zakupu mieszkania lub domu. Organy obu instancji nie uwzględniły przekazanej im informacji, że jeżeli - organ dokonał właściwej wykładni - to została skarżąca wprowadzona w błąd przez pracownika Komendy Powiatowej Policji, a zatem została naruszona zasada o rzetelnym informowaniu zainteresowanego. Ponadto, zdaniem skarżącej, organy orzekające w sprawie nie uwzględniły jej sytuacji życiowej, czyli tego, że zakup domu nastąpił w trakcie realizacji czynności zmierzających do zmiany miejsca pełnienia służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Istotą sądowej kontroli administracji publicznej jest ocena legalności zaskarżonego do sądu aktu, według stanu faktycznego i prawnego sprawy z dnia podjęcia tego aktu. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle powyższych zasad uznać należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa. Organy Policji dokonały właściwej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), Rozdział 8 Mieszkania funkcjonariuszy Policji. Powołana ustawa w art. 88 ust. 1 stanowi, iż policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Prawo funkcjonariusza Policji do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów tej ustawy realizowane jest w oparciu o administracyjną decyzję o przydziale (art. 97 ust. 5 ustawy). Gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 1998 r. I SA 2167/97 - niepubl.). Powołany powyżej przepis jest funkcjonalnie powiązany z treścią art. 90 ustawy, który nakłada na Ministra Spraw Wewnętrznych obowiązek utrzymywania określonego tym przepisem zasobu mieszkaniowego przeznaczonego na lokale mieszkalne dla policjantów. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 marca 1999 r., OPS1/99 (ONSA 1999/3/77) pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 ustawy przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy. Prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego, względnie pomocy finansowej na cele mieszkaniowe, nie mogą być bowiem interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi w następujących sytuacjach: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy, 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, 3) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu. Zarówno więc prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, jak i pomoc finansowa udzielona na cel wskazany w art. 94 ust. 1 ustawy, nie przysługują policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy. Pogląd ten znajduje wsparcie w szczególności w zestawieniu z przepisem art. 95 pkt 4 ustawy (administracyjną sankcją utraty prawa do lokalu w razie zbycia przez policjanta lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o których mowa w art. 95 pkt 2). Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu wiązać zatem należy tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast, jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej ustawą (art. 95 ustawy), to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 ustawy). W konsekwencji po stronie takiego policjanta nie istnieje niezbędna przesłanka przyznania pomocy finansowej (określona w art. 94 ust. 1 ustawy), tj. niezrealizowanie prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 90 ustawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale, powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 ustawy o Policji). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, iż w ustalonym przez organy i bezspornym stanie faktycznym zasadnie uznano, że skarżąca nie spełniała przesłanki do pomocy finansowej, gdyż posiadając w dniu złożenia wniosku o przyznanie takiej pomocy dom mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Wobec powyższego zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś zarzut naruszenia art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, jest nieuzasadniony. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.