IV SA/Wa 2960/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represji oddala skargę E. B. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o potwierdzenie okresów pozostawania bez pracy na skutek represji politycznych. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] sierpnia 2013 r. odmówił potwierdzenia, iż skarżący w okresie od 17 listopada 1987 r. do 31 grudnia 1992 r. pozostawał bez pracy na skutek represji politycznych. Skarżący pismem z 14 października 2013 r. wystąpił do Kierownika Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podał, że w 1986 r. został zwolniony w trybie natychmiastowym z pracy w [...] gdzie jako powód podano "nieświadczenie pracy" co było kłamstwem, które zostało obalone w orzeczeniu Sądu sygn. akt [...]. Powodem zwolnienia był donos służb [...] dawnej [...] którym nie podobała się postawa skarżącego na terenie [...] - w latach 1980-1982 r, W [...] był zatrudniony w ramach kontraktu na budowie jako specjalista ds. kultury. Podczas ostatniego spotkania z vice prezesem Komitetu ds. [...] na stwierdzenie skarżącego, że zwolnienie w tym trybie to "wilczy bilet" i nigdzie nie zostanie zatrudniony otrzymał odpowiedź – za granicą ją znajdziecie. W następstwie skarżący wraz z rodziną wyjechał do [...], gdzie znalazł pracę na budowie. Zaznaczył, że w urzędzie złożył: - oświadczenie osoby która opisała z jakich powodów został zwolniony z pracy uznając, ze zwolnienie nastąpiło z przyczyn stricte politycznych (osoba ta nie żyje), - odpis wyroku o sygn.. akt [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] listopada 2013 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję z [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie jest możliwe potwierdzenie okresu pozostawania skarżącego bez pracy na skutek represji politycznych. Okoliczność mająca znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy musi bowiem być udowodniona dowodami bezpośrednimi lub pośrednimi. Pismem z 24 września 2013 r. organ wezwał skarżącego do przedłożenia dowodów potwierdzających, iż niewykonywanie przez niego pracy było spowodowane represjami politycznymi. W odpowiedzi skarżący przedłożył sentencję wyroku Sądu Rejonowego dla W. Wydziału [...] Pracy z [...] lipca 1986 r. o zasądzeniu od Komitetu ds. [...] na rzecz A. B. kwota 88.800 zł. tytułem odszkodowania za niesłuszne rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz Postanowienie Sądu Wojewódzkiego — Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z [...] listopada 1986 r. o umorzeniu postępowania rewizyjnego w związku z cofnięciem rewizji przez A. B. W ocenie organu z powyższych dokumentów nie wynika, aby zainteresowany został pozbawiony pracy i pozostawał bez pracy z przyczyn politycznych. Trudno bowiem uznać, iż osoba, która została pozbawiona pracy z przyczyn politycznych uzyskała wówczas z tego tytułu odszkodowanie. W sprawie brak jest również dowodów wskazujących na fakt, iż po zwolnieniu pracy w [...] skarżącemu odmawiano podjęcia pracy z przyczyn politycznych. Wskazał, że w 1987 r. skarżący wraz z żoną i synem wyjechali do [...] gdzie przebywali do grudnia 1992 r. Z oświadczenia skarżącego wynika, iż w [...] podjął on pracę na budowie. Skarżący niezgadzając się z powyższą decyzją złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi zarzucił zaskarżonej decyzji brak obiektywizmu, nie uwzględnienie podstawowych dokumentów złożonych w urzędzie, bezpodstawne zarzucenie skarżącemu poświadczenia nieprawdy w piśmie z 14 października 2013 r., podanie błędnej daty opuszczenia przez skarżącego [...], przywołanie orzeczenia sądu o decyzji wypłacenia skarżącemu odszkodowania za nie zasadne za zwolnienie go z pracy i niewskazanie prawdziwych przyczyn zwolnienia z pracy. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie 9 maja 2014 r. przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Warszawie skarżący oświadczył, iż ostatnim jego stanowiskiem w [...] był Naczelnik Wydziału Administracji. W 1986 r. został zwolniony z pracy i odszedł z [...]. Pułkownik K., wówczas pierwszy zastępca [...], napisał oświadczenie, że został on zwolniony ponieważ w [...], gdzie pracował, popierał idee solidarnościowe, ale nie był członkiem Solidarności. Dwie osoby, które mogłyby poświadczyć, że był on uchodźcą w [...] jest były ambasador Z. i mec. J. Po zwolnieniu z pracy pracował u kolegi w biurze projektowym. Po rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. -zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydana w przedmiocie odmowy potwierdzenia, iż skarżący w okresie od 17 listopada 1987 r. do 31 grudnia 1992 r. pozostawał bez pracy na skutek represji politycznych, naruszała przepisy prawa w stopniu skutkującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Matarialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 117 ust. 4 w związku z art. 7 pkt 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej: "ustawa FUS") oraz art. 22 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2012 r. poz. 400, zwana dalej: "ustawa o kombatantach"). Zgodnie z art. 117 ust. 4, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 pkt 4 ustawy FUS, okresy świadczenia pracy po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. oraz okresy niewykonywania pracy z przyczyn niezależnych od pracownika, tj. na skutek represji politycznych (które to okresy stanowią odpowiednio okresy składkowe i nieskładkowe uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i przy obliczaniu ich wysokości), mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wskazane przepisy zawarte są w ustawie o kombatantach. Według nich, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione orzekają, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby (art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach). Wskazany wymóg wniosku o potwierdzenie świadczenia pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych oraz o potwierdzenie niewykonywania pracy na skutek represji politycznych powoduje, że to osoba pragnąca uzyskać potwierdzenie tych okoliczności, ma obowiązek po pierwsze wskazać okoliczności faktyczne świadczące o jej pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych, bądź o niewykonywaniu pracy na skutek represji politycznych, a po drugie okoliczności te udowodnić przy pomocy dokumentów lub zeznań świadków. W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest ustalenie prawidłowej wykładni przepisów art. 7 pkt 4 ustawy FUS, który stanowi, że okresem nieskładkowym jest okres niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie więcej jednak niż 5 lat. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, wydanie decyzji pozytywnej na podstawie powołanego wyżej przepisu uzależnione jest od łącznego wykazania następujących przesłanek: osoba zainteresowana przed 4 czerwca 1989 r. pozostawała bez pracy, że stan ten był powodem represji o charakterze politycznym oraz, że okres pozostawania bez pracy nie został zaliczony do stażu pracy, od którego zależy prawo do świadczeń emerytalno - rentowych na podstawie innych przepisów. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący został niesłusznie zwolniony w 1986 r. z pracy w [...]. Sąd Rejonowy dla W. wyrokiem z [...] lipca 1986 r. sygn. akt [...] zasądził na rzecz skarżącego odszkodowanie za niesłuszne rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Od dnia 17 listopada 1987 r. do dnia 31 grudnia 1992 r. skarżący wraz z rodziną przebywał w [...]. W czasie pobytu w [...] w okresie od 15 maja 1988 r. do 31 grudnia 1992 r. skarżący wraz z rodziną posiadali status uchodźców politycznych, ubiegając się jednocześnie o możliwość wyjazdu emigracyjnego do innego kraju. Zauważenia wymaga, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, nie powołał też żadnych (żyjących) świadków, potwierdzających, że po utracie pracy w [...] pozostawał bez pracy i czynił bezskuteczne starania w celu jej podjęcia. Sam skarżący nie powołał także konkretnych sytuacji, w których pozbawiono by go możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy w Polsce , czy to w ramach stosunku pracy, czy na podstawie umowy o innym charakterze. Wręcz przeciwnie – podczas rozprawy w dniu 9 maja 2014 r. przed Wojewódzkim Sądem Wojewódzkim w Warszawie skarżący oświadczył, że po zwolnieniu z pracy pracował u kolegi w biurze projektowym – czym zaprzeczył, że nie mógł znaleźć pracy. Ponadto zgodzić także należy się ze stwierdzeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, że trudno uznać, iż osoba która została w czasach PRL zwolniona z pracy ze względów politycznych, uzyskała następnie (w 1986r.) z tego tytułu odszkodowanie. Podkreślić jednocześnie w tym miejscu należy, że z powoływanej przez skarżącego sentencji wyroku Sądu Rejonowego dla W. z [...] lipca 1986 r. sygn. akt [...] wynika jedynie, ze skarżący otrzymał odszkodowanie za niesłuszne rozwiązanie umowy o pracę z [...]. Z ww. sentencji nie wynika natomiast, jaka była przyczyna rozwiązania ze skarżącym umowy o pracę bez wypowiedzenia. Skarżący bowiem nie przedstawił uzasadnienia tego wyroku, podając w toku rozprawy, że uzasadnienie miał jego pełnomocnik, ale mu go nie przekazał, natomiast poradził aby wycofać apelację. Wspomnieć również należy, że od 1 stycznia 1984 r. weszła w życie ustawa z 29 grudnia 1983 r. o Państwowym Funduszu Aktywizacji Zawodowej (ustawa została uchylona po wejściu w życie ustawy z 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu Dz. U. z 1989 r., Nr 75, poz. 446). Powyższa ustawa przewidywała pomoc dla osób pozostających czasowo bez pracy, w tym prawo do zasiłku dla osoby zdolnej do pracy i gotowej do jej podjęcia, zarejestrowanej we właściwym dla miejsca zamieszkania terenowym organie administracji państwowej wykonującym pośrednictwo pracy, po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania, jeżeli osoba ta pozostaje bez pracy i nie ma dla niej odpowiedniej propozycji pracy lub uczestniczy w przygotowaniu zawodowym (art. 12 ustawy). Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na okoliczność, że nie mogąc znaleźć pracy korzystał z tej formy pomocy. Zdaniem Sądu, do uzyskania potwierdzenia represji w rozumieniu art. 117 ust. 4 ustawy FUS, nie jest wystarczające wyłącznie przekonanie strony o tym, że po jego bezpodstawnym zwolnieniu z [...], skarżący nie miał szans znalezienia innej pracy, skoro skarżący nie wskazał na żadne konkretne próby znalezienia pracy czy odmowy zatrudnienia go. Dokumenty oraz zeznania świadków winny, w sposób realny i konkretny wskazywać na stosowanie represji, nie mogą opierać się na przypuszczeniach bądź historycznej i emocjonalnej ocenie zdarzeń. Dowodów, które w konkretny sposób wskazywałyby na brak możliwości wykonywania przez skarżącego pracy na skutek represji politycznych w przedłożonym organowi przez skarżącego materiale dowodowym zabrakło. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę