III SA/Wa 3121/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. określił Skarżącemu, P. A., wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 38 391 zł z tytułu przychodu uzyskanego ze sprzedaży w 2007 r. lokalu mieszkalnego wraz z prawami związanymi. Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2013 r. Skarżący, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2012 r., z uwagi na brak przesłanek uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Zgodnie z potwierdzeniem odbioru, ww. decyzja została doręczona w dniu 27 maja 2013 r. Organ wskazał, że decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i trybie wniesienia odwołania. Pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji wyjaśniając, iż informację o wydaniu decyzji powziął w dniu 12 sierpnia 2013 r. Podkreślił, że w toku postępowań prowadzonych zarówno przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., jak i Dyrektora Izby Skarbowej w W., ustanowił pełnomocnika w osobie L. B.. Decyzją została jednak doręczona osobie trzeciej, J. M., która, zgodnie z oświadczeniem, nie posiada z pełnomocnikiem wspólnego gospodarstwa, a korespondencję pozostawiała w ogólnodostępnym miejscu i nie wie, co z przedmiotową korespondencją działo się w późniejszym czasie. W opinii Skarżącego doręczenie decyzji osobie innej, niż pełnomocnik, który o jej wydaniu dowiedział się od Skarżącego, stanowi podstawę przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Dlatego też Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania z uwagi na brak czynnego udziału w postępowaniu i doręczenie decyzji osobie trzeciej. Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. Organ wskazał, że przesłanką stanowiącą o przywróceniu uchybionego terminu procesowego, określoną w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej okoliczności faktyczne sprawy nie potwierdziły braku winy Skarżącego w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Wskazał, powołując się na przepisy art. 144, art. 145 § 1 i § 2 oraz art. 148 Ordynacji podatkowej, że decyzja z dnia [...] maja 2013 r., skierowana na adres pełnomocnika wskazany w pełnomocnictwie, została podjęta pod ww. adresem przez osobę posługującą się pieczątką firmy L., [...], ul. [...], prowadzonej przez pełnomocnika. Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uznał doręczenie za skuteczne. Zdaniem Organu okoliczności, na które powołuje się Skarżący, tj. faktyczne nieotrzymanie decyzji z uwagi na jej nieskuteczne doręczenie osobie trzeciej, nie będącej ani pełnoletnim domownikiem, ani pracownikiem firmy L. Doradztwo Finansowe, nie stanowią przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto Organ stwierdził, że w sytuacji, gdyby doręczenie przedmiotowej przesyłki było nieprawidłowe (nieskuteczne), to bieg terminu do wniesienia odwołania w ogóle by się nie rozpoczął, a tym samym nie mogłoby dojść do jego uchybienia. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej powyższe nie miało jednak miejsca, gdyż decyzja została doręczona skutecznie. Podkreślił, iż w pełnomocnictwie z dnia 5 marca 2013 r. Skarżący wskazał adres do doręczeń, na który została skierowana korespondencja. Zdaniem Organu okoliczność, iż jej odbiór potwierdziła przebywająca pod ww. adresem osoba, która w tym celu posłużyła się pieczątka firmową pełnomocnika, tj. L., [...], ul. [...], stanowi podstawę do uznania, że pod ww. adresem znajduje się miejsce pracy pełnomocnika, a tym samym, że przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona pracownikowi uprawnionemu do odbioru korespondencji. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik powinien tak zorganizować swoją działalność, by nie było problemów z odbiorem na bieżąco korespondencji kierowanej na wskazany przez niego adres. W sytuacji natomiast, gdy w ramach pełnomocnik nie wyznaczył pracownika do odbioru korespondencji, nie powinno być wątpliwości, że jest to czynność z zakresu zwykłego zarządu firmy, związana z jej bieżącym funkcjonowaniem, i każdy z jej pracowników jest upoważniony do odbioru korespondencji urzędowej kierowanej na adres firmy będącej miejscem pracy pełnomocnika. Natomiast wszelkie uchybienia osób upoważnionych do odbioru pism obciążają adresata. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej przedstawione okoliczności wskazują na brak należytej staranności Skarżącego w załatwianiu własnych spraw. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że decyzja Organu została doręczona osobie trzeciej, nieupoważnionej do odbioru korespondencji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Decyzja nadzorcza Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nie została doręczona pod adresem pełnomocnika, wskazanym w pełnomocnictwie, jakie złożył sam Skarżący – ul. [...]. Decyzja ta została doręczona po adresem [...]. Odbioru dokonała osoba (J. M.), która podała się za pracownika pełnomocnika, i która złożyła swój podpis przy pieczęci firmy pełnomocnika. W ocenie Dyrektora skuteczność doręczenia wynika zatem, jak należy przyjąć, z art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W aktach sprawy znajduje się jednak oświadczenie wspomnianego J. M. z 19 sierpnia 2013 r., poparte kopią jego dowodu osobistego wskazującą K. jako miejsce zamieszkania, iż jest tylko członkiem rodziny pełnomocnika, L. B., i że bywa w M. tylko okazjonalnie. Takie samo oświadczenie złożył pełnomocnik, L. B.. Przyjmuje się domniemanie, że osoba, która dysponuje stosowną pieczęcią, i która podaje się za upoważnioną do odbioru korespondencji, jest istotnie do tego upoważniona. Jest to jednak tylko domniemanie, któremu można przeciwstawić określone dowody. Takie dowody wymagają oceny przez organ podatkowy, a nadto ocena ta powinna być wyrażona w postanowieniu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi oraz odmowy przywrócenia tego terminu. W niniejszej sprawie wspomnianej oceny Dyrektora zabrakło, choć Skarżący przywiązywał zasadniczą wagą do zgłoszonych oświadczeń. Ponadto bezsporne jest, że z żadnego dokumentu, w tym zwłaszcza ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z [...] maja 2013 r., nie wynika, aby J. M. podawał się za osobę upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do L. B.. Podawał się tylko za jego pracownika. Z kolei na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji doręczyciel zaznaczył na stosownym formularzu, że decyzję doręcza pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu (punkt 1, drugie "okienko" rewersu tego potwierdzenia). Wprowadza to dodatkowe wątpliwości co do skuteczności doręczenia. Odmowa przywrócenia terminu odwołania jest możliwa tylko wtedy, kiedy temu terminowi uchybiono. Tymczasem stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było co najmniej przedwczesne. Konieczne bowiem będzie, w dalszym postępowaniu, stanowcze ustalenie, czy J. M. był osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, zaś jeśli był – odniesienie się przez Organ do złożonych, wspomnianych oświadczeń. Jeśli nie zostanie wykazane, że J. M. był osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, Organ przyjmie, że decyzja nadzorcza nie została skutecznie doręczona. Na obecnym etapie sprawy Organ bezpodstawnie zastosował art. 162 i 163 Ordynacji, gdyż kwestią otwartą pozostaje nadal skuteczność doręczenia decyzji z [...] maja 2013 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W kwestii wstrzymania jego wykonania Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy procesowej. Sąd nie zasądził kosztów na rzecz Skarżącego, gdyż pomimo stosownego pouczenia na rozprawie nie zgłosił on koniecznego ku temu wniosku.