V SA/Wa 255/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o. o. w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" oddala skargę Decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2010 r. G. Sp. z o.o. w L. (zwana dalej: skarżącą) została wpisana do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...]. Wnioskiem z [...] września 2013 r. skarżąca wystąpiła do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR postanowieniem z [...] września 2013 r. odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie przyznania wnioskowanych płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.) pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okresy 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Zgodnie natomiast z § 6 ust. 2 rozporządzenia wniosek o płatność składa się do oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na siedzibę grupy w terminie 30 dni od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 1. Mając na uwadze, iż określony w rozporządzeniu termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności jest terminem prawa materialnego, skutkujący wygaśnięciem praw lub obowiązków o charakterze materialnym, organ administracji przyjął, iż skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności w dniu [...] września 2013 r. złożyła go po terminie określonym w § 6 ust. 2 rozporządzenia, co z kolei w oparciu o art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." skutkowało odmową wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o płatność. Postanowieniem z [...] listopada 2013 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z [...] września 2013 r. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, iż dokonanie wpisu skarżącej do rejestru grup producentów rolnych nastąpiło na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] w dniu [...] sierpnia 2011 r., zaś złożenie wniosku o płatność nastąpiło [...] września 2013 r. tj. po upływie terminu określonego w § 6 ust. 2 rozporządzenia będącego warunkiem realizacji istniejącego uprawnienia grup producentów rolnych. W konsekwencji Prezes ARiMR mając na uwadze złożenie przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności po upływie terminu na jego złożenie, przewidzianego w rozporządzeniu stwierdził, iż skarżąca utraciła uprawnienie do ubiegania się o płatność za drugi rok działalności. W skardze na powyższe postanowienie z 17 grudnia 2013 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jako naruszającego prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa tj.: - § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 polegające na błędnym przyjęciu przez organy ARiMR, że termin 30 dniowy wyrażony w tym przepisie jest terminem materialnoprawnym, gdy w rzeczywistości jest to to termin instrukcyjny, którego naruszenie nie może skutkować odmową przyznania pomocy; - § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 polegające na błędnym przyjęciu przez organy ARiMR, że przepis ten określa kryteria uprawniające do uzyskania wsparcia dla grup producentów rolnych, gdy w rzeczywistości art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) wprowadzający kryteria wsparcia grup producentów rolnych nie uzależnia prawa do przyznania wsparcia dla grup producentów rolnych od terminu złożenia wniosku o przyznanie płatności; - § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 polegające na błędnym przyjęciu przez organy ARiMR, że przepis ten określa kryteria uprawniające do uzyskania wsparcia dla grup producentów rolnych, gdy w rzeczywistości kryteria uprawniające do uzyskania prawa do przyznania wsparcia dla producentów rolnych wprowadzone są w § 3 ww. rozporządzenia i nie wprowadzają one warunku wystąpienia z wnioskiem w terminie 30-dniowym; - art. 61a § 1 k.p.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, przejawiającym się uznaniem przez organ, że postępowanie nie może być wszczęte z powodu upływu terminu do złożenia wniosku o przyznanie środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy producentów rolnych, gdy zgodnie z obowiązującym przepisem upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie środków pomocowych nie może stanowić podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Rozpoznając sprawę w aspekcie legalności Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Istota sporu sprowadza się do stwierdzenia skuteczności złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w dniu [...] września 2013 roku. Należy wyjaśnić, iż kwestię terminu w jakim należy złożyć wniosek o płatność w ramach pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych objętej programem rozwoju obszarów wiejskich reguluje § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 z późn. zm.), zgodnie z którym, środki z tytułu pomocy wypłacane są na wniosek grupy złożony w terminie 30 dni od dnia upływu okresu prowadzenia działalności przez grupę tj. 12 miesięcy liczonych od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do właściwego rejestru. Paragraf 6 ust. 3 cytowanego powyżej rozporządzenia stanowi, że wyplata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego Agencji, która jest wydawana w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku o płatność. Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że płatność za dany rok kalendarzowy wypłacana jest na podstawie złożonego wniosku. Niezłożenie wniosku bądź jego złożenie z uchybieniem terminu skutkuje wygaśnięciem prawa do wypłaty płatności za dany okres. Zatem uchybienie terminowi do złożenia wniosku o płatność powoduje wywołanie określonych skutków w sferze uprawnień i obowiązków strony kształtowanych materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym. W związku z powyższym termin, o którym mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia, należy uznać za termin materialny. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej mówiąc, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Przepis art. 61 § 1 k.p.a. ustanawia generalną zasadę, iż postępowanie administracyjne może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Zgodnie z przepisem art. 61a § 1 k.p.a. organ administracyjny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte. Przepis ten stanowi wyjątek od przewidzianej w art. 61 § 3 k.p.a. zasady, że postępowanie na żądanie strony zostaje wszczęte z datą doręczenia organowi żądania. Treść powołanego przepisu wskazuje, że odmowa wszczęcia postępowania możliwa jest w oparciu o kryterium podmiotowe lub kryterium przedmiotowe. Przesłanka podmiotowa zachodzi, gdy żądanie wszczęcia postępowanie złożyła osoba niebędąca stroną, natomiast przesłanka przedmiotowa pozostaje w związku z przedmiotem postępowania, to jest rodzajem sprawy, która ma być rozstrzygnięta przez organ. Poza przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi mogą nadto występować "inne przyczyny " uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (np. żądanie dotyczy sprawy już rozstrzygniętej decyzją lub w której jest już postępowanie prowadzone, nastąpiło przedawnienie materialnoprawne; vide: B. Adamiak i J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", wyd.11. Warszawa 2011r., teza 8 do art. 61a). Powyższy pogląd aprobowany jest także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jak powiedziano wyżej, termin na złożenie wniosku o płatność za okres od dnia [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2013 r., upłynął w dniu [...] września 2013 r. Skarżąca Grupa złożyła wniosek o płatność w dniu [...] września 2013 r., uchybiając tym samym terminowi do jego złożenia. Skoro zatem wniosek został złożony z przekroczeniem terminu, zaś Spółka nie złożyła wniosku w trybie § 6 ust. 2a rozporządzenia o wydłużenie terminu o czas niezbędny do dokonania czynności z uwagi na okoliczności uniemożliwiające złożenie wniosku w terminie, wszczęcie postępowania było niedopuszczalne, zgodnie z przepisem art. 61a § 1 k.p.a., który nakazywał w tej sytuacji wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W aspekcie powyższych rozważań Sąd stwierdził, że skarga pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i z tej racji, z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.