I FZ 351/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 163/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r., VIII SA/Wa 163/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. B. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 listopada 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazał na trudną sytuację materialną jego i jego rodziny. Podniósł, że zarówno on, jak i jego żona, są bezrobotni i wychowują 2 małoletnich dzieci. Wskazał, że: aktualnie nie osiąga żadnego dochodu, poza dochodem z prac dorywczych, który przeznacza na potrzeby rodziny; mieszka w domu ojca, który wspiera go finansowo; posiada 1 ha pola, lecz nie ma środków by je uprawiać. Skarżący podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła nieodwracalne skutki dla niego i jego rodziny. Wstrzymanie wykonania tej decyzji pomoże mu natomiast ustabilizować jego sytuację finansową i zgromadzić środki finansowe na poczet zobowiązań, jeśli rozstrzygnięcie będzie dla niego niekorzystne. Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że w niniejszej sprawie, strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania decyzji. Zaznaczył, że uszczuplenie stanu finansowego skarżącego nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można bowiem – zdaniem Sądu – utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zwrócił również uwagę, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie w każdym wypadku musi się łączyć z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, gdyż w razie uwzględnienia skargi przez sąd i uchylenia decyzji, skarżący może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty. W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zgodnie z wnioskiem skarżącego. W zażaleniu skarżący co do zasady powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji, podnosząc przy tym, że w związku z tak trudną sytuacją materialną skarżącego i jego rodziny egzekucja tak znacznej należności objętej kwestionowaną decyzją organu podatkowego – wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji – spowoduje nieodwracalne skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sprowadza się de facto do rozważań natury teoretycznej. Argumentując swoje stanowisko w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji w zasadzie w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności faktycznych przywołanych przez stronę we wniosku, przemawiających – zdaniem tejże strony – za zasadnością wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ogranicza się do przytoczenia poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych i sformułowania ogólnych tez w zakresie wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a., w oderwaniu od stanu faktycznego niniejszej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie to nie spełnia zatem wymogów określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie można bowiem uznać, że samo stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż "uszczuplenie stanu finansowego skarżącego nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji", bez odniesienia się do okoliczności faktycznych wskazanych przez skarżącego we wniosku w zakresie jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, w powiązaniu z wysokością należności pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją, stanowi wystarczające uzasadnienie stanowiska tego Sądu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek dysponował nie tylko oświadczeniami strony zawartymi w tymże wniosku w zakresie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, ale był w stanie je częściowo zweryfikować w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty źródłowe, dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej strony, nadesłane do wniosku o przyznanie prawa pomocy (który został częściowo uwzględniony – por. postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r.), jednakże do dokumentacji tej i wynikających z niej okoliczności Sąd ten również w ogóle się w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia nie odniósł. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, który zobowiązany będzie do dokonania - w oparciu o całokształt akt tej sprawy - wnikliwej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku strony konkretnych okoliczności faktycznych pod kątem określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności, z uwzględnieniem wysokości należności objętej kwestionowaną decyzją organu podatkowego.