II OZ 1018/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 545/14 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakazu hodowania kur postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 545/14, odmówił E. K. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakazu hodowania kur. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że E. K. pismem z dnia 11 lutego 2014 r. wniosła skargę na powyższą decyzję. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 maja 2014 r. ustanowił dla skarżącej adwokata w ramach przyznania prawa pomocy oraz odmówił zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia z dnia 8 lipca 2014 r. wezwano ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącej do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 marca 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 18 lipca 2014 r. Pismem z dnia 28 lipca 2014 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Wskazała, że wezwanie do uiszczenia wpisu odebrała na poczcie w dniu 26 lipca 2014 r. na podstawie awiza z dnia 22 lipca 2014 r. Poinformowała także, że pełnomocnik skarżącej nie mogła się z nią skontaktować, ponieważ nie posiadała jej numeru telefonu, natomiast skarżąca w dniu 21 lipca 2014 r. wyjechała z mężem do Warszawy na konsultacje lekarskie (mąż skarżącej jest ciężko chory). W dniu składania wniosku skarżąca uiściła wpis sądowy w wysokości 200 zł w kasie sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołując się na art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała, aby na przeszkodzie uiszczenia wpisu od skargi stanęły niespodziewane i niemożliwe do przewidzenia przeszkody, których pomimo starań nie udało się usunąć. Z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że uchybienie terminu było następstwem niedołożenia należytej staranności w prowadzeniu sprawy przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej, ponieważ pełnomocnik otrzymując wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, nie powinien poprzestać na dalszym przesłaniu przedmiotowego wezwania pocztą do skarżącej. Pełnomocnik mógł przewidzieć, że jego przesyłka skierowana do skarżącej może nie dotrzeć do adresata przed upływem terminu do uiszczenia wpisu. Ograniczenie się pełnomocnika do wysłania informacji o konieczności uiszczenia wpisu nie wskazuje, zdaniem Sądu, na należytą dbałość pełnomocnika o zabezpieczenie interesu skarżącej. Sąd zauważył, że skarżąca nie wniosła sprzeciwu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2014 r., którym m.in. odmówiono jej zwolnienia od kosztów sądowych, zatem miała świadomość, iż będzie wzywana do uiszczenia wpisu sądowego. Ponadto z wniosku o przywrócenie terminu wynika, że skarżąca (z uwagi na chorobę męża) często przebywa poza domem. Dlatego też mając świadomość, że trudno jest się z nią skontaktować, po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu powinna poinformować go w jaki sposób ma się z nią kontaktować. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że dochowując należytej staranności w prowadzeniu sprawy, w dniu otrzymania wezwania niezwłocznie skontaktowała się z Okręgową Radą Adwokacką w Warszawie oraz Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a także Biurem Numerów TP S.A. Żaden z powyższych podmiotów nie dysponował numerem telefonu do skarżącej. Następnie w dniu 18 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącej poinformowała drogą mailową Sąd, iż nie są jej znane dane kontaktowe osoby reprezentowanej oraz, że z uwagi na krótki termin uiszczenia wpisu istnieje duże prawdopodobieństwo, że skarżąca nie zdoła odebrać na czas przesłanego jej przez pełnomocnika wezwania do uiszczenia wpisu. Pełnomocnik podkreśliła, że biorąc pod uwagę termin do uiszczenia wpisu, wezwanie skierowane bezpośrednio do pełnomocnika w sprawach "z urzędu", w których w pierwszym etapie postępowania nie są znane mu dane kontaktowe osoby reprezentowanej jest równoznaczne z obciążeniem go obowiązkiem uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a. jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności której nie dokonała w terminie (§ 4). Zgodnie zaś z treścią art. 87 § 2 P.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można jej przypisać winy w opóźnieniu. Badając możliwość przywrócenia terminu w niniejszej sprawie Sąd I instancji wadliwie ocenił zachowanie ustanowionego w ramach prawa pomocy adwokata. Pełnomocnik skarżącej ustanowiona przez ORA w Warszawie, dysponując jedynie adresem skarżącej, listem poleconym nadanym w dniu 18 lipca 2014 r. (jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi) zawiadomiła skarżącą o treści wezwania. Podjęła ponadto dodatkowe czynności celem ustalenia numeru telefonu skarżącej (kontakt z kierownikiem sekretariatu Wydziału IV WSA w Warszawie oraz Biurem Numerów TP S.A.). Należy przy tym podkreślić, iż pełnomocnik została ustanowiona na etapie rozpoznawania skargi zatem nie miała wcześniejszego kontaktu ze swoją mocodawczynią. Wobec powyższego argumentacja Sądu I instancji odnośnie zaniedbań pełnomocnika była nieusprawiedliwiona, bowiem adwokat ustanowiona w sprawie dochowała należytej staranności w zakresie od niej wymaganej. Powzięła bowiem wszelkie możliwe działania, aby strona mogła uiścić wpis samodzielnie lub przekazać potrzebne środki celem dokonania wpisu przez pełnomocnika. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż udzielenie pełnomocnictwa nie przenosi na profesjonalnego pełnomocnika ciężarów finansowych obciążających mocodawcę w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z całą pewnością pełnomocnik nie ma obowiązku uiszczenia opłaty z własnych środków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji, podnosząc kwestię poinformowania pełnomocnika z urzędu o sposobie kontaktu ze skarżącą, nie uwzględnił daty, w której skarżąca dowiedziała się o ustanowieniu konkretnego pełnomocnika, który będzie działał w jej imieniu w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy nie wynika czy skarżąca powzięła taką informację przed otrzymaniem przesłanego przez pełnomocnika wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. W związku z powyższym argumentację Sądu w tym zakresie należało uznać za nietrafną. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji ustosunkuje się zatem do istoty twierdzeń skarżącej podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu mających jej zdaniem uzasadniać przedmiotowy wniosek tj. przebywania skarżącej poza miejscem zamieszkania podczas gdy na jej adres w dniu 22 lipca 2014 r. wpłynęło nadane przez pełnomocnika wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd oceni, czy na tej podstawie uprawdopodobnione są okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.