III SA/Wa 3122/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-08
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Jarosław Trelka, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli doręczenie decyzji, od której miało być wniesione odwołanie, budzi wątpliwości co do skuteczności z uwagi na sposób odbioru przez osobę trzecią?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając je za przedwczesne. Kluczowe wątpliwości dotyczyły skuteczności doręczenia decyzji nadzorczej osobie trzeciej (J. M.), która podała się za pracownika pełnomocnika, a następnie złożyła oświadczenie, że jest jedynie członkiem rodziny pełnomocnika. Sąd wskazał, że organ podatkowy nie dokonał wystarczającej oceny tych oświadczeń i nie ustalił jednoznacznie, czy J. M. był upoważniony do odbioru korespondencji. Brak skutecznego doręczenia decyzji nadzorczej uniemożliwia stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżący podniósł, że decyzja nadzorcza została doręczona osobie trzeciej (J. M.), która nie była upoważniona do jej odbioru. Organ podatkowy stwierdził uchybienie terminu, wskazując na datę wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. określił Skarżącemu, P. A., wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 38 391 zł z tytułu przychodu uzyskanego ze sprzedaży w 2007 r. lokalu mieszkalnego wraz z prawami związanymi.
Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2013 r. Skarżący, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2012 r., z uwagi na brak przesłanek uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Decyzja nadzorcza została doręczona w dniu 27 maja 2013 r. i zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i trybie wniesienia odwołania.
Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wyjaśniając, że postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że stwierdzenie uchybienia terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji Organu I instancji. Termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 10 czerwca 2013 r., zaś odwołanie wniesiono w dniu 19 sierpnia 2013 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] października 2013 r. Skarżący wniósł o jego uchylenie. Skarżący podniósł, że decyzja Organu została doręczona osobie trzeciej, nieupoważnionej do odbioru korespondencji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie.
Decyzja nadzorcza Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. została doręczona po adresem [...]. Odbioru dokonała osoba (J. M.), która podała się za pracownika pełnomocnika, i która złożyła swój podpis przy pieczęci firmy pełnomocnika. W ocenie Dyrektora skuteczność doręczenia wynika zatem, jak należy przyjąć, z art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
W aktach sprawy znajduje się jednak oświadczenie wspomnianego J. M. z 19 sierpnia 2013 r., poparte kopią jego dowodu osobistego wskazującą K. jako miejsce zamieszkania, iż jest tylko członkiem rodziny pełnomocnika, L. B., i że bywa w M. tylko okazjonalnie. Takie samo oświadczenie złożył pełnomocnik, L. B..
Przyjmuje się domniemanie, że osoba, która dysponuje stosowną pieczęcią, i która podaje się za upoważnioną do odbioru korespondencji, jest istotnie do tego upoważniona. Jest to jednak tylko domniemanie, któremu można przeciwstawić określone dowody. Takie dowody wymagają oceny przez organ podatkowy, a nadto ocena ta powinna być wyrażona w postanowieniu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi.
W niniejszej sprawie wspomnianej oceny Dyrektora zabrakło, choć Skarżący przywiązywał zasadniczą wagą do zgłoszonych oświadczeń. Ponadto bezsporne jest, że z żadnego dokumentu, w tym zwłaszcza ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z [...] maja 2013 r., nie wynika, aby J. M. podawał się za osobę upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do L. B.. Podawał się tylko za jego pracownika. Z kolei na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji doręczyciel zaznaczył na stosownym formularzu, że decyzję doręcza pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu (punkt 1, drugie "okienko" rewersu tego potwierdzenia). Wprowadza to dodatkowe wątpliwości co do skuteczności doręczenia.
Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było więc co najmniej przedwczesne. Konieczne bowiem będzie, w dalszym postępowaniu, stanowcze ustalenie, czy J. M. był osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, zaś jeśli był – odniesienie się przez Organ do złożonych, wspomnianych oświadczeń. Jeśli nie zostanie wykazane, że J. M. był osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, Organ przyjmie, że decyzja nadzorcza nie została skutecznie doręczona. Na obecnym etapie sprawy Organ bezpodstawnie zastosował art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W kwestii wstrzymania jego wykonania Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy procesowej. Sąd nie zasądził kosztów na rzecz Skarżącego, gdyż pomimo stosownego pouczenia na rozprawie nie zgłosił on koniecznego ku temu wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło