II OZ 631/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-02

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu administracyjnego wydane z udziałem sędziego, co do którego złożono wniosek o wyłączenie, a wniosek ten nie został rozpoznany, jest nieważne?
Ratio decidendi
Postanowienie sądu administracyjnego wydane z udziałem sędziego, co do którego złożono wniosek o wyłączenie, a wniosek ten nie został rozpoznany, jest nieważne. Sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, nie może podejmować czynności w sprawie, z wyjątkiem tych niecierpiących zwłoki. Wydanie postanowienia kończącego postępowanie przed rozpoznaniem wniosku o wyłączenie stanowi naruszenie art. 20 § 3 P.p.s.a. i pozbawienie strony możności obrony praw, co jest podstawą do uchylenia takiego postanowienia na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W toku postępowania złożyli wniosek o wyłączenie sędziów WSA we Wrocławiu, który nie został rozpoznany. Następnie WSA odrzucił skargę z powodu nieopłacenia, a od tego postanowienia skarżący wnieśli skargę kasacyjną. WSA odrzucił skargę kasacyjną z powodu jej osobistego sporządzenia przez strony, zamiast przez profesjonalny podmiot. Skarżący złożyli zażalenie na to postanowienie, które WSA odrzucił, uznając je za sporządzone osobiście przez strony. NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie z dnia 4 lutego 2015 r., postanowienie z dnia 1 grudnia 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz postanowienie z dnia 27 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 804/13 odrzucające zażalenie D.W., M.W., J.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi D.W., M.W., J.W. i M.W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania nałożonego obowiązku postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 804/13 o odrzuceniu skargi kasacyjnej, 3. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 804/13 o odrzuceniu skargi. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 804/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w sprawie ze skargi D.W., M.W., J.W. i M.W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia wykonania nałożonego obowiązku, odrzucił zażalenie skarżących na własne postanowienie z dnia 1 grudnia 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z dnia 5 października 2013 r. skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W toku postępowania pismem z dnia 20 lipca 2014 r. (data wpływu 22 lipca 2014 r.) D.W. i M.W. złożyli wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie szeregu sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w tym sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza (k. 127). Wniosek ten nie został rozpoznany. Następnie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie przez D. W., M.W., J.W. i M.W. skargę z powodu jej nieopłacenia. Od powyższego postanowienia D.W. i M.W. wywiedli skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wywiedzioną skargę kasacyjną z uwagi na sporządzenie jej osobiście przez wnoszących ten środek odwoławczy, zamiast przez profesjonalny podmiot wymieniony w art. 175 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Pismem z dnia 3 stycznia 2015 r. sporządzonym i podpisanym osobiście skarżący D.W. i M.W. oraz J.W. i M.W. złożyli zażalenie na ww. postanowienie. W ocenie Sądu pierwszej instancji wniesione zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Wbrew bowiem dyspozycji art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie to zostało sporządzone przez skarżących osobiście, mimo prawidłowego pouczenia stron o terminie i sposobie wniesienia zażalenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący D.W. i M.W. podnosząc, że jest ono niesprawiedliwe i rażąco narusza ich prawo do kasacji. Podnieśli także, że Sąd orzekał w sprawie mimo wniosku o wyłączenie, co powoduje, że wydane postanowienia są nieważne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, bowiem uzasadniony jest zarzut nieważności postępowania o którym mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy w toku niniejszego postępowania D. i M.W. złożyli wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (data wpływu 22.07.2014 r.), w tym sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza będącego sędzią sprawozdawcą w sprawie. W przypadku złożenia przez stronę wniosku o wyłączenie sędziego (sędziów) przepis art. 20 § 3 P.p.s.a. zakazuje sędziemu (sędziom) którego wniosek dotyczy podejmowania czynności w sprawie, za wyjątkiem tych niecierpiących zwłoki, tj. takich których niedokonanie naraziłoby stronę na szkodę, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozstrzygnięcie sprawy. Taką czynnością niecierpiącą zwłoki z pewnością nie jest wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wyłączenie objętych nim sędziów. Tymczasem w niniejszej sprawie, mimo zakazu płynącego z art. 20 § 3 P.p.s.a., sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz brał udział w wydaniu szeregu postanowień wydanych w tej sprawie, tj. zaskarżonego postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r., jak również wydanych w granicach tej sprawy postanowień z dnia 1 grudnia 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej i z dnia 27 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu skargi. Taka sytuacja stanowi o pozbawieniu skarżących D.W. i M.W. możności obrony swoich praw, albowiem w sprawie rozpoznawał sędzia co do którego nie rozpoznano wniosku stron o wyłączenie, co jest równoznaczne z zaistnieniem przesłanki wynikającej z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Dlatego na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 135 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a. jak też art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 4 lutego 2015 r. oraz wydane w sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej i z dnia 27 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło