I OZ 447/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2014 r. o sygn. akt IV SAB/Wa 53/14 w sprawie z wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.K. na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w przedmiocie podjęcia czynności w celu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania kary pozbawienia wolności postanawia: oddalić zażalenie. A.K. w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w kwestii podjęcia czynności opisanych w art. 161 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, mających spowodować, aby skarżący został warunkowo, przedterminowo zwolniony z odbywania kary pozbawienia wolności. W uzasadnieniu skargi A.K. wskazał m.in., że odbywa karę pozbawienia wolności i chociaż w dniu 26 czerwca 2012 r. nabył formalnie uprawnienia do warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary, to nadal przebywa w jednostce penitencjarnej, a nikt nigdy nie podjął czynności zmierzających do warunkowego przedterminowego zwolnienia. Złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem dnia 4 marca 2014 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 6 maja 2014 r. o sygn. akt IV SAB/Wa 53/14, odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do treści art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Z taką sytuacją, zdaniem Sądu pierwszej instancji ma się do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż skarżona bezczynność nie dotyczy czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego, zaś do ich podejmowania są właściwe organy postępowania karnego wykonawczego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A.K. Jego zdaniem Dyrektor Generalny Służby Więziennej jest organem administracji, a bezczynność podlega kognicji sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak zauważył trafnie Sąd pierwszej instancji, z treści skargi A.K. z dnia 3 stycznia 2014 r. jednoznacznie wynika, że domaga się on od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej podjęcia działań zmierzających do warunkowego przedterminowego zwolnienia skarżącego z odbywania kary pozbawienia wolności. A.K. oczekuje w szczególności złożenia wniosku w trybie art. 161 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.). Zgodnie ze wskazanym przez skarżącego przepisem wniosek o warunkowe zwolnienie może złożyć również dyrektor zakładu karnego lub sądowy kurator zawodowy. Z art. 161 § 1 zd. 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że o warunkowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć się w zakładzie karnym. Materialne przesłanki orzeczenia o warunkowym zwolnieniu z odbywania kary zostały z kolei określone w art. 77 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), zgodnie z którym skazanego na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia reszty kary tylko wówczas, gdy jego postawa, właściwości i warunki osobiste, okoliczności popełnienia przestępstwa oraz zachowanie po jego popełnieniu i w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. Stosownie do treści art. 162 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego na postanowienie w przedmiocie warunkowego zwolnienia przysługuje zażalenie. Z przywołanych regulacji jednoznacznie zatem wynika, że czynności, których przedmiotem jest warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania kary pozbawienia wolności nie następują w żadnej z prawnych form działania, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że rzeczone postępowanie ujęte w Kodeksie postępowania wykonawczego ma charakter autonomicznej procedury, względem postępowania administracyjnego, nawet ujmowanego sensu largo. Przedmiot skargi A.K. z dnia 3 stycznia 2014 r. nie jest więc objęty właściwością sądu administracyjnego. Skorygować wypada jedynie pogląd Sądu pierwszej instancji, że organami administracyjnymi nie są organy postępowania wykonawczego, określone w art. 2 Kodeksu karnego wykonawczego. Podmioty bowiem wymienione w jego pkt. 5, 7 czy 9 można kwalifikować także jako organy administracji, jakkolwiek na innych płaszczyznach – co nie zmienia faktu, że kwestia warunkowego zwolnienia (i czynności w jej ramach) nie jest sprawą podlegającą kognicji sądów administracyjnych, w tym w zakresie niedokonywania określonych czynności przez organ postępowania wykonawczego. Z tych względów art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowiący, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi – znajdował zastosowanie w sprawie, a zatem orzeczenie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Godzi się przy tym zauważyć, że o oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na niewłaściwość sądów może być mowa tylko w sytuacji, gdy nie ma w danej kwestii choćby najmniejszych rozbieżności w aktualnym orzecznictwie lub jeśli kwestia braku kognicji nie budzi jakichkolwiek wątpliwości doktryny. Analiza orzecznictwa i literatury wskazuje jednak, że w analizowanej w sprawie kwestii takie okoliczności wyłączające zastosowanie art. 247 p.p.s.a. nie zachodzą. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.