II SA/Kr 275/14

WyrokWSA w Krakowie2014-05-07

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Jacek Bursa, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie dodatkowych badań geotechnicznych, zaprojektowanie i wykonanie studni chłonnych dla wód opadowych, wydana na podstawie art. 29 Prawa wodnego, została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie uczyniły zadość przepisom postępowania administracyjnego, w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązkom dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Nie dokonano wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) ani nie uzasadniono decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ odwoławczy nie dokonał precyzyjnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego dotyczącego zmian stanu wody, oceny ich wpływu na grunty sąsiednie, uwzględniając zarówno działania związane z przepustem drogowym, jak i zmiany dokonane na działce nr [.....] (wał ziemny, rów). Rozstrzygnięcie dotyczące konieczności wykonania dodatkowych badań geotechnicznych i studni chłonnych było przedwczesne.
Stan faktyczny
Burmistrz nakazał Zarządowi Dróg Powiatowych wykonanie dodatkowych badań geotechnicznych i studni chłonnych dla wód opadowych, uznając, że budowa przepustu drogowego zmieniła naturalny spływ wód, powodując zalewanie działki nr [.....] należącej do M.M. Zarząd Dróg Powiatowych i M.M. odwołały się, wskazując na inne przyczyny zalewania, w tym wał ziemny usypany na sąsiedniej działce nr [.....] należącej do A.M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, opierając się na opinii hydrologicznej. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skarg M.M. i Zarządu Dróg Powiatowych w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 stycznia 2014 r. nr [....] w przedmiocie nakazu wykonania dodatkowych badań. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej M.M. kwotę 557 zł ( słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Zarządu Dróg Powiatowych w M. kwotę 557 zł ( słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Gminy i Miasta M. decyzją z 12 lipca 2013 r., na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r - Prawo wodne (Dz. U. 2012.145 j.t. ze zm.) orzekł o nakazaniu Zarządowi Dróg Powiatowych w M. wykonania dodatkowych badań geotechnicznych, zaprojektowania i wykonania studni chłonnych dla wód opadowych prowadzonych rowem przydrożnym po północnej stronie drogi powiatowej na działce nr [.....] w m-ci [.....] I gm. M. W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem z 30 czerwca 2010 r. Starosta M. przesłał pismo S.M. , w którym zainteresowany informował, że "sąsiad H.M. wykonał głęboki rów i otoczył go groblą, a wcześniej podwyższył teren wokół rowu", a w konsekwencji tych prac działka rolna skarżącego jest zalewana przez wody opadowe, co uniemożliwia zbiór plonów i znacznie je obniża. Organ I instancji ustalił, że właścicielem działki nr [.....] jest M.M. (żona skarżącego), właścicielem działki sąsiedniej o nr [.....] jest A.M. , zaś działki nr [.....] -oznaczonej jako droga publiczna, jest Skarb Państwa, a władającym tym terenem jest Zarząd Dróg Powiatowych w M. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że wody opadowe wypływające z przepustu drogowego wyprowadzone na wprost działki nr [.....] A.M. płyną wykonanym rowem działki, a następnie przez ok. 50m płyną wzdłuż granicy miedzy działką nr [.....] i przekraczając granicę wpływają na teren działki nr [.....] M.M. . Wody opadowe powodują wyrwy, rowy, podtopienia i zamulenia upraw, tak na działce nr [.....] , jak i działce [.....]. W sprawie została wykonana opinia hydrologiczna, przyjęta przez organ za podstawę ustaleń. Z opinii tej wynika, że bezpośrednią przyczyną zalewania wodami opadowymi działek nr nr [.....] jest przepust drogowy odprowadzający wodę z rowu położonego po północnej stronie drogi. Wybudowanie tego przepustu spowodowało zwiększenie napływu wód opadowych na działki nr nr [.....] . Opinia określała również propozycje rozwiązania zaistniałego na gruncie problemu z odprowadzaniem wód powierzchniowych. Ze względu na brak wątpliwości w zakresie ustalonego stanu faktycznego, organ nie uwzględnił wniosku A.M. o przesłuchanie świadków na okoliczność budowy drogi w latach 60 - tych. Organ uznał, że okoliczność, kto budował drogę w łatach 60-tych jest bez znaczenia dla istoty postępowania i przesłuchanie tych świadków powodowałoby jedynie przewlokę prowadzonego postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Zarząd Dróg Powiatowych w M. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odwołujący nie zgodził się z treścią decyzji, ponieważ podczas budowy drogi w latach 60 - tych przepust pod drogą wykonano w miejscu naturalnego spływy wód zlewni, a nie tylko na potrzeby odwodnienia pasa drogowego. Ponadto na odprowadzenie wód opadowych z terenów znajdujących się poza pasem drogowym, zarządca drogi ma niewielki wpływ, na to aby wód nie przyjąć do rowów przydrożnych. Za odwodnienie terenu - gospodarkę wodną odpowiada Gmina. Kwestia partycypacji w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, w tym także rowów odwadniających drogi, zostały uregulowane przepisami Prawa wodnego. Z kolei w opinii nie dokonano analizy spływu wód z całej zlewni, a powinna zostać wykazana powierzchnia zlewni z całego terenu i powierzchnia z pasa drogowego. Nie jest ponadto prawdą zapis opinii, że spąg przepustu drogowego położony jest poniżej pierwotnej linii terenu, ponieważ z zeznań świadków wynika, że działka nr [.....] znajdująca się na odpływie, była podwyższana nielegalnie. Z przekroju nr II - II wynika, że w dalszej odległości od drogi rzednę wysokościowe terenu działki [.....] są niższe niż spąg przepustu. W okresie budowy drogi [.....] inwestycje realizował Rejon Dróg Publicznych na zlecenie gminy [.....] , ponieważ była to wtedy droga lokalna. W podsumowaniu podkreślono, że na odwodnienie całego terenu zlewni należy zaprojektować i wykonać urządzenia odwadniające, w których budowie i utrzymanie ZDP w M. będzie uczestniczył, w zakresie, w jakim odnosi korzyści. W ocenie strony odwołującej, należy wezwać właściciela działki [.....] do odtworzenia pierwotnego ukształtowania działki [.....] , ponieważ podniesienie działki spowodowało zmianę kierunku spływu wód, a w konsekwencji szkodliwe działanie na grunty sąsiednie. Odwołanie złożyła również M.M. , podnosząc że decyzja jest dla niej niesprawiedliwa. Pomimo że przedstawiciel ZDP w M. zeznał, że zostały naruszone stosunki wodne pomiędzy działkami nr nr [.....] i wylot wody do przepustu znajduje się w pasie drogowym organ I instancji wydał taką samą decyzję jak poprzednią, uchyloną przez SKO w K. , tolerując dalej działania H.M. , zamiast nałożyć na niego obowiązek rozkopania tej części grobli i skierowanie swobodnego odpływu wody od przepustu wzdłuż wschodniej granicy jego działki, a nie kierować jej przymusowo do miedzy odwołującej - kierunek zachodni. Odwołująca się zakwestionowała działania podejmowane na gruncie przez P.M. i H.M. oraz zwróciła uwagę, że konflikt jest dla niej powodem ciągłych strat materialnych w zbiorach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 3 stycznia 2014 r., znak: [.....] , na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że w świetle orzecznictwa sądowo-administracyjnego między zmianą stanu wody na gruncie, a szkodą wynikłą z tego tytułu na gruncie sąsiednim musi istnieć związek przyczynowo - skutkowy i organ musi to ustalić i wykazać. W ocenie Kolegium przeprowadzone w toku prowadzonego postępowania na terenie przedmiotowych działek oględziny pozwoliły organowi administracji publicznej ustalić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a sporządzona w toku postępowania opinia osoby dysponującej wiedzą specjalną (biegłego w zakresie postępowania wodnoprawnego) przyczyniła się do wydania rozstrzygnięcia. W toku postępowania zapewniono stronom czynny w nim udział. Przeprowadzone zostały z udziałem stron postępowania oraz biegłego oględziny miejsca. O czynnościach tych strony prawidłowo zawiadomiono. W toku prowadzonego postępowania wykazano, że wystąpiły obydwie przesłanki konieczne do zastosowania normy art. 29 Prawo wodnego, a także związek przyczynowy między tymi przesłankami. Ustalono, że pierwotny, naturalny kierunek przepływu wód opadowych przez działki nr nr [.....] w miejscowości P. I gm. [.....] został zmieniony przez budowę przepustu drogowego. Wnioskodawca wskazał na zalewanie działki rolnej, zamulanie gruntu, wymywanie lei i rowów, co powoduje całkowite niszczenie upraw rolnych na pow. 0.30 ha. Udało się ustalić, że w wyniku przelewania się wód opadowych z działki drogowej nr [.....] na działki nr nr [.....] obydwie z nich mają widoczne ślady wymywania w postaci rowów, zagłębień, zamulisk. Stopień uszkodzenia upraw polowych nie jest możliwy do precyzyjnego określenia. Zależy on zapewne od warunków pogodowych w danym sezonie wegetacyjnym oraz od intensywności opadów na poszczególnych etapach rozwojowych roślin uprawnych. Ponieważ jako bezpośrednią przyczynę zalewania działek nr nr [.....] wskazano przepust drogowy odprowadzający wodę z rowu położonego po północnej stronie drogi powiatowej zajmującej działkę nr [.....] , dlatego też decyzja została wydana na zarządcę tego terenu. W ocenie Kolegium opinia została sporządzona rzetelnie. Eksperci po wykonaniu pomiarów niwelacyjnych przekrojów drogi powiatowej oraz sąsiednich działek, jak również opierając się na mapach sytuacyjno - wysokościowych analizowanego terenu, określili ustalili aktualny stan spływu wód powierzchniowych oraz ustalili wnioski końcowe. W szczególności przyjęto, że bezpośrednią przyczyną zalewania wodami opadowymi działek nr nr [.....] jest przepust drogowy odprowadzający wodę z rowu położonego po północnej stronie drogi. Wybudowanie tego przepustu spowodowało zwiększenie napływu wód opadowych na działki [.....] i [.....]. . Spąg przepustu drogowego położony jest poniżej pierwotnej linii terenu. Wywnioskowano, że wodę z przepustu również odprowadzał rów odwadniający, którego rzędna spągu nie różniła się od rzędnej obecnego dna rowu. W przypadku likwidacji rowu odwadniającego, nawet po przywróceniu pierwotnego poziomu terenu, przepust drogowy nie będzie spełniał swojej funkcji. Rów po stronie południowej przebiega w linii prostej i jego początek znajduje się na działce [.....] , a koniec na działce [.....] . Niewielki wał ochronny o wysokości ok. 16-19 cm jest w całości położony na działce [.....] , może on chronić działkę [.....] tylko w przypadku zamulenia rowu lub gwałtownego napływu wody. Teren działki [.....] w pobliżu przepustu jest podniesiony w stosunku do pierwotnego terenu o ok. 30cm. Nie można jednak określić jednoznacznie w jakim okresie został on nadsypany. Przed bezpośrednim przepływem wód opadowych z działki nr [.....] na działkę [.....] chroni częściowo miedza pomiędzy tymi działkami. Działka [.....] jest położona niżej od działki [.....] . W przypadku wysokiego napływu wód opadowych na działkę [.....] miedza ta jest przerywana. Analizując obecny przepływ wód opadowych przez działki nr nr [.....] stwierdzono, że ich naturalny, pierwotny kierunek został zmieniony poprzez budowę przepustu drogowego. W celu naprawienia szkody lub zabezpieczenia gruntów przed szkodami organ nakazał zastosowanie wykonania dodatkowych badań geotechnicznych, zaprojektowanie i wykonanie studni chłonnych dla wód opadowych prowadzonych rowem północnym drogi. Konkluzja organu I instancji jest zatem prawidłowa, a zarzuty stron odwołujących nie zasługują na uwzględnienie. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M.M. i Zarząd Dróg Powiatowych w M. M.M. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 29 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię "polegającą na nieprzyjęciu, iż właścicielem gruntu który dokonał zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich jest również A.M. , w sytuacji, gdy to wybudowany wał na działce nr [.....] w M. spowodował zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich"; - art. 11 kpa poprzez niewyjaśnienie stronom przesłanek jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, pomijając zupełnie istnienie wybudowanego wału i jego wpływu na zmianę wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich; - art. 107 3 i art. 7 i 77 kpa poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy jak również niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego; - art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 kpa poprzez niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja nie zawierała oznaczenia organu który ją wydał. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreśliła, że organy całkowicie pominęły okoliczność usypania na działce nr [.....] wału ziemnego, który tamuje maturalny spływ wody. Wskazany w decyzji przepust drogowy odprowadzający wodę z pewnością przyczynia się do zaburzenia stosunków wodnych jednakże nie stanowi jedynej przyczyny zaistniałej sytuacji. Zarząd Dróg Powiatowych w M. zaskarżonej decyzji zarzucił: - niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy; - błędne ustalenie w zakresie stanu faktycznego sprawy; - dokonanie ustaleń błędnych z zebranym materiałem dowodowym, a w szczególności poprzez przyjęcie że przyczyna zalewania działek nr nr [.....] jest wykonany przepust drogowy; - niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę przesłanek do zastosowania przepisów prawnych na których oparto decyzję tj. naruszenie art. 7 w zw. z art. 75, art. 77 § 1 , art. 80 i 84 kpa oraz art. 104 i 105 kpa; - naruszenie art. 29 poprzez błędną wykładnię; - naruszenie przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w szczególności art. 20 ustawy poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie, że na zarządcy drogi ciąży obowiązek wykonania urządzeń wskazanych w decyzji, podczas gdy wskazane obowiązki wykraczają poza zadania powierzone zarządcy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Zarząd Dróg Powiatowych argumentował, że organy nie wyjaśniły podnoszonych przez strony twierdzeń, że przyczyną zalewania działek sąsiednich są roboty ziemne wykonane przez H.M. Bezpodstawne było pominięcie dowodu z przesłuchania świadków. Nie jest możliwe by zalewanie było skutkiem wykonanego w latach 60-tych przepustu. Organy nie uwzględniły również argumentacji, że przyczyną zalewania terenu jest naturalne ukształtowanie terenu. Umiejscowienie spornego przepustu nie stanowi przyczyny zalewania gruntu. Ponadto nie można wykazać związku przyczynowego w rozumieniu art. 29 ustawy Prawo wodne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 §1 kpa. Na wstępie należy podkreślić, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 kpa oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji obejmuje oprócz zbadania czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego także zbadanie czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Realizacja tego obowiązku obejmuje zatem obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności, z którymi przepisy wiążą określone skutki prawne, przy czym gdy w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 § 1 kpa), a w razie potrzeby może przeprowadzić oględziny (art. 85 § 1 kpa). Następnie organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego – zgodnie z treścią art. 80 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie natomiast z treścią art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Należy przy tym podkreślić, że stosownie do zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 kpa oraz norm z art. 138 kpa organ odwoławczy nie może się ograniczyć do badania zgodności decyzji pierwszoinstancyjnej z prawem, ale powinien rozstrzygać sprawę merytorycznie, badając ją także z punktu widzenia celowości i prawidłowości rozstrzygnięcia. Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba zauważyć, że organ odwoławczy, a wcześniej organ I instancji nie uczyniły zadość powyższym przepisom postępowania. Podstawą materialnoprawną decyzji obu instancji jest przepis art. 29 ust. 3 ustawy z 18. 07. 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. nr z 2012 r. , poz. 145), który stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Cytowany przepis zobowiązuje zatem organ do ustalenia czy zmiany stanu wody na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, a jeśli tak, to powinien rozważyć zasadność przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Orzekając powyższe organ powinien mieć także na uwadze – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 in fine – słuszne interesy stron postępowania. W niniejszej sprawie podstawowa kwestia sporna dotyczy prawidłowości określenia działań, które doprowadziły do zmiany stanu wody na terenie ww. działki nr [.....] w miejscowości P. gmina [.....] , stanowiącej własność skarżącej M.M. , a następnie wskazania propozycji rozwiązania powstałych w związku z tym nieprawidłowości przy zastosowaniu normy z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zgodnie ze stanowiskiem organu, podzielanym zasadniczo przez właściciela działki nr [.....] - sąsiadującej bezpośrednio z działką nr [.....] - najistotniejsze dla naruszenia stosunków wodnych ze szkodą m. in dla działki nr [.....] oraz także dla działki nr [.....] była budowa w końcu lat 60-tych ubiegłego wieku przepustu drogowego odprowadzającego wodę z rowu przydrożnego po północnej stronie drogi powiatowej na działce nr [.....] w m. P. Organy ustaliły, że pierwotny przepływ wód opadowych przez działki nr nr [.....] i działkę drogową nr [.....] w m. [.....] uległ zmianie w wyniku budowy ww. przepustu drogowego. Nadto organy obu instancji wskazały, że w konsekwencji budowy przepustu drogowego doszło do zmiany stosunków wodnych także na działce nr [.....] poprzez przelewanie się wody opadowej z działki nr [.....] na obydwie ww. działki, o czym świadczą: wymywanie lei i rowów na terenie obu działek rolnych. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem skarżącej M.M. , podzielanym również przez drugiego skarżącego tj. przez Zarząd Dróg Powiatowych w M. , przedstawionych w odwołaniach, a następnie w skargach, zmiana stanu wody ze szkodą na gruncie oznaczonym jako działka nr [.....] wiąże się ze zmianą stosunków wodnych dokonaną na działce nr [.....] - znajdującej się bezpośrednio przy przepuście drogowym od strony południowej drogi. Zmiany te polegają – w ocenie obu stron skarżących - na usypaniu na działce nr [.....] wału ziemnego (grobli), który tamuje naturalny przepływ wody po działce [.....] i dalej po niżej położonej działce nr [.....] i powoduje, iż woda jest kierowana na działkę nr [.....] . Organy obu instancji oraz właściciel działki nr [.....] nie kwestionując, że powyższe zmiany zostały dokonane na gruncie, kwestionują natomiast znaczenie nadsypania gruntu na terenie działki [.....] o około 30 cm w stosunku do pierwotnego terenu , a także rowu wykonanego po stronie południowej drogi. Istotą w niniejszej sprawie było zatem ustalenie jakie działania w zakresie stosunków wodnych zostały podjęte przez właścicieli ( ewentualnie przez osoby trzecie) na terenie ww. działek oraz czy zaszkodziły one stosunkom wodnym na działkach sąsiednich ( w szczególności na działce nr......). Jak wynika z zarzutów odwołań i skarg wniesionych zarówno przez właścicielkę działki nr [.....] – M.M. jak i Zarząd Dróg Powiatowych w M. ustalenia poczynione przez organy obu instancji nie są wyczerpujące, a te które zostały przez organy dokonane - nie zostały prawidłowo ocenione. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę nie uczynił zadość swoim obowiązkom. Należy podkreślić, że w sytuacji gdy pomiędzy stanowiskiem Zarządu Dróg Powiatowych w M. wykonującym uprawnienia w stosunku do działki drogowej, któremu zarzucane jest zakłócenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz właścicielem działki nr [.....] wskazujących na ponoszoną szkodę istnieje zasadnicza zbieżność, natomiast w sposób zasadniczo rozbieżne w stosunku do powyższego jest stanowisko organu I instancji oraz stanowisko właściciela działki nr [.....] , na której także dokonano zmiany stanu wody - organ odwoławczy musi dokonać precyzyjnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego dotyczącego stanu wody jaki był ostatnio na gruncie , ocenić czy i jak doszło do jego zmiany, i wreszcie czy dokonane zmiany wpłynęły szkodliwie na grunty sąsiednie. Przedmiotem tych ustaleń i ocen powinny być zarówno: działka drogowa i wykonany na niej przepust drogowy, ale również w zmiany dokonane na gruncie działki nr [.....] stanowiącej obecnie własność A.M. A zatem, obowiązkiem organu odwoławczego było dokładne ustalenie stanu faktycznego i wyjaśnienie wszystkich spornych okoliczności związanych ze stanem wody na ww. działkach w oparciu o przedstawione dowody, w tym dowód z opinii biegłego mgr inż. J.G. nr uprawnień hydrogeologicznych V-1294, wykonanej w kwietniu 2011 r. Oceniając przedmiotową opinię należy jednak podnieść, że organ odwoławczy ograniczył się do bezkrytycznego przytoczenia jej niektórych wniosków wskazując, że naturalny przepływ wód opadowych przez działki nr nr [.....] został zmieniony przez budowę przepustu, powodującego zwiększenie napływu wód opadowych na teren działek nr nr [.....] zasadniczo pomijając kwestie budowy rowu po stronie południowej drogi i "wału ochronnego o wys. 16-19 cm nr [.....] w kontekście ich wpływu na zalewanie działki nr [.....] . Nie odniósł się również do załączników graficznych stanowiących ważny element opinii. Przyjął natomiast, że ww. rów oraz nasyp chronią działkę [.....] w przypadku gwałtowanego przypływu wody, a działka nr [.....] jest zalewana ponieważ jest niżej położona. Biorąc pod uwagę powyższe trzeba wskazać na brak istotnych ustaleń przede wszystkim co do wpływu przedmiotowego rowu, co do którego nie ustalono czy znajduje się na działce drogowej czy na działce nr [.....] oraz nasypu na stan wody na działce nr [.....] . Poważne zastrzeżenia budzi również uznanie przez organy ( z powołaniem się na punkt 7a ww. opinii) obu instancji , iż zachodzi konieczność wykonania przez Zarząd Dróg Powiatowych w M. dodatkowych badań geotechnicznych. Wykonanie powyższej opinii zostało nakazane wraz z nałożeniem na ZDP w Miechowie obowiązku zaprojektowania i wykonania studni chłonnych dla wód opadowych prowadzonych rowem północnym przedmiotowej drogi. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie tego rodzaju jednoznacznie wskazuje na niewyjaśnienie sprawy wszystkich okoliczności sprawy, a zatem na jego przedwczesność. Należy przy tym podkreślić, że organ odwoławczy nie dokonał oceny ustaleń dokonanych w cyt. opinii, a jedynie je przytoczył, nie odniósł się też do alternatywnych propozycji naprawienia szkody przedstawionych w opinii. Niewątpliwie opinia biegłego jest istotnym i często niezbędnym dowodem w sprawie w sytuacji, gdy zachodzi konieczność oceny zmiany stosunków wodnych na gruncie, wymagająca najczęściej przeprowadzenia odpowiednich analiz, pomiarów i obliczeń, ale zawsze do organu należy rozpatrzenie i ocena każdego dowodu w sprawie, a więc także ustaleń i wniosków przedstawionych w opinii sporządzonej przez biegłego. Trzeba wskazać, że organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnych niejasności zachodzących w ww. opinii w zakresie oddziaływania na stosunki wodne zmian dokonanych na terenie działki nr [.....] , koncentrując się jedynie na zmianie dokonanej na terenie działki drogowej poprzez budowę przedmiotowego przepustu. Nie odniósł się do rozbieżności pomiędzy opinią sporządzoną przez J.G. a zgoła odmiennym stanowiskiem stron odwołujących się, upatrujących podstawowej przyczyny zalewania działki nr [.....] w zmianach dokonanych na gruncie działki nr [.....] , tj. przede wszystkim przekopania rowu i wybudowania nasypu. Należy także zauważyć, że organy zdają się nie dostrzegać, iż w ocenie skarżących działką, na której nastąpiło pogorszenie stanu wody jest przede wszystkim działka nr [.....] , a nie działka nr [.....] i obie ww. działki traktują jako te, na których gruncie powstała szkodliwa zmiana po wykonaniu przepustu. Za niezasadny natomiast należy uznać zarzut M.M. wydania decyzji I instancji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji bez oznaczenia organu, który ją wydał. Jakkolwiek decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, który ją wydał, a polega ono na podaniu pełnej nazwy organu i jego siedziby (adresu) w części komparycji, to jednak brak oznaczenia organu w tej części decyzji nie powoduje jej nieważności , jeżeli podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji został opatrzony pieczęcią dostatecznie identyfikującą konkretny organ administracji publicznej, jak to miało miejsce w odniesieniu do decyzji prawidłowo podpisanej i opatrzonej pieczęciami, w tym imienną osoby podpisującej. Konkludując, nie można uznać, że organ odwoławczy, a wcześniej organ I instancji prawidłowo ustaliły i wyjaśnił jakie zmiany w stanie wody zaszły na terenie ww. działek tj. działki nr [.....] i działki drogowej [.....] oraz i jaki miały wpływ na działki sąsiednie w tym przede wszystkim na działkę nr [.....] . Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ uwzględni powyższe uwagi. W tej sytuacji, wobec tego, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa postępowania (art. 7, 8. 11, 77 § 1 art. 107 § 3 kpa), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit." c" p.p.s.a należało orzec jak w sentencji. O niewykonywaniu decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło