I OSK 2310/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia treści wyroków i uzasadnień wydanych w sprawach o odszkodowania i zadośćuczynienie, w szczególności dotyczących uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, za okres ponad 2,5 roku, stanowi żądanie informacji publicznej przetworzonej, a jeśli tak, to czy wnioskodawca wykazał istnienie szczególnego interesu publicznego uzasadniającego jej udostępnienie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że żądanie udostępnienia treści wyroków i uzasadnień z określonego okresu i kategorii spraw, które wymagały analizy ponad 400 akt sądowych, stanowi informację przetworzoną. Ponadto, wnioskodawca, mimo wezwań, nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego, co jest warunkiem koniecznym do udostępnienia informacji przetworzonej.Stan faktyczny
B.K. zwrócił się o udostępnienie treści wyroków i uzasadnień wydanych przez trzy wydziały Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie w latach 2011-2013 w sprawach o odszkodowania i zadośćuczynienie, w szczególności dotyczących uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Organy administracji odmówiły udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i stwierdzając brak wykazania przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B.K. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Lublinie. B.K. wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 34/14 w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 15 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną
I OSK 2310/14
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B.K. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 15 listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2013 r. B.K. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie o udzielenie informacji publicznej, poprzez udostępnienie treści wyroków oraz uzasadnień wydanych w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia złożenia tego wniosku przez I Wydział Cywilny Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, II Wydział Cywilny Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie oraz VIII Wydział Cywilny Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, zapadłych w sprawach o odszkodowania i zadośćuczynienie, w szczególności odnośnie do roszczeń wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Rozpoznając wniosek Prezes Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie stwierdził, że żądane informacje są informacjami przetworzonymi, dlatego pismem z dnia 6 września 2013 r., na podstawie art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.); dalej u.d.i.p., wezwał wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego dla uzyskania informacji przetworzonej, wyjaśniając jednocześnie, dlaczego uznał, że objęte wnioskiem informacje wymagają przetworzenia.
Mimo upływu zakreślonego w wezwaniu terminu wnioskodawca nie udzielił na nie odpowiedzi, dlatego decyzją z dnia 21 października 2013 r. Prezes Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmówił udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że żądane informacje są informacjami przetworzonymi, gdyż wymagają zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, a także podjęcia działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłóciłyby normalny tok działania Sądu i utrudniłyby wykonywanie przypisanych mu zadań. Wnioskodawca domaga się bowiem wyroków i ich uzasadnień za długi okres (ponad 2,5 roku), co wymaga przeglądu ponad 400 akt sądowych o symbolach: 047- roszczenia z umów ubezpieczenia, 014 – odszkodowania z tytułu wypadków komunikacyjnych, 325 – zadośćuczynienie z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu zasądzone na podstawie art. 445 k.c. i wybrania spośród nich tych, które dotyczą odszkodowań lub zadośćuczynień. Z wniosku o udostępnienie informacji nie wynika, czy żądaniem objęte są tylko wyroki, w których zostały zasądzone jakiekolwiek kwoty odszkodowań (zadośćuczynień), czy również te orzeczenia, w których oddalono powództwo o zasądzenie odszkodowania (zadośćuczynienia), dlatego - z uwagi na wielość podstaw prawnych zasądzenia odszkodowania (zadośćuczynienia) - uwzględnienie wniosku wiązałoby się z koniecznością przeglądu większości spraw prowadzonych w Wydziałach Cywilnych tego Sądu. Sąd ten nie prowadzi bowiem odrębnego rejestru spraw o odszkodowania i zadośćuczynienia, a w konsekwencji nie jest możliwe proste wyszukanie tych spraw w systemie biurowości elektronicznej.
Po rozpoznaniu odwołania B.K., Prezes Sądu Okręgowego w Lublinie, decyzją z dnia 15 listopada 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko tego organu, że żądane informacje stanowią informacje przetworzone, ponieważ wymagają zaangażowania dodatkowych sił i środków oraz dokonania stosownych procesów mających na celu ich wytworzenie. Ze względu na brak urządzeń ewidencyjnych umożliwiających proste wygenerowanie informacji, konieczna jest kwerenda, a następnie analiza akt pod kątem kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny, szeroko przytaczając poglądy orzecznictwa sądowego i doktryny odnośnie do zakresu pojęcia "informacja publiczna przetworzona", stwierdził, że prawidłowa jest ocena wyrażona przez organy obu instancji, że żądanie udostępnienie wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych w wydziałach cywilnych Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia złożenia wniosku przez skarżącego, a zapadłych w sprawach o odszkodowania i zadośćuczynienie, w szczególności odnośnie do roszczeń wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, było żądaniem udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgromadzenie, przekształcenie (zanonimizowanie) i sporządzenie wielu kserokopii określonych dokumentów, a przede wszystkim podjęcie działań organizacyjnych i angażowanie pracowników w związku z koniecznością przeglądu ponad 400 akt sądowych dotyczących roszczeń z umów ubezpieczenia, odszkodowania z tytułu wypadków komunikacyjnych, zadośćuczynienia z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu i wybrania spośród nich tych, które dotyczą odszkodowań lub zadośćuczynień, nie mieści się w zakresie działania Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, w przypisanej mu prawem właściwej formie działania, która zasadniczo sprowadza się do sprawowania wymiaru sprawiedliwości oraz wykonywania innych zadań z zakresu ochrony prawnej, powierzonych w drodze ustaw (art. 175 ust. 1 Konstytucji oraz art. 1 § 1 – 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.).
Ponadto skarżący nie wykazał istnienia szczególnych dla interesu publicznego okoliczności, pomimo dwukrotnego wezwania go do wykonania tego obowiązku (pismami z dnia 6 i 18 września 2013 r., k. 6 i 11 akt administracyjnych). W tej sytuacji, wobec zaniechania wykazania okoliczności szczególnych dla interesu publicznego w sprawie, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przetworzonej miał obowiązek wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z uwagi na brak przesłanki udzielenia informacji publicznej przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 maja 2014 r. skargę kasacyjną wniósł B.K.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:
1/ art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uchybienie obowiązkowi rozstrzygania w granicach sprawy, co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji na skutek wybiórczego odniesienia się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych oraz art. 141 § 4 ww. ustawy, poprzez sformułowanie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej w sprawie;
2/ błędną wykładnię art. 1 ust 1. w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3 ust 1 w zw. z art. 10 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że żądana informacja stanowiła informacją przetworzoną, a także poprzez przyjęcie, że nie istniał interes publiczny w udostępnieniu żądanych informacji.
Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów obydwu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że Sąd I instancji oderwał się od realiów sprawy, wskazując chociażby na rzekomą konieczność "przeglądu ponad 400 akt sprawy", czy rzekomego kserowania wielu dokumentów, które to fakty nie zostały w żaden sposób udowodnione. Tymczasem wnioskodawca w niniejszej sprawie domagał się udostępnienia tychże spraw poprzez powołany do tego Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych - w którym Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie winien owe orzeczenia publikować z własnej inicjatywy. Sąd nie odniósł się w żaden sposób do obowiązków publikacyjnych Sądu Rejonowego.
Uzasadniając z kolei zarzuty naruszenia przepisów materialnych, autor skargi kasacyjnej uznał za błędne stanowisko Sądu I instancji, że żądana informacja publiczna miałaby być informacją przetworzoną. Tymczasem w sprawie zbędne jest dokonywanie rzekomych żmudnych przeszukiwań akt spraw w celu określenia, które uzasadnienia miałyby spełniać kryteria wniosku.
Zgodnie bowiem z § 86 ust. 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej z dnia 12 grudnia 2003 r. sprawy cywilne wpisane do repertoriów oznacza się symbolami przewidzianymi w załączniku do zarządzenia. Załącznik nakazuje, aby pod numerem symbolu 325 wpisywać sprawy o "zadośćuczynienie z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu zasądzone na podstawie art. 445 k.c." - a więc tożsame ze wskazanym wnioskiem. Zatem Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie dysponuje wykazem spraw objętych wnioskiem. Fakt ten wynika wprost z przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Sądu Okręgowego w Lublinie wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim jednak podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do przeprowadzonych w skardze kasacyjnej rozważań na temat obowiązków publikacyjnych orzecznictwa sądów powszechnych, ich zaangażowania w realizację tych obowiązków, jak i kwestię zobligowania sądów do przyspieszenia prac związanych z publikacją zapadłych orzeczeń na ich stronach internetowych. Nie są to bowiem sprawy związane z przedmiotem niniejszej sprawy, której ramy określone są przez przepisy u.d.i.p.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest też okoliczność, czy informacja, której zażądał skarżący pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r., jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Zaskarżona decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 15 listopada 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego Lublin–Zachód z dnia 21 października 2013 r. o odmowie udostępnienia informacji, wydana została na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a z jej uzasadnienia wprost wynika, że odmowa udostępnienia żądanej informacji podyktowana została uznaniem, że wymaga ona przetworzenia, a wnioskodawca, mimo stosownego wezwania, nie wykazał, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dlatego też wyłącznie te kwestie będą przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tak bowiem wyznaczone zostały granice niniejszej sprawy.
Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Zarówno w doktrynie, jak też orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalił się pogląd, że informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego. Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji prostych, dostępnych bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią z informacji prostej - informację przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, wyrok NSA z dnia 21 września 2012 r., I OSK 1477/12).
W wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest to informacja przetworzona. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest również pogląd, zgodnie z którym "informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Będzie to zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielania nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1347/05; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, wyrok NSA z dnia 3 października 2014 r., I OSK 602/14).
W przedmiotowej sprawie istotne jest, czy żądana przez skarżącego informacja publiczna w postaci wyroków z trzech wydziałów cywilnych Sądu Rejonowego Lublin–Zachód w Lublinie wraz z uzasadnieniami z lat 2011-2013, w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie, jest informacją publiczną przetworzoną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Informacja, której domaga się skarżący nie istnieje w treści i postaci żądanej. Natomiast organ posiada dokumenty, które stanowią jej źródło. Przetworzenie ich w celu uzyskania żądanej informacji wymaga przeprowadzenia ich analizy i wyboru właściwych dokumentów z określonego okresu.
Prawidłowo zatem stwierdził Sąd I instancji, że czynności, jakie musi podjąć zobowiązany podmiot, angażując do tego pracowników, zakres oraz charakter tych czynności spowoduje dezorganizację pracy orzeczniczej Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie.
Nie można również przyjąć, jak to starał się wykazać w skardze kasacyjnej jej autor, że domagał się on orzeczeń zapadłych wyłącznie w sprawach dotyczących zadośćuczynienia z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu, które rejestrowane są w Sądzie pod symbolem 325 i ich zgromadzenie nie powinno nastręczać trudności i dużego zaangażowania środków.
Tymczasem we wniosku z dnia 26 sierpnia 2013 r. skarżący nie sprecyzował, że chciałby udostępnienia wyroków z uzasadnieniami w odniesieniu jedynie do spraw dotyczących zadośćuczynienia z tytułu uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu zasądzonego na podstawie art. 445 k.c. We wniosku skarżący wprost domagał się bowiem udostępnienia informacji publicznej w postaci wyroków oraz uzasadnień wydanych w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia złożenia tego wniosku przez I Wydział Cywilny Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, II Wydział Cywilny Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie oraz VIII Wydział Cywilny Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, zapadłych w sprawach o odszkodowania i zadośćuczynienie, w szczególności odnośnie do roszczeń wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Prezes Sądu Rejonowego Lublin Zachód w Lublinie wystąpił niezwłocznie do Przewodniczących Wydziałów I, II i VIII tego Sądu o przekazanie informacji na temat możliwości zrealizowania wniosku, uzyskując w odpowiedzi informację, że w tak szeroko określonym zakresie wniosku spraw jest co najmniej ponad 400, choć liczba ta może być większa, bo wniosek został sformułowany nieprecyzyjnie. Dlatego też pismem z dnia 6 września 2013 r. organ poinformował wnioskodawcę, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną, wskazując przy tym obszernie dlaczego tak uznał. Wskazał także, że dokonano przeglądu rejestrów spraw o symbolach 047, 014 i 325, a nieprecyzyjnie sformułowany wniosek oznaczałby w rzeczywistości konieczność przeglądu większości spraw prowadzonych w wydziałach cywilnych Sądu, który nie prowadzi odrębnego rejestru spraw "o odszkodowanie i zadośćuczynienie".
Tak więc stanowisko Sądu I instancji, że żądane informacje stanowiły informację przetworzoną było prawidłowe i w tej części zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu.
Niezasadne również okazały się zarzuty dotyczące stanowiska Sądu I instancji odnośnie do niewykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego.
Informacja przetworzona podlega udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Gdy zatem uwzględni się istotę informacji publicznej przetworzonej jako rezultatu określonego działania zmierzającego do jej przygotowania, to należy przyjąć, że przesłanka szczególnej istotności takiej informacji dla interesu publicznego stanowi podstawę dla podjęcia scharakteryzowanych wyżej działań przez podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Proces przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. W doktrynie przyjmuje się, że "jest w interesie indywidualnym" bądź "jest w interesie ogółu" oznacza, że wyprowadzona z danego stanu obiektywnego określona korzyść przypada jednostce względnie całemu społeczeństwu. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi (zob. J. Lang, "Struktura prawna skargi w prawie administracyjnym", Wrocław 1972, s. 98-100).
Pojęcie szczególnego interesu publicznego jest znaczeniowo węższe od funkcjonującego w powszechnym użyciu pojęcia interesu społecznego. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz jego ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie zaś łączy się z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu.
Powinność wykazania interesu publicznego spoczywa w głównej mierze na autorze wniosku o udzielenie informacji przetworzonej (w myśl zasady koniecznego współdziałania organu i podmiotu ubiegającego się o załatwienie sprawy w określony sposób). Tymczasem mimo dwukrotnego wezwania wnioskodawcy do wykazania szczególnego interesu publicznego, którego istnienie uzasadnia, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do żądania udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, nie tylko nie wykazał on tego interesu, lecz w ogóle zaniechał jakiejkolwiek odpowiedzi na wezwania. Nie podjął zatem najmniejszej nawet próby przekonania organu, że taki szczególny interes publiczny po jego stronie istnieje. Trudno zatem zarzucić Prezesowi Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, że w niniejszej sprawie sam nie wykazał istnienia owego interesu publicznego. Podkreślenia wymaga, że wnioskodawca jest praktykującym adwokatem, a więc osobą dysponującą szczególną wiedzą, doświadczeniem i kompetencjami, by w sposób właściwy odnieść się do wezwań organu. Dlatego też nie sposób przyjąć, że domagając się udostępnienia mu wielu wyroków u uzasadnień, legitymuje się w tym zakresie szczególnym interesem publicznym, skoro sam nie był w stanie interesu tego choćby w zarysie wykazać. Trudno przy tym uznać, że wnioskodawca nie mógł wykazać istnienia tego interesu np. z tego powodu, że ów interes jest obiektywnie trudny dla niego do uchwycenia, choć w rzeczywistości istnieje. Zaniechanie bowiem udzielenia przez profesjonalistę jakiejkolwiek odpowiedzi na wezwania organu uniemożliwiają Sądowi w składzie niniejszym przyjęcie takiego założenia.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło