I OSK 2112/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-18
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Irena Kamińska, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek Łowiecki, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zakupu bażantów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, to czy uzależnienie udostępnienia informacji od uiszczenia opłaty za jej przygotowanie jest dopuszczalne i czy jego brak stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Polski Związek Łowiecki, wykonując zadania publiczne określone w Prawie łowieckim, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej dotyczącej tych zadań, w tym zakupu bażantów. Jednakże, sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i nałożenie grzywny było przedwczesne ze względu na istniejące rozbieżności w orzecznictwie dotyczące możliwości pobierania opłat za przetworzenie informacji publicznej. Sąd wskazał, że WSA powinien ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając te kwestie.Stan faktyczny
Dziennikarz zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego (ZO PZŁ) o udzielenie informacji dotyczących zakupu bażantów. ZO PZŁ zakwalifikował wniosek jako dotyczący dostępu do informacji publicznej i poinformował o konieczności uiszczenia opłaty w wysokości 512 zł za przygotowanie informacji. Dziennikarz i redaktor naczelny domagali się udzielenia informacji w trybie Prawa prasowego lub formalnej odmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) zobowiązał ZO PZŁ do załatwienia wniosku, stwierdził rażące naruszenie prawa i nałożył grzywnę. ZO PZŁ wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Zasądził od P. na rzecz Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Lu 147/14 w sprawie ze skargi P. na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) zasądza od P. na rzecz Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie kwotę 300 (trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
We wniosku z dnia 16 września 2013 r. S.P. – dziennikarz dziennika "Ł." z siedzibą w Gdańsku, powołując się na przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe, zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie (dalej jako "ZO PZŁ") o udzielenie informacji obejmującej odpowiedzi na następujące pytania:
"1) Jakie kwoty wydatkował Zarząd Okręgowy PZŁ na zakup bażantów w roku gospodarczym 2010/2011, 2011/2012 i 2012/2013?
2) Ile sztuk bażantów zakupiono w OHZ Polskiego Związku Łowieckiego, a ile u hodowców prywatnych w poszczególnych latach?
3) Ile bażantów zakupiono w poszczególnych latach, z podziałem na miejscowości ich zakupu?
4) W których obwodach i ile sztuk bażantów introdukowano z zakupionych bażantów?
5) Z jakich miejscowości pochodziły bażanty transportowane do wskazanych z numeru obwodów w poszczególnych latach?
6) Czy zakupów dokonywano w drodze przetargu, zapytania o cenę, czy z wolnej ręki?"
Wnioskodawca zaznaczył, że w przypadku odmowy udzielenia żądanych informacji prosi o złożenie w ciągu 3 dni odmowy w trybie art. 4 ust. 3 ustawy – Prawo prasowe.
W piśmie z dnia 24 września 2013 r. (doręczonym redakcji dziennika "Ł." w dniu 30 września 2013 r.) Przewodniczący ZO PZŁ poinformował S.P., że w sprawie jego wniosku zastosowanie znajduje przepis art. 3a Prawa Prasowego, w związku z czym wniosek ten podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie Przewodniczący ZO PZŁ stwierdził, że dla zrealizowania przedmiotowego żądania koniecznym jest poniesienie kosztów w wysokości 512 zł, uwzględniających "nakład pracy oraz resztę czynników". Wskazał, iż kwotę tę wnioskodawca winien uiścić w terminie 14 dni na konto ZO PZŁ.
W dniu 9 października 2013 r. P.G. – redaktor naczelny dziennika "Ł." skierował do ZO PZŁ pismo, w którym stwierdził, że redakcja dotychczas nie otrzymała odpowiedzi na zapytanie prasowe S.P. z dnia 16 września 2013 r., w związku z czym domaga się sporządzenia odmowy przewidzianej w art. 4 ust. 3 Prawa prasowego lub udzielenia wnioskowanej informacji w ciągu 3 dni. P.G. podkreślił, że w niniejszej sprawie o udzielenie informacji wnioskowano w trybie ustawy – Prawo prasowe, a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na powyższe pismo Przewodniczący ZO PZŁ w piśmie z dnia 15 października 2013 r. ponownie wyraził pogląd, iż złożony w niniejszej sprawie przez S.P. wniosek o udzielenie informacji podlega załatwieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto podkreślił, że jego pismo z dnia 24 września 2013 r. nie stanowi odmowy udzielenia informacji, a jest jedynie powiadomieniem, że żądana informacja zostanie udzielona po jej przetworzeniu i przygotowaniu, co z kolei uwarunkowane jest uiszczeniem przez wnioskodawcę opłaty w wysokości 512 zł.
W dniu 8 listopada 2013 r. (data wpływu do siedziby ZO PZŁ) P.G., działając jako redaktor naczelny dziennika "Łowiecki", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na odmowę ZO PZŁ w przedmiocie udzielenia informacji prasowej zgodnie z wnioskiem z dnia 16 września 2013 r.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik ZO PZŁ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia 4 kwietnia 2014 r. skarżący oświadczył, iż z ostrożności procesowej, mając na względzie art. 3a Prawa prasowego, rozszerza skargę o alternatywny do podniesionych w niej zarzutów zarzut bezczynności, zgłoszony w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze treść powyższego pisma Sąd – na mocy zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 10 kwietnia 2014 r. – uznał, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność ZO PZŁ w przedmiocie udzielenia informacji prasowej. W konsekwencji dokonano zakreślenia sprawy w repertorium SA, gdzie była ona zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Lu 1184/13, a następnie wpisania jej do repertorium SAB pod nową sygnaturą II SAB/Lu 147/14.
Na rozprawie przed sądem w dniu 29 kwietnia 2014 r. S.P., występując w roli pełnomocnika strony skarżącej, podtrzymał skargę wnosząc dodatkowo o wymierzenie ZO PZŁ grzywny oraz o sygnalizację Ministrowi Środowiska o niewłaściwym działaniu tego organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 maja 2014 r. o sygn. akt II SAB/Lu 147/14 zobowiązał Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie do załatwienia wniosku dziennika "Łowiecki" z dnia 16 września 2013 r. o udzielenie informacji prasowej. Ponadto stwierdził, że bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych. Sąd pierwszej instancji zasądził także od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie na rzecz P.G. – redaktora naczelnego dziennika "Ł." kwotę 117 (sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 ze zm.) przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troskę o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Zadania te mogą być realizowane również przez organy okręgowe Związku, w tym jego zarządy okręgowe (art. 32a ust. 4 ustawy Prawo łowieckie).
Publicznoprawny charakter działalności Polskiego Związku Łowieckiego przesądzał również zdaniem WSA w Lublinie o tym, że żądane w niniejszej sprawie informacje stanowią informację publiczną. Dziennik "Ł." domagał się udostępnienia informacji na temat dokonywanych przez ZO PZŁ zakupów bażantów, w tym na temat formy tych transakcji, wydatkowanych kwot czy też introdukcji zakupionej zwierzyny łownej. Niewątpliwie zatem, zdaniem Sądu, żądane informacje dotyczą majątku ZO PZŁ oraz działalności tego podmiotu w ramach prowadzonej gospodarki łowieckiej, będącej zadaniem publicznym. W myśl zaś art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. W szczególności informacją taką, podlegającą udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., jest informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "c" i "f" u.d.i.p.).
W ocenie Sądu pierwszej instancji ZO PZŁ pozostaje w bezczynności w sprawie wniosku strony skarżącej z dnia 16 września 2013 r., albowiem nie został on dotychczas załatwiony w żaden z opisanych wyżej sposobów. Nie sposób przeto przyjąć, by zaistnienie bezczynności ZO PZŁ eliminowało pismo tego organu z dnia 24 września 2013 r., w którym poinformował on wnioskodawcę, że żądane przez niego informacje zostaną mu udostępnione po uiszczeniu opłaty w wysokości 512 zł, wynikającej z "nakładu pracy i reszty czynników". Zdaniem Sądu jeżeli ZO PZŁ, dokonując w niniejszej sprawie oceny wniosku strony skarżącej z dnia 16 września 2013 r., doszedł do przekonania, iż nie zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia żądanych w tym wniosku informacji, lecz powiadomił wnioskodawcę, iż ich udzielenie wiązać się będzie z obowiązkiem uiszczenia opłaty w wysokości 512 zł, winien niezwłocznie po upływie 14 dni od dnia doręczenia wnioskodawcy tego powiadomienia, tj. od dnia 30 września 2013 r. (skoro wniosek nie został w tym czasie cofnięty ani zmodyfikowany), udostępnić mu żądane informacje w żądanej formie, niezależnie od tego czy przedmiotowa opłata została uiszczona. W razie bowiem jej braku może ona podlegać ściągnięciu w drodze egzekucji. Tymczasem ZO PZŁ, wobec nieuiszczenia przez stronę skarżącą opłaty żądanej w piśmie z dnia 24 września 2013 r., pomimo iż 14-dniowy termin od dnia doręczenia tego pisma upłynął w dniu 14 października 2014 r., dotychczas nie udostępnił jej żądanych informacji, co świadczy o jego bezczynności w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji uznał skargę P.G. za zasadną i na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. zobowiązał ZO PZŁ do załatwienia wniosku dziennika "Ł." z dnia 16 września 2013 r. o udzielenie informacji prasowej. Jednocześnie Sąd ten, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność ZO PZŁ w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, iż bezczynność ZO PZŁ w niniejszej sprawie trwa już przeszło pół roku i nie wynika z okoliczności niezależnych od tego podmiotu, ani też z wątpliwości co do charakteru żądanych informacji, lecz jedynie z bezpodstawnego uzależnienia ich udostępnienia od uiszczenia przez wnioskodawcę opłaty za dodatkowe koszty z tym związane.
Uwzględniając rażący charakter naruszenia prawa w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, na zasadzie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył ZO PZŁ grzywnę w wysokości 500 złotych. Wysokość wymierzonej grzywny odpowiada kryteriom wskazanym w art. 154 § 6 p.p.s.a., a nadto jest adekwatna do długiego i nieuzasadnionego okresu bezczynności tego podmiotu.
Końcowo Sąd wyjaśnił, że w sentencji wyroku nie określił przez przeoczenie terminu jego wykonania przez ZO PZŁ, do czego był zobligowany na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Wskazał jednak, że w przypadku, gdy wniosek w tym przedmiocie nie zostanie złożony, ZO PZŁ będzie obowiązany załatwić wniosek dziennika "Ł." z dnia 16 września 2013 r. niezwłocznie po doręczeniu odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty tego doręczenia, stosując zasadę wyrażoną w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Okręgowy PZŁ w Lublinie. Podstawił w niej siedem zarzutów.
Po pierwsze, naruszenia art. 54, art. 57, art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na wydaniu orzeczenia wykraczającego poza granice sprawy określone skargą datowana na dzień 7 listopada 2013 r. co miało niewątpliwy wpływ na treść orzeczenia.
Po drugie, naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a. przez niewskazanie terminu dokonania czynności.
Po trzecie, naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa.
Po czwarte, art. 149 § 2 p.p.s.a. przez nałożenie grzywny na Zarząd Okręgowy PZŁ pomimo braku ziszczenia przesłanek z art. 149 § 1 p.p.s.a.
Po piąte, naruszenie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej przez przyjęcie, że koszem postępowania niezbędnym do celowego dochodzenia prawa jest nieuiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Po szóste, naruszenie art. 3 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej polegające na pominięciu, że prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje informację przetworzoną wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Po siódme, naruszenie art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez przyjęcie, że nie można pobrać uprzednio od wnioskodawcy opłaty w wysokości odpowiadającej kosztem związanym z przekształceniem informacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 149 § 1 i 2 oraz art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. należy uznać za uzasadnione, choć częściowo z innych przyczyn, niż wskazano to w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela poglądy wyrażone w uzasadnieniu Sądu I instancji dotyczące charakteru żądanej informacji oraz obowiązku jej udzielenia ciążącego na Polskim Związku Łowieckim w tej konkretnej sprawie. Trzeba jednak w tym miejscu wskazać, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 6 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna. W art. 1 ust. 1 ustawy zdefiniowano informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych. Art. 1 ust. 2 in principio cytowanej ustawy zastrzega zarazem, że jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Należy spostrzec, że stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm.), Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych (na temat statusu tego Związku zob. też wyrok TK z dnia 6 listopada 2012 r., K 21/11, OTK-A 2012, nr 10, poz. 119). Zarazem na mocy art. 35a ust. 2 tej ustawy przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulujące zasady nadzoru nad stowarzyszeniami stosuje się odpowiednio do nadzoru nad działalnością Polskiego Związku Łowieckiego. Podobnie w myśl art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie, przepisy regulujące zasady gospodarki finansowej stowarzyszeń stosuje się odpowiednio do gospodarki finansowej Polskiego Związku Łowieckiego. W tym kontekście do zrzeszenia jakim jest Polski Związek Łowiecki odnieść można odpowiednio myśl zawartą w wyroku NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14, że nie sposób stowarzyszeniom stawiać analogiczny standard wymagań, jak organom administracji. W konsekwencji nie każda informacja będąca w dyspozycji Polskiego Związku Łowieckiego bądź odnosząca się do jego funkcjonowania będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten Związek w trybie u.d.i.p., lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. cytowany wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14). Tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca traktuje jako informacje o sprawie publicznej, pozostałą zaś materię a contrario uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. za niebędącą informacją publiczną. Znajduje to potwierdzenie w samym art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wskazującym, że "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa." A zatem przedstawione ograniczenie zakresowe dostępu do informacji o działalności osób i jednostek innych niż organy władzy państwowej czy osoby pełniące funkcje publiczne oraz samorządy gospodarcze i zawodowe – przewidział już ustrojodawca. Przyjęcie zatem, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań władzy publicznej czy gospodarowania mieniem publicznym – byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny.
Na gruncie niniejszej sprawy wskazać wypada, że zadania Polskiego Związku Łowieckiego o charakterze publicznym określił ustawodawca w art. 34 ustawy – Prawo Łowieckie, wskazując, że do zadań tego Związku należy:
1) prowadzenie gospodarki łowieckiej;
2) troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących;
3) pielęgnowanie historycznych wartości kultury materialnej i duchowej łowiectwa;
4) ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych;
5) czuwanie nad przestrzeganiem przez członków Polskiego Związku Łowieckiego prawa, zasad etyki, obyczajów i tradycji łowieckich;
6) prowadzenie dyscyplinarnego sądownictwa łowieckiego;
7) organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego;
8) prowadzenie i popieranie działalności wydawniczej i wystawienniczej o tematyce łowieckiej;
9) współpraca z pokrewnymi organizacjami zagranicznymi;
10) wspieranie i prowadzenie prac naukowych w zakresie gospodarowania zwierzyną;
11) prowadzenie i popieranie hodowli użytkowych psów myśliwskich i ptaków łowczych;
12) realizacja innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska.
W kontekście zaś gospodarki finansowej Polskiego Związku Łowieckiego zwrócić należy uwagę na art. 35 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo Łowieckie, który stanowi, że działalność Polskiego Związku Łowieckiego jest finansowana z funduszy własnych, wpisowego, składek członkowskich, zapisów i darowizn oraz dochodów z działalności gospodarczej, zaś dochód z działalności gospodarczej Polskiego Związku Łowieckiego oraz kół łowieckich służy wyłącznie realizacji ich celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między członków. Przy tym mienie Polskiego Związku Łowieckiego i kół łowieckich nie podlega podziałowi między członków.
Należy w tej sytuacji powtórzyć, że nie każda informacja będąca w dyspozycji Polskiego Związku Łowieckiego bądź odnosząca się do jego dysponowania będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu.
W niniejszej sprawie informacja wskazana we wniosku dotyczy zadań publicznych powierzonych PZŁ, o których mowa w art. 34 pkt 11 ustawy – Prawo łowieckie, jest zatem informacją publiczną a organ jest zobowiązany do jej udostępnienia. Jest to informacja przetworzona, wobec czego wnioskodawca winien wykazać istnienie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego.
Sąd kasacyjny uwzględniając zarzut naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. miał na uwadze fakt nie wskazania terminu dokonania czynności co jest obligatoryjnym elementem orzeczenia, a brak ten nie jest możliwy do uzupełnienia na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej.
Co do zarzutu naruszenia art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. to zarzuty te uznać należy za usprawiedliwione z dwóch zupełnie odmiennych powodów.
Przede wszystkim należy wspomnieć, że pomiędzy skarżącym a adresatem wniosku wymieniana była korespondencja (pisma z 24 września 2013 r. i z 15 października 2013 r.). Polski Związek Łowiecki prawidłowo zakwalifikował żądaną informację jako informację publiczną i poinformował o konieczności uiszczenia opłat związanych z jej przygotowaniem. Wnioskodawca na tym etapie postępowania twierdził, że toczy się ono w oparciu o art. 4 prawa prasowego i domagał się formalnej odmowy udzielenia żądanej informacji. Dopiero po złożeniu skargi do sądu administracyjnego skarżący sprecyzował żądanie skargi wnosząc o stwierdzenie bezczynności Polskiego Związku Łowieckiego w udzieleniu wskazanej we wniosku informacji publicznej.
Trzeba też dodać, że w orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić wtedy gdy przyczyną nieprawidłowego działania organu jest błąd co do wykładni przepisów prawa, zwłaszcza jeżeli poglądy w tej materii uległy zmianie. Zasadę tę należy odnieść również do bezczynności podmiotu zobowiązanego do działania. Przepis art. 15 ust. 2 u.d.i.p., przez sposób sformułowania, budzi szereg wątpliwości i jak trafnie podnosi skarżący kasacyjnie zarówno w piśmiennictwie jaki orzecznictwie pojawił się pogląd, że udzielenie informacji publicznej może być uzależnione od płacenia kosztów jej wytworzenia. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji w orzecznictwie sądów administracyjnych ostatecznie utrwalił się pogląd, że podmiot zobowiązany musi udostępnić informację publiczną niezależnie od tego, czy uprawniony uiścił opłatę czy też nie. Ewentualna należność może być potem dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym.
Wobec zaistniałej w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności Zarząd Związku mógł pozostawać w przekonaniu, że nie popada w bezczynność uzależniając udzielenie informacji od uiszczenia kosztów, do czego wezwany został wnioskodawca. Wyklucza to stwierdzenie, że bezczynność podmiotu wezwanego do udzielenia informacji w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa a tym samym za nieuzasadnione uznać należy wymierzenie grzywny. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny za trafne uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.
Należy też zgodzić się z twierdzeniem, że trudno uznać za niezbędną do celowego dochodzenia prawa konieczność zapłacenia opłaty skarbowej, jeżeli nie została ona uiszczona w sprawie. Czyni to zasadnym zarzut naruszenia art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. zawarty w skardze kasacyjnej.
Za nieusprawiedliwione należy również uznać pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej.
Rozpoczynając sprawę ponownie WSA winien wziąć pod uwagę przedstawione powyżej rozważania i przy uznaniu, że wniosek o udzielenie wskazanej w nim informacji jest zasadny, ustalić czy pochodził on od "prasy" w rozumieniu ustawy "Prawo prasowe" oraz czy ewentualna bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Podstawą orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego był przepis art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło