II SA/Sz 1489/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Z. M. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Starosta, po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez E., na podstawie art. 124 ust. 1a w związku z art. 124b ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz w związku z art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), udzielił zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości działki nr [...] położonej w [...], stanowiącej własność Z.M. jednocześnie nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Starosta argumentując spełnienie przesłanek z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazał, że w dniu 10 lipca 2013 r. wydana została decyzja nr [...], zobowiązująca Z.M. do udostępnienia nieruchomości na okres 6 miesięcy oraz do zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności, w celu wykonania prac remontowo-konserwacyjnych, związanych z eksploatacyjną wymianą stanowisk słupów nr [...], ich zabezpieczeniem, a także pomalowaniu całej konstrukcji oraz wymianie przewodu odgromowego, jednotorowej linii 110 kV relacji [...]. Organ ponadto wyjaśnił, że E. jest wykonawcą umowy zawartej z przedsiębiorcą energetycznym E. na wykonanie zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa linii [...]". Istotną częścią tej inwestycji jest dokonanie prac remontowych linii na działce [...] należącej do Z.M. Za niezwłocznym wykonaniem tej inwestycji przemawia ochrona zdrowia i życia ludzkiego, interes społeczny, rozwój gospodarczy regionu, ochrona gospodarki narodowej przed stratami, co uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Z.M. wskazując na naruszenie art. 7, art. 80, art. 108 K.p.a. oraz art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami wobec pominięcia słusznego interesu strony, niedokonania wszystkich niezbędnych ustaleń oraz braku określenia, w jakim zakresie wnioskodawca może z jego nieruchomości korzystać. Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 124 ust. 1a w związku z art. 124b ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po opisaniu przebiegu postępowania, przytoczył treść przepisów wskazanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia jak i treść wniosku E. oraz pisma stanowiącego jego uzupełnienie. Organ mając na uwadze wyjaśnienia Spółki wskazał, że wieloletnie funkcjonowanie linii spowodowało znaczne zużycie jej elementów (słupów, instalacji odgromowej), co w przypadku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych może prowadzić do powstania dużej awarii i znacznych szkód, tj. odcięcia zasilania miejscowości od prądu a także porażenia prądem. Skutki awarii są niezwykle niebezpieczne i stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców oraz mogą spowodować olbrzymie straty dla przedsiębiorców. Realizacja prac remontowo-konserwacyjnych elementów linii energetycznej leży zatem w interesie społecznym, służącym ogółowi społeczności w województwie zachodniopomorskim, a zatem organ I instancji zasadnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Z.M. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie jak i uchylenie decyzji organu I instancji z uwagi na uchybienia art. 7, art. 80, art. 108 § 2 K.p.a. oraz art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący powielił argumenty zawarte w odwołaniu dodatkowo podnosząc, że Wojewoda nie rozpatrzył zarzutów zawartych w odwołaniu, a jedynie ograniczył się do podania przyczyn zastosowania art. 108 K.p.a. i art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie niedotyczącym niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda jak i uczestnik postępowania E. wnieśli o jej oddalenie. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 8 maja 2014 r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Przed ogłoszeniem wyroku w niniejszej sprawie, dnia 8 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi Z.M. na decyzję Wojewody z dnia [...], w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości (sygn. akt II SA/Sz 1488/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie z powodów podniesionych przez skarżącego, lecz z przyczyn dostrzeżonych przez Sąd z urzędu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Wojewody z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. o zezwoleniu E. na zajęcie nieruchomości, której własność przysługuje skarżącemu. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), określanej dalej skrótem u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, "w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności". Przepis ten stosuje się odpowiednio w stosunku do decyzji wydawanych na podstawie art. 124b ust. 1, co wynika z art. 124b ust. 3 ww. ustawy. Art. 124b ust. 1 u.g.n. reguluje przesłanki wydania decyzji zobowiązującej właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości, w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela (lub użytkownika wieczystego bądź osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) do udostępnienia nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n. Jak wynika z ustaleń Sądu, przed ogłoszeniem wyroku w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Sz 1488/13 ze skargi Z.M., uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] w przedmiocie zobowiązania Z.M. do udostępnienia nieruchomości, orzekając również o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uchylone decyzje, zobowiązujące skarżącego do udostępnienia E. działki [...], na okres 6 miesięcy oraz do zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie prac remontowo-konserwacyjnych, związanych z eksploatacyjną wymianą stanowisk słupów nr [...] ich zabezpieczeniem, a także pomalowaniu całej konstrukcji oraz wymianie przewodu odgromowego, jednotorowej linii 110 kV relacji [...], poprzedzały wydanie decyzji o zezwoleniu na zajęcie tej nieruchomości. W tej sytuacji, mając na uwadze treść art. 124 ust. 1a w zw. z art. 124b ust. 3 u.g.n., Sąd uznał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji wydanych w przedmiocie zobowiązania skarżącego do udostępnienia nieruchomości spowodowało, że przestał istnieć akt prawny wymagany do funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć organów I i II instancji w sprawie zezwolenia na zajęcie nieruchomości. Sytuacja, w której decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona, stanowi o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania, wymienionej w art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). W orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem koniecznym zastosowania tej przesłanki jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy decyzją organu administracji publicznej a inną uchyloną decyzją. Niewątpliwie taki związek w niniejszej sprawie istnieje i ma charakter bezpośredni, gdyż - jak już wyżej wykazano -wynika z przepisu prawa materialnego. Z kolei stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stanowi okoliczność uzasadniającą, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości skarżącego. Wyjaśnić należy, że stwierdzenie przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania niecelowym czyni ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zezwolenia na zajęcie nieruchomości, organ administracji publicznej zobowiązany będzie do wydania rozstrzygnięcia ·uwzględniających zarówno wynik postępowania w sprawie zobowiązania skarżącego do udostępnienia nieruchomości, na skutek wyroku tutejszego Sądu z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1488/13, jak i aktualny na dzień orzekania stan faktyczny sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku zapadło na podstawie art. 152, zaś w pkt III na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.