IV SA/Wa 617/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-06
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Grzegorz Czerwiński, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez małoletniego może zostać utrzymana w mocy, jeśli organy administracji nie uwzględniły dokumentu potwierdzającego zawarcie związku małżeńskiego przez rodziców małoletniego, który miał miejsce przed jego urodzeniem, a tym samym nie ustaliły skutecznie ojcostwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego. Przedłożone orzeczenie sądu zagranicznego potwierdzające zawarcie związku małżeńskiego przez rodziców małoletniego przed jego urodzeniem jest wystarczające do ustalenia ojcostwa i nabycia obywatelstwa polskiego przez małoletniego, a organy administracji nie są uprawnione do samodzielnej kontroli skuteczności tego małżeństwa w świetle prawa obcego.Stan faktyczny
Wojewoda odmówił potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez małoletnią N. P., wskazując na brak dowodu, że ojcostwo M. P. zostało ustalone w ciągu roku od urodzenia dziecka. Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że przedłożony akt małżeństwa rodziców zawartego za granicą wymagał dodatkowego potwierdzenia skuteczności w świetle prawa obcego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o obywatelstwie polskim.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi N. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącej N. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez N. P. urodzoną [...] kwietnia 2010 r. w [...] w I..
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że małoletnia wywodzi swoje obywatelstwo po swoim ojcu M. P. urodzonym w dniu [...] października
1977 r. w T.. Zgodnie z art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r.
o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161) ciężar dowodowy wykazania informacji o istotnych dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego spoczywa na
stronie postępowania. W sprawie istotną dla rozstrzygnięcia sprawy okolicznością
jest ustalenie, czy nie zachodzą negatywne przesłanki do potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego wynikające z art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim.
Do tego, zdaniem Wojewody, konieczne jest przedłożenie aktu małżeństwa rodziców małoletniej. Z załączonego do akt sprawy aktu urodzenia wydanego w dniu [...] maja 2013 r. nie wynika bowiem w jakim terminie nastąpiło uznanie dziecka. Ponieważ wnioskodawca wzywany do przedłożenia aktu małżeństwa dokumentu tego nie przedstawił nie można wykluczyć, że uznanie ojcostwa dziecka nastąpiło po upływie rocznego terminu wynikającego z art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim.
W konsekwencji brak było podstaw do potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez małoletnią N.P..
Od powyższej decyzji odwołanie złożył M.P. podnosząc zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Jednocześnie w toku postępowania odwoławczego M. P. przedłożył orzeczenie Okręgowego Sądu
[...] w T. z dnia [...] lipca 2013 roku, z którego wynika, że M. P. i A. B. zawarli związek małżeński w dniu [...] września 2007 roku.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku, nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych po rozpatrzeniu odwołania M.P. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych stwierdził,
że wprawdzie M.P. przedłożył dowód zawarcia małżeństwa jednakże
z poczynionych w toku postępowania odwoławczego ustaleń wynika, że małżeństwo zawarte zostało we [...].. W świetle prawa obowiązującego we [...] uznaje się skutki prawne cywilne małżeństw zawieranych we [...] według obrządku mojżeszowego przed kapłanem (Rabinem) posiadającym obywatelstwo [...], pod
warunkiem, że dany akt małżeństwa zostaje wpisany do księgi stanu cywilnego
a zawarcie małżeństwa poprzedzone zostało publicznymi zapowiedziami we właściwych urzędach gminnych. Minister uznał, że M. P. powinien
przedłożyć [...] akt stanu cywilnego zawarcia małżeństwa w celu ustalenia, czy małżeństwo zostało skutecznie zawarte. Ponieważ M. P. żądanego przez Ministra dokumentu nie dostarczył, a uzyskanie go przez Ministra jest niemożliwe zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw
do potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez małoletnią N.
P.. Brak jest bowiem dowodów, że uznanie ojcostwa dziecka nie nastąpiło po upływie rocznego terminu wynikającego z art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie złożyła N. P., podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 6 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim polegające na uznaniu, że małoletnia nie nabyła z chwilą urodzenia obywatelstwa polskiego,
2) art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, że zebrany
w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający dla ustalenia,
że ojcem N. P. jest M. P., a tym samym
do potwierdzenia nabycia przez nią obywatelstwa polskiego po ojcu.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Za zasadny uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia
art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez N. P..
Na wstępie stwierdzić należy, że zasadnie organy administracji zażądały
od skarżącego przedstawienia dowodu, z którego wynikałoby, iż ojcostwo M. P. zostało ustalone w ciągu roku od urodzenia N.P.. Małoletnia wywodzi swoje żądanie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego z faktu,
że jej ojciec posiada obywatelstwo polskie. Matka małoletniej N.P. nie posiada obywatelstwa polskiego.
Art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
(Dz. U. z 2012 r., poz. 161) stanowi, że małoletni nabywa obywatelstwo polskie przez urodzenie, w przypadku, gdy co najmniej jedno z rodziców jest obywatelem polskim.
Z kolei z art. 6 ust. 1 ww. ustawy wynika jednak, że zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców podlegają uwzględnieniu przy określeniu obywatelstwa małoletniego, jeżeli nastąpiły przed upływem roku od dnia urodzenia
się małoletniego.
Z dokumentów przedstawionych przez skarżącego w postępowaniu przed organem i instancji nie wynikało, że ojcostwo M. P. zostało ustalone
w ciągu roku od urodzenia N.P.. W takim przypadku obywatelstwo małoletniej mogłoby być ustalone tylko w oparciu o obywatelstwo matki. Uzyskanie dokumentów potwierdzających fakt, że ojcostwo M. P. zostało ustalone
w ciągu roku od urodzenia N. P. ciążyło na skarżącym. O ile w postępowaniu przed organem I instancji dokumenty takie nie zostały
przedstawione, to na etapie postępowania odwoławczego skarżący taki dokument przedstawił. Jest to orzeczenie Okręgowego Sądu [...] w T.
z dnia [...] lipca 2013 roku, z którego wynika, że M. P. i A. B. zawarli związek małżeński w dniu [...] września 2007 roku. Był to wyznaniowy związek małżeński zawarty we [...].
N. P. urodziła się w dniu [...] kwietnia 2010 r. w [..]. Nie ulega więc wątpliwości, że małoletnia urodziła się w trakcie trwania związku małżeńskiego jej rodziców, a tym samym istnieje domniemanie, że M. P. jest jej ojcem od chwili urodzenia.
W ocenie Sądu przedstawione w toku postępowania odwoławczego
orzeczenie Okręgowego Sądu [...] w T. z dnia [...] lipca 2013 roku jest wystarczające do ustalenia, że rodzice małoletniej zawarli związek małżeński
oraz kiedy to nastąpiło. Rodzice małoletniej są obywatelami I. i istotne jest to,
że właściwy w Państwie I. organ uznał, że rodzice małoletniej zawarli skutecznie małżeństwo. Dokonywanie przez organ administracji samodzielnych ustaleń, czy małżeństwo zawarte przez rodziców małoletniej we [...] jest skuteczne
w świetle prawa [...]i uzależnianie od tego potwierdzenia posiadania przez małoletnią obywatelstwa polskiego jest niezasadne. Zmierzałoby to bowiem
do kontroli prawidłowości orzeczenia Okręgowego Sądu [...] w T. z dnia [...] lipca 2013 roku, który uznał, że małżeństwo zostało skutecznie zawarte.
Do dokonywania tego rodzaju kontroli, zdaniem Sądu, Minister nie jest uprawniony.
Podsumowując organy administracji ponownie rozpoznając sprawę wezmą
pod uwagę, że orzeczenie Okręgowego Sądu [...] w T. z dnia
[...] lipca 2013 roku jest dokumentem potwierdzającym, że w chwili urodzenia się małoletniej jej rodzice pozostawali w związku małżeńskim, a w konsekwencji,
że M.P. jest jej ojcem od chwili urodzenia.
Odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesionych
w skardze jest obecnie przedwczesne. Prawidłowe zastosowanie tych przepisów jest bowiem uzależnione od prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Dopiero
po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego będzie możliwość dokonania oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 200 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło