I GSK 251/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-30

Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Zofia Przegalińska, Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu apelacyjnego w sprawie karnej, dotyczący przestępstw związanych z nieodprowadzaniem podatku akcyzowego i VAT, może stanowić nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli dotyczy podmiotów niepowiązanych bezpośrednio ze stroną postępowania podatkowego?
Ratio decidendi
Wyrok sądu karnego, nawet jeśli dotyczy przestępstw związanych z nieodprowadzaniem podatku akcyzowego, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniającego wznowienie postępowania podatkowego, jeśli dotyczy podmiotów niepowiązanych bezpośrednio ze stroną postępowania podatkowego i nie wykazuje, że podatek akcyzowy został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu. Postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją postępowania podatkowego i nie zobowiązuje organu do poszukiwania dowodów w aktach innych postępowań.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku akcyzowego, powołując się na prawomocny wyrok sądu karnego jako nową okoliczność. Wyrok ten dotyczył grupy przestępczej zajmującej się nieodprowadzaniem podatku akcyzowego i VAT. Spółka twierdziła, że wyrok ten ujawnia, iż podatek akcyzowy został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu, a ona została przedwcześnie obciążona tym podatkiem. Organy podatkowe odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wyrok karny nie stanowi nowej okoliczności w rozumieniu przepisów, a spółka w istocie domaga się ponownego rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Protokolant asystent sędziego Dorota Gaj - Mizerska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki jawnej w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 552/14 w sprawie ze skargi A. Spółki jawnej w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2014r. sygn. akt I SA/Wr 552/14 oddalił skargę P. sp. jawna z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej podatku akcyzowego. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: P. sp. jawna z siedzibą w M. – dalej: skarżąca lub spółka - wnioskiem z dnia 15 lipca 2013 r. wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2011 r. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej O.p.). Zdaniem wnioskodawcy, istotnymi nowymi okolicznościami i nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji, lecz nieznanymi organowi wydającemu decyzję, był prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II Aka 102/12. w sprawie przeciwko P.U. i innym członkom zorganizowanej grupy przestępczej, mającej na celu popełnianie przestępstw związanych ze zmianą przeznaczenia oleju opałowego dla celów grzewczych i opałowych oraz mających na celu nieodprowadzanie z tego tytułu należnego podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Postępowanie karne ujawniło nowe okoliczności w prowadzonym przeciwko skarżącej postępowaniu podatkowym albowiem wskazało ono krąg podmiotów, które na poprzednim etapie obrotu towarami akcyzowymi, zobowiązane były do uiszczenia podatku akcyzowego, czego nie zrobiły. W konsekwencji doszło do przedwczesnego obciążenia tą należnością spółki. W ocenie skarżącej będzie możliwe przeprowadzenie wobec tych podmiotów odpowiednich postępowań podatkowych w zakresie określenia ich zobowiązań w podatku akcyzowym i jednoczesne uchylenie wobec spółki decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu decyzją z dnia [...] października 2013 r. odmówił uchylenia swojego rozstrzygnięcia z dnia [...] kwietnia 2011 r., wskazując, że w sprawie nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 240 § 1 O.p. Orzekając na skutek odwołania skarżącej Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12 września 2012r. sygn. akt II Aka 102/12, nie był znany organom podatkowym. Okoliczność ta pozostaje jednak bez znaczenia, bowiem zarówno przeprowadzona kontrola podatkowa jak i postępowanie podatkowe wobec spółki wykazały, że to spółka była podmiotem zobowiązanym do uiszczenia podatku akcyzowego z tytułu prowadzonej działalności. Zdaniem organu przepisy art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm., dalej: u.p.a.) oraz art. 11 u.p.a. wskazywały wyraźnie, że podmiot staje się podatnikiem podatku akcyzowego po spełnieniu łącznie następujących warunków: posiadania przez niego wyrobów akcyzowych; wyroby akcyzowe podlegają z mocy prawa opodatkowaniu podatkiem akcyzowym; nie został wcześniej zapłacony podatek akcyzowy. W toku postępowania podatkowego ustalono, że spółka dokonywała sprzedaży oleju opałowego od którego na wcześniejszym etapie obrotu nie odprowadzono podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości. W trakcie tego postępowania zakwestionowano transakcje dotyczące zakupu oleju napędowego z D. sp. z o. o. (styczeń 2008 r.) oraz P. sp. z o. o. (luty - lipiec 2008r.). Firmy D. i P. formalnie działały jako pośrednicy w handlu paliwami. Decyzje organów podatkowych zostały uznane za zgodne z wymogami prawa przez sądy administracyjne obu instancji. Organ odwoławczy podniósł, że spółka we wniosku o wznowienie wskazała, że była w posiadaniu paliwa, od którego wcześniej nie została zapłacona akcyza. Tym samym skarżąca w istocie nie powołuje się na jakiekolwiek nowe okoliczności lub nowe dowody, które istniały w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, lecz nie były znane organowi orzekającemu. Fakt orzeczenia wyroku karnego wobec osoby nie związanej bezpośrednio z działalnością skarżącej nie jest nową okolicznością faktyczną w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Uzasadniając oddalenie skargi na powyższą decyzję WSA we Wrocławiu uznał, że decyzje wydane w postępowaniu wznowieniowym nie naruszyły prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Sąd I instancji podkreślił, że istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zaistniała przesłanka wznowienia postępowania podatkowego, określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Skarżąca nie powoływała nowych dowodów czy nowych okoliczności wskazując na obowiązki organu prowadzącego wznowione postępowanie, które miałyby polegać na poszukiwaniu dowodów w aktach spraw karnych celem ustalenia kręgu podmiotów, które na poprzednim etapie obrotu spornymi towarami akcyzowymi nie zapłaciły podatku akcyzowego. Powołany przez spółkę wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12 września 2012r. sygn. akt II Aka 102/12 zapadł po wydaniu decyzji ostatecznej, której uchylenia domaga się skarżąca i wobec osoby nie związanej bezpośrednio z firmą skarżącej. Okoliczność, która miałby wynikać z tego wyroku, że skarżąca sprzedawała towar z nielegalnego źródła od którego nie zapłacono akcyzy była znana organom podatkowym. W postępowaniu wszczynanym na wniosek spółki organ nie ma obowiązku poszukiwania nowych dowodów i nowych okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Skarżący oprócz ogólnego wniosku skierowanego do organu o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania karnego, zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie sygn. akt Aka 102/12, na okoliczność ustalenia podmiotów, które na wcześniejszym etapie nie uiściły podatku akcyzowego nie wskazał konkretnie dowodów jak również okoliczności, które odpowiadałyby dyspozycji cyt. wyżej przepisu. Wszystkie ww. dowody miałyby prowadzić do ustalenia od kogo, kiedy, w jaki sposób i w jakich warunkach były dostarczane wyroby akcyzowe podlegające opodatkowaniu akcyzą, co miało pozwolić na ustalenie podmiotu, który na wcześniejszym etapie obrotu gospodarczego winien uiścić ten podatek. Powyższe było już przedmiotem ustaleń decyzji ostatecznej. Wskazano w niej, że skarżąca była w posiadaniu wyrobów, od których nie tylko nikt nie zadeklarował, ale również nikt nie zapłacił podatku akcyzowego w należnej wysokości, a dokonane nabycie paliw było związane z nielegalnym obrotem. Te ustalenia zostały również potwierdzone w zapadłym wyroku karnym, jak również okoliczności te były znane organowi w chwili wydawania decyzji wymiarowych jak również sądom administracyjnym. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca w istocie domaga się przeprowadzenia powtórnego postępowania instancyjnego w sprawie, a nie wznowienia postępowania. Powyższe jest niedopuszczalne. Organ nie może w ramach postępowania wznowieniowego przeprowadzać ponownie postępowania podatkowego i poszukiwać dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach spraw toczących się przed Sądami, Prokuraturą, Urzędami Celnymi czy Izbą Celną wobec innych osób nie związanych bezpośrednio z działalnością skarżącej. Organ nie może ponownie oceniać protokołów zeznań świadków J.B., P.U., G.Z., S.W., J.I. oraz A.W., które były przedmiotem oceny w postępowaniu wymiarowym zakończonym decyzja ostateczną. W ocenie WSA niezasadny jest zarzut skarżącej o nie rozpatrzeniu materiału dowodowego ponownie przez organ II instancji. Godzi się zauważyć, że organy podatkowe powołały się na orzeczenia sądów administracyjnych wydane w toku postępowania wymiarowego. Chodzi tu o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/879/11, który oddalił skargę spółki na decyzję z dnia 5 kwietnia 2011 r. Z kolei wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1581/11, orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powołanie się dodatkowo przez organ na ww. orzeczenia świadczy o tym, że decyzje organów podatkowych, w których organ oceniał zarówno zeznania osób, których protokoły przesłuchań strona przedstawiła w toku postępowania odwoławczego jak i fakt, że podmioty dokonujące obrotu wyrobami akcyzowymi nie dokonały zapłaty należnej z tego tytułu akcyzy, zostały uznane za zgodne z wymogami prawa przez sądy administracyjne dwóch instancji. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożyła P. sp. jawna z siedzibą w M. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 181 i art. 188 w zw. z art. 180 § 1 O.p., polegające na oddaleniu skargi i w konsekwencji pozostawieniu w obrocie prawnym zaskarżonych decyzji organów podatkowych obu instancji, pomimo tego, że Skarżąca złożyła w toku postępowania wznowieniowego szereg wniosków dowodowych mających na celu wykazanie, wbrew ustaleniom dokonanym w postępowaniu głównym, przedmiotowy podatek akcyzowy został uiszczony na jednym z wcześniejszych etapów obrotu gospodarczego; 2. art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p., polegające na oddaleniu skargi i w konsekwencji pozostawieniu obrocie prawnym zaskarżonych decyzji organów podatkowych obu instancji, pomimo tego, że zarówno decyzja organu I instancji, jak również decyzja organu odwoławczego, w zasadzie nie zawierają uzasadnienia faktycznego i prawnego, albowiem brak w nich odniesienia do konkretnych dowodów rzekomo zgromadzonych w toku postępowania głównego i wyjaśnienia z jakich powodów zaniechano przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w procesie wznowieniowym; 3. art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 128 O.p., polegające na oddaleniu skargi i w konsekwencji pozostawieniu w obrocie prawnym zaskarżonych decyzji organów podatkowych obu instancji, z uwagi na to, iż rzekomo Skarżąca traktuje postępowanie wznowieniowe jaką trzecią instancję, a nie postępowanie nadzwyczajne, które stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, podczas gdy strona precyzyjnie wskazała okoliczność, którą chce wykazać (uiszczenie podatku akcyzowego na wcześniejszych etapach obrotu gospodarczego), jednakże potrzebuje wsparcia organów podatkowych w zakresie pozyskania określonych dowodów z uwagi na swoją słabszą pozycję. Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, złożoną po upływie 14 dni od daty jej doręczenia Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżony wyrok nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie Sąd ma obowiązek odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009r. sygn. akt I OPS 10/09, publ. ONSA i WSA 2010 nr 1 (34) poz. 1). Powyższe oznacza, że Sąd kasacyjny nie może zajmować się kwestiami, które nie znajdują odpowiedniego odzwierciedlenia w zarzutach skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ( pkt 1 ) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( pkt 2). W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie zarzuty naruszenia prawa ograniczają się do naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 181 i art. 188 w zw. z art. 180 § 1 O.p., art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. i art. 128 O.p. w stopniu, zdaniem skarżącej mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach naruszeń wskazanych przepisów prawa Spółka zarzuca zaakceptowanie przez Sąd I instancji decyzji organu podatkowego wydanej w trybie wznowieniowym z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania podatkowego, ze względu na nieprzeprowadzenie przez organ podatkowy powołanych przez Spółkę dowodów. Skarżąca kasacyjnie zarzuca też nieuwzględnienie skargi mimo wadliwości uzasadnienia decyzji organu podatkowego wobec braku odniesienia się do konkretnych dowodów zgromadzonych w toku postępowania głównego i wyjaśnienia z jakich powodów zaniechano przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w procesie wznowieniowym, jak również nie podziela stanowiska organów podatkowych obu instancji, iż traktuje postępowanie wznowieniowe jako trzecią instancję, a nie postępowanie nadzwyczajne. Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej i argumenty przedstawione na ich poparcie wobec zaskarżonego wyroku w istocie koncentrują się na, zdaniem skarżącej nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym (a w zasadzie jego nieprzeprowadzeniu), które miałoby wykazać uiszczenie podatku akcyzowego na wcześniejszych etapach obrotu paliwem. Skarga kasacyjna nie zarzuca natomiast naruszenia art. 240 § 1Ordynacji podatkowej, a zatem przepisu stanowiącego przesłanki wznowienia postępowania od zaistnienia, których rozstrzygnięcie sprawy podlega dyspozycji określonej art. 245 §1 O.p. Tym samym, skoro skarga kasacyjna nie zarzuca naruszenia w.w przepisu, powyższe prowadzi do wniosku o prawidłowości jego zastosowania przez organ podatkowy. W tym miejscu zwrócenia uwagi bowiem wymaga, że przedmiotem sprawy było wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję ostateczną, a istotą poddanego kognicji Sądu I instancji sporu było udzielenie odpowiedzi na pytanie czy w sytuacji skarżącej zaistniała w/w przesłanka wznowienia postępowania podatkowego. Skarżąca kasacyjnie spółka zarzucając nieuwzględnienie skargi pomimo, jej zdaniem naruszenia przez organy przepisów postępowania, zdaje się pomijać zasady rządzące postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym na skutek wznowienia postępowania. W tym stanie rzeczy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Są one całkowicie nieuzasadnione. Na ich ocenę istotny wpływ miało bowiem to, że sprawa administracyjna toczyła się w wyniku wniosku o wznowienie postępowania. Jest to nadzwyczajny tryb postępowania, służący do usunięcia przepisów postępowania, które zaistniały w toku postępowania podatkowego, zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Wiąże się to z zasadą trwałości decyzji ostatecznej, wyrażonej w postępowaniu podatkowym w art. 128 O.p. Zgodnie z tą zasadą decyzje, od których nie przysługuje odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Zaś rolą organu podatkowego jest w tym postępowaniu, w pierwszej kolejności ustalenie, czy występują podstawy wznowienia postępowania, określone w sposób enumeratywny w art. 240 § 1 O.p. Postępowanie wywołane wnioskiem o wznowienie postępowania, w przeciwieństwie do postępowania odwoławczego, nie służy bowiem ponownemu rozpoznaniu na nowo sprawy. Sąd I instancji, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, trafnie uznał, że nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem podstawą wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. By dana okoliczność, czy dany dowód mógł stanowić przesłankę wznowienia postępowania muszą one : cechować się nowością tzn. muszą być nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, a więc nie były znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie, istnieć w dniu wydania decyzji, być istotne dla sprawy. Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie. Brak cechy nowości czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 240 § 1 O.p. W tym kontekście, oceniając wskazaną przez stronę okoliczność, Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organów podatkowych, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły dowody lub okoliczności, które spełniają warunki wymienione w art. 240 § 1 pkt 5 O. p. Skarżąca, która w postępowaniu, po wznowieniu postępowania, odwołuje się do przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jako podstawy wznowienia, dążąc do zmiany uprzednio wydanego rozstrzygnięcia, musi wykazać, że brak wiedzy organu podatkowego o nowej okoliczności faktycznej miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie zapadłe w trybie zwykłym. W rozpoznawanej sprawie natomiast przymiot okoliczności istotnych miałyby tylko takie okoliczności, które wykazują, że podatek akcyzowy zapłacony został we wcześniejszej fazie obrotu paliwem. Wyrok zapadły w sprawie karnej będący, w ocenie skarżącej nową i nieznaną organowi okolicznością, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji waloru takiego nie posiada. Strona bowiem takich okoliczności czy dowodów nie powołała, wskazując jedynie na obowiązek organu poszukiwania ich w aktach sprawy karnej zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12 września 2012r. sygn. akt II AKa 102/12, w celu ustalenia kręgu podmiotów, które na poprzednim etapie obrotu towarami akcyzowymi zapłaciły podatek akcyzowy. Z treści złożonych przez skarżącą w postępowaniu wznowieniowym wniosków, zarzutów i pism procesowych Sąd I instancji zasadnie wywiódł, że skarżąca w istocie domaga się przeprowadzenia powtórnego postępowania instancyjnego, a nie wznowienia postępowania. Powyższego pośrednio dowodzą też zarzuty skargi kasacyjnej, naruszenia wskazanych przepisów ustawy art. 145§1 pkt 1 lit c i pkt 2 ustawy p.p.s.a. polegające na jej oddaleniu wobec naruszenia przez organy podatkowe przepisów w zakresie postępowania dowodowego art. 180 , art. 181 w zw. z art. 188 O.p. nie odnoszące się zarazem do kwestionowania prawidłowości zastosowania art. 240 §1 pkt 5 O.p. Jak już wyżej wskazano w ramach postępowania wznowieniowego organ nie może ponownie przeprowadzać postępowania podatkowego i poszukiwać dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach spraw toczących się przez Sądami, Prokuraturą, czy innymi urzędami wobec innych osób nie związanych bezpośrednio z działalnością skarżącej, w tym dokonywać ponownej oceny dowodów, które były już przedmiotem oceny w postępowaniu wymiarowym. W sprawie niniejszej natomiast kwestia prawidłowości przeprowadzonego w tym zakresie postępowania wymiarowego została w postępowaniu zwykłym poddana kontroli sądowej, która potwierdziła zgodność z prawem wydanych decyzji wymiarowych określających podatek akcyzowy skarżącej za miesiące od stycznia 2008r. do lipca 2008r. ( wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2011r. sygn. III SA/Wr 879/11 oddalający skargę Spółki oraz wyrok NSA z dnia 27 marca 2013r. sygn. I GSK 1581/11). Tym samym decyzje organów podatkowych uznane zostały za zgodne z wymogami prawa po przeprowadzeniu postępowań podatkowych, w których dokonano oceny przedstawionych przez stronę protokołów przesłuchań oraz zbadano okoliczność braku zapłaty akcyzy przez podmioty dokonujące obrotu paliwami. Stanowiska Sądu I instancji skutecznie nie podważają również zarzuty naruszenia wskazanych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej przepisów ustawy p.p.s.a poprzez zaakceptowanie decyzji organów podatkowych wydanych z naruszeniem art. 210 §1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 121 oraz art. 128 O.p. z powodu zdaniem skarżącej braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organów obu instancji. Zarzuty naruszenia w.w. przepisów skarżąca upatruje w nieprzeprowadzeniu jakichkolwiek dowodów przez nią wnioskowanych oraz niewyjaśnieniu z jakich dowodów wynikają okoliczności zgłaszane przez stronę oraz braku w nich odniesienia gdzie te dowody się znajdują. Zarzuty te również nie są trafne. Odnoszą się one bowiem zasadniczo do przeprowadzenia postępowania podatkowego w trybie zwykłym. Jak już wyżej wskazano w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony dotyczącym wznowienia postępowania nie następuje merytoryczna kontrola ostatecznej decyzji podatkowej lecz badanie zaistnienia przesłanek wznowienia. Organ tym samym nie ma obowiązku poszukiwania nowych dowodów i nowych okoliczności, o których mowa w art. 240 §1 pkt 5 O.p., skoro skarżąca oprócz ogólnego wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania karnego nie wskazała konkretnie dowodów jak również okoliczności i które odpowiadałyby dyspozycji art. 240 §1 pkt 5 O.p. Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, wg którego dowody wskazane przez skarżącą, które miałyby prowadzić do ustalenia od kogo, kiedy, w jaki sposób i na jakich warunkach były dostarczane przedmiotowe wyroby akcyzowe podlegające opodatkowaniu akcyzą co pozwoli na ustalenie podmiotu, który na wcześniejszym etapie obrotu gospodarczego winien uiścić ten podatek, były już przedmiotem ostatecznej decyzji wymiarowej. W postępowaniu wznowieniowym nie mogą zaś być oceniane ponownie. W tym zakresie Sąd I instancji zasadnie zatem uznał, że działania skarżącej w istocie zmierzają do powtórnego przeprowadzenia postępowania instancyjnego, a nie wznowienia postępowania. Za całkowicie niezrozumiały uznać należy też podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia zdaniem skarżącej "art. 1 § 1 i 2" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że przepis art. 1 p.p.s.a nie zawiera jednostek redakcyjnych § 1 ani § 2. Po wtóre przepis ten w istocie zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej, zgodnie z którą jest nią sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami . Nie jest więc zrozumiałe, w jaki sposób miałoby dojść do naruszenia wskazanego przepisu, a uzasadnienie skargi kasacyjnej również tego nie wyjaśnia,. Nie jest też trafny zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Do naruszenia tego przepisu mogłoby więc dojść gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. To, że strona nie zgadza się z oceną dokonaną w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji, nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Reasumując należy stwierdzić, że Sąd I instancji, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, trafnie uznał, iż nie doszło do naruszenia przez organ podatkowy wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania podatkowego określonych art. 181, art. 188 w zw. z art. 180 §1 O.p jak również art. 128 O.p. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie uchybia też treści art. 210 §1 pkt 6 i § 4 O.p Uzasadnienie decyzji nie pozostawia wątpliwości, że wszystkie okoliczności dotyczące uznania braku podstaw do przyjęcia zaistnienia przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 O.p. zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Zasadnie zatem Sąd I instancji przyjął, iż organ podatkowy dokonał trafnej oceny w zakresie braku podstaw do wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a w konsekwencji w sposób prawidłowy rozstrzygnął na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. Odpowiedź na skargę kasacyjną wpłynęła po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a., a pełnomocnik organu nie stawił się na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, więc nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wobec tego nie było podstaw do zasądzenia od skarżącej kasacyjnie na rzecz organu zwrotu tych kosztów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło