II OW 3/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ Sędzia WSA del. Grzegorz Czerwiński Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Burmistrza Sędziszowa Małopolskiego z dnia 6 stycznia 2014r. nr RGiP 7021.107.1.2013/2014 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Sędziszowa Małopolskiego, a Wojewodą Podkarpackim w przedmiocie stwierdzenia wygaszenia decyzji postanawia: wskazać Burmistrza Sędziszowa Małopolskiego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy Burmistrz Sędziszowa Małopolskiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Wojewodą Podkarpackim w sprawie stwierdzenia wygaszenia pkt II decyzji z [...] stycznia 1981 r. nr [...] zmienionej decyzją z [...] czerwca 1981 r. nr [...] wydanej w pierwszej instancji przez Wojewodę Rzeszowskiego. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa dotycząca wygaszenia pkt 2 przedmiotowej decyzji powstała w związku z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z [...] czerwca 2013 r. znak [...] nakazującym Burmistrzowi załatwienie sprawy z wniosku Z. T., który dotyczył między innymi wykonania powyższej decyzji Wojewody Rzeszowskiego z [...] stycznia 1981 r. zmienionej decyzją z dnia [...] czerwca 1981 r. W trakcie prowadzenia tego postępowania organ uznał, że decyzja ta stała się bezprzedmiotowa w pkt II i konieczne jest stwierdzenie jej wygaśnięcia w tej części. Po wygaśnięciu decyzji w pkt II będzie możliwe rozpoznanie wniosku strony o uregulowanie stosunków wodnych na tym terenie. Wobec powyższego Burmistrz zwrócił się pismem z [...] lipca 2013 r. znak [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie o stwierdzenie wygaśnięcia pkt II decyzji wydane w pierwszej instancji przez Wojewodę Rzeszowskiego. Zgodnie z art. 162 K.p.a. organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest organ, który wydał ją w pierwszej instancji. Organem, który wydał przedmiotową decyzję w 1981 r. był Wojewoda, jako organ odwoławczy od decyzji wydanych przez Naczelnika w sprawach dotyczących stosunków wodnych. Wojewoda rozpoznał w pierwszej kolejności odwołanie, a następnie był organem właściwym do wznowienia postępowania jako organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 K.p.a). Obecnie organem odwoławczym w sprawach dotyczących uregulowania stosunków wodnych na gruncie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Burmistrz przekazał wobec powyższego wniosek o wygaśniecie pkt II powyższej decyzji w pierwszej kolejności do SKO w Rzeszowie, przyjmując, że zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej, skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia na nowy organ, który uzyskał te uprawnienia wskutek zmiany przepisów (wyrok NSA z 8 listopada 2007 r., II OSK147/06). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie uznało się za niewłaściwe i przekazało ww. wniosek Wojewodzie Podkarpackiemu powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z którego wynika, że jedynie zniesienie organu administracji na skutek zmian strukturalnych powoduje konieczność ustalenia organu, do którego właściwości określone sprawy zostały przekazane i w konsekwencji określenie organu właściwego do załatwienia sprawy według nowych przepisów. W pozostałych przypadkach ustalenie organu właściwego winno odbywać się zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów procesowych. Wobec takich ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za właściwego w sprawie Wojewodę Podkarpackiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z [...] września 2013 r. znak SKO 4171/88/2013 przekazało Wojewodzie Podkarpackiemu wniosek Burmistrza Sędziszowa Młp. z [...] lipca 2013 r. o stwierdzenie wygaśnięcia pkt II przedmiotowej decyzji. Wojewoda Podkarpacki pismem z 8 listopada 2013 r. uznając się za niewłaściwy przekazał ten wniosek do rozpoznania Burmistrzowi Sędziszowa Młp., a następnie w związku z przekazaniem go przez Burmistrza ponownie Wojewodzie, Wojewoda po raz kolejny przekazał pismem doręczonym 17 grudnia 2013 r. wniosek w trybie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego Burmistrzowi Sędziszowa Młp. Wojewoda w swych pismach nie wskazał podstaw, ani przesłanek na których oparł ustalenie właściwości Burmistrza Sędziszowa Młp. w przedmiotowej sprawie. Należy podnieść, że brzmienie art. 162 § 1 K.p.a. nie daje podstaw do wygaszenia pkt II decyzji z dnia [...] stycznia 1981 r. zmienionej decyzją z [...] czerwca 1981 r. przez Burmistrza Sędziszowa Młp. w sytuacji kiedy organem pierwszej instancji był Wojewoda. Wobec powyższego zasadnym jest wystąpienie ze sporem kompetencyjnym i rozstrzygnięcie powstałego sporu oraz wskazanie organu właściwego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Podkarpacki wywodził, że twierdzenie Burmistrza Sędziszowa Małopolskiego, zgodnie z którym organem właściwym do wygaszenia decyzji Wojewody Rzeszowskiego z [...] stycznia 1981 r. Nr [...] zmienionej decyzją z [...] czerwca 1981 r. Nr [...], nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. W przedmiotowej sprawie Gmina Sędziszów Małopolski wystąpiła z wnioskiem do Wojewody o stwierdzenie wygaśnięcia pkt II ww. decyzji z [...] stycznia 1981 r. Nr [...] zmienionej decyzją z [...] czerwca 1981 r. Nr [...]1. Burmistrz Sędziszowa Małopolskiego uznał, że organem właściwym w sprawie jest Wojewoda Podkarpacki, opierając się w tym zakresie na stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z [...] września 2013 r. SKO wskazując na Wojewodę, stwierdziło, że punktem wyjścia dla ustalenia organu właściwego do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w trybie art. 162 K.p.a. winno być ustalenie organu, który wydał decyzję w I instancji, a nie właściwość do rozpoznania spraw dotyczących uregulowania stosunków wodnych według aktualnych przepisów. Wojewoda Podkarpacki pismami z 8 listopada 2013 r. oraz 17 grudnia 2013 r. uznając się za niewłaściwy przekazał wniosek Burmistrza Sędziszowa Małopolskiego z [...] lipca 2013 r. o stwierdzenie wygaśnięcia pkt II przedmiotowej decyzji w trybie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego Burmistrzowi Sędziszowa Młp. Zdaniem Wojewody Podkarpackiego organem I instancji, który wydał decyzję z [...] kwietnia 1979 r. w trybie art. 50 ustawy – Prawo wodne w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania był Naczelnik Miasta i Gminy w Sędziszowie Małopolskim. Kompetencje Naczelnika Gminy w omawianym zakresie przejął wójt, burmistrz (prezydent) w związku z reformą ustrojową państwa na mocy ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustawę (Dz.U. Nr 34, poz. 198). Na dzień dzisiejszy wszelkie sprawy dotyczące uregulowania stosunków wodnych, w tym ich zmian, w dalszym ciągu leżą w gestii wójta, burmistrza (prezydenta miasta) właściwego ze względu na położenie danej nieruchomości. Wobec powyższego przedmiotowy wniosek winien zostać załatwiony przez Burmistrza Sędziszowa Małopolskiego. Gdyby nawet przyjąć, że organem właściwym pozostaje jednak Wojewoda, to brak jest przepisu prawa materialnego, w oparciu o który byłby on umocowany do wydania decyzji stosownie do wniosku, albowiem na dzień dzisiejszy zniesione zostały zadania wojewody jako organu II instancji w zakresie uregulowania stosunków wodnych na gruncie ustawy – Prawo wodne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy organami samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej. Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do kompetencji organów uregulowanej przepisami prawa zachodzi rozbieżność przy wyprowadzeniu właściwości do załatwienia konkretnej sprawy. Według art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego "Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony, 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku". Artykuł 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego reguluje odrębny rodzaj sprawy indywidualnej załatwionej w formie decyzji. Ten rodzaj sprawy nie jest powiązany z weryfikacją wydanej decyzji, a jej przedmiotem jest wygaszenie uprawnienia lub obowiązku przyznanego decyzją. Konsekwentnie właściwość organu administracji publicznej do wydania decyzji na podstawie art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest powiązana z właściwością do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w toku instancji, jak i w nadzwyczajnych trybach postępowania. Nie ma również znaczenia poddanie decyzji weryfikacji w toku instancji, czy nadzwyczajnych trybach postępowania. Artykuł 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi o właściwości organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Konsekwencją regulacji przedmiotowej: regulacji wygaszenia uprawnienia lub obowiązku, który stał się bezprzedmiotowy jest klasyfikacja sprawy na podstawie art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do odrębnej sprawy indywidualnej rozpoznawanej i rozstrzyganej w drodze decyzji w pierwszej instancji. Przesądza to o właściwości organu pierwszej instancji, którym w sprawie jest Burmistrz Sędziszowa Małopolskiego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 listopada 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.