I SAB/Wa 128/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-09
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent m. st. Warszawy pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta m. st. Warszawy do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy, stwierdzając bezczynność organu. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy, historyczne uwarunkowania oraz działania organu zmierzające do zebrania niezbędnych dokumentów, w tym z archiwum państwowego, które nie zostały jeszcze dostarczone.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską. Pełnomocnik skarżących wskazał, że wnioski o odszkodowanie zostały złożone w odpowiednich terminach, a wszystkie wymagane dokumenty zostały przedłożone. Pomimo upływu terminów ustawowych i wyznaczonego przez Wojewodę terminu, Prezydent W. nie rozpoznał sprawy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę podniósł trudności w ustaleniu daty pozbawienia poprzedniego właściciela władztwa nad nieruchomością i oczekiwanie na dokumenty z Archiwum Państwowego.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz skarżących solidarnie kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. W., A. W., J. W., T. K. i B. H. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz skarżących M. W., A. W., J. W., T. K. i B. H. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Adwokat K. M.-N. działając w imieniu M. W., A. W., J. W., T. K. i B. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną przy ul. [...], HIP "Nieruchomość w W. Nr [...]" o pow. [...] m2.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wyjaśniła, że stosowny wniosek o przyznanie odszkodowania M. W., A. W. i J. W. złożyli do organu w dniu [...] r., zaś w kolejnych pismach złożyły wnioski o odszkodowanie również T. K. oraz B. H. Wyczerpywali oni krąg spadkobierców byłych właścicieli ww. nieruchomości tj. W. i E. małżonków W. oraz Z. i J. W. Wnioskodawcy złożyli do akt postanowienia spadkowe, przy czym wszystkie wymagane dokumenty w tym przedmiocie zostały złożone do akt administracyjnych w dniu [...] r. Prezydent W. dokonał ustaleń, co do lokalizacji nieruchomości i sposobu jej wykorzystania, uzyskał akta własnościowe nieruchomości i od daty ich otrzymania nie podjął żadnych czynności mających na celu rozstrzygnięcie sprawy. Nadto nie wyznaczył terminu, w którym postępowanie zostanie zakończone. Podniósł, iż postanowieniem Wojewody [...], wobec uznania przez ten organ zasadności złożonego zażalenia, wyznaczono Prezydentowi W. 3 miesięczny termin na załatwienie sprawy, którego Prezydent W. nie dotrzymał.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania przedmiotową działką wystąpił do Archiwum Państwowego W. o przesłanie stosownych dokumentów, jednakże do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę nie otrzymał odpowiedzi w tym przedmiocie. Podniósł, że pismem z dnia [...] r. pełnomocnik wnioskodawców została poinformowana o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postepowania ([...] r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Przedmiotem skargi M. W., A. W., J. W., T. K. i B. H. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną przy ul. [...], HIP "Nieruchomość w W. Nr [...]" o pow. [...] m2.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie.
Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.
Z akt sprawy wynika, że wniosek M. W., A. W. i J. W. inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie o przyznanie odszkodowania wpłynął do organu w dniu [...] r. - co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Wniosek T. K. wpłynął natomiast w dniu [...] r., zaś wniosek B. H. (z d. S.) w dniu [...] r.
Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez pełnomocnika skarżących przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że od daty wpłynięcia wniosku inicjującego postępowanie do organu, Prezydent W. podejmował działania mające na celu szczegółowe ustalenie wszystkich spadkobierców byłych właścicieli (pismo z dnia [...] r.) oraz danych dotyczących własności nieruchomości przy [...], HIP "Nieruchomość w W. Nr [...]" o pow. [...] m2 (pismo do Archiwum Państwowego z dnia [...]r.). Nie bez znaczenia dla oceny przesłanek z art. 149 § 1 p.p.s.a. jest również to, że sprawa prowadzona jest w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską, które to postępowania są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Co więcej z akt sprawy wynika, iż do dnia wniesienia skargi do Sądu Archiwum Państwowe W. nie przekazało organowi żadnych z dokumentów o jakie wystąpił Prezydent W. Tym samym Sąd uznał, że zwłoka nie ma charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło