III SA/Kr 112/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-05-12

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i zdrowotną, może zostać ustanowiony radca prawny z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżącemu należy się prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Przesłanki do przyznania prawa pomocy należy oceniać według okoliczności istniejących w chwili orzekania, nawet jeśli w przeszłości skarżący wykazywał pewne przychody.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną (niski zasiłek stały, zadłużenie) oraz zdrowotną (choroby przewlekłe, niepełnosprawność), które jego zdaniem uniemożliwiają mu właściwą obronę praw przed sądem. W przeszłości sąd już ustanawiał dla niego radcę prawnego w innej sprawie z uwagi na brak środków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w piśmie dotowanym na dzień 02 maja 2014 r. wniósł o wyznaczenie dla niego "obrońcy z urzędu z Okręgowej Izby Radców Prawnych". W dołączonym zaś do tego pisma formularzu "PPF" oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Podał, że oprócz 36 metrowego mieszkania nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował kwotę 259,09 zł zasiłku stałego z MOPS. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że od lipca 2012 r. do marca 2014 r. był bez środków do życia. Po tej dacie nastąpiła wypłata świadczeń z MOPS, w tym wykazanego zasiłku stałego. Skarżący powiada, że od bardzo długiego okresu jest obłożnie chory, z przewlekłymi i nieuleczalnymi schorzeniami. Twierdzi, że ma orzeczoną niepełnosprawność (schorzenia neurologiczne i psychiczne) a nieleczone choroby – zwłaszcza znaczne zaburzenia natury psychicznej - uniemożliwiają mu funkcjonowanie i właściwą obronę swoich praw przed sądem. Podnosi, że opłaty stałe za media (prąd, gaz i telefon) to ok. 120 zł/m-c. Utrzymuje, że ma zobowiązania wobec osób fizycznych i prawnych na 5500 zł, w tym przeterminowany dług na ok. 3500 zł. Wylicza niezbędne koszty na stałe leczenie i rehabilitację, podnosząc, że tych nie realizuje z uwagi na brak środków. W oparciu o przedstawione prze organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący mieszka sam. Mieszkanie, które zajmuje wymaga generalnego remontu. Jego sytuacja rodzinna jest skomplikowana. Nie pracuje. Cierpi na nadciśnienie oraz schorzenia zwyrodnieniowe kręgosłupa. Z uwagi na brak środków nie stosuje leków (vide: k. 969-968). Z urzędu stwierdza się także, że w sprawach o sygn. akt III SA/KR 1574-1588/13 sąd ustanowił dla skarżącego radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa uznając, że skarżący nie będzie w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Przepis art. 245 ppsa przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) polega na zwolnieniu tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje to w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (obejmujących wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Z oświadczenia tego wynika, że aktualnie skarżący nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych a jednym źródłem jego utrzymania jest niewielki zasiłek stały z pomocy społecznej. Boryka się z zadłużeniem w stosunku do osób trzecich. Dotykają go problemy zdrowotne, które wedle jego słów uniemożliwiają mu funkcjonowanie i właściwą obronę przed sądem. Obecna sytuacja skarżącego nie przedstawia się więc szczególnie korzystnie. Okoliczność, że w uzasadnianiach swoich decyzji organy obu instancji odnotowały, że skarżący swego czasu wykazywał określone przychody, że prowadził rachunek inwestycyjny w jednym z biur maklerskich, że otrzymywał pewne środki nie dyskwalifikuje obecnie możliwości zastosowania art. 246 §1 pkt. 2 ppsa. Należy mieć bowiem na uwadze, że przesłanki umożliwiające przyznanie stronie prawa pomocy powinny być brane pod uwagę według okoliczności istniejących w chwili orzekania. Aktualnie zaś, jak słusznie zwrócił na to uwagę sąd orzekając w sprawach zapisanych pod sygn. akt. III SA/Kr 1574-1588/13 skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji należało udzielić skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tego względu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło