III SA/Wa 933/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-25
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Katarzyna Golat, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowle infrastruktury portowej (pirs, nabrzeże) położone w porcie rzecznym podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych? Czy grunty związane z działalnością gospodarczą w zakresie handlu lub usług, których powierzchnia jest mniejsza lub równa 2000 m², powinny być opodatkowane stawką 0,68 zł/m² czy 0,62 zł/m²?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez wykładnię językową, należy interpretować w ten sposób, że zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlegają budowle infrastruktury portowej portów rzecznych, a także zajęte pod nie grunty. Ponadto, sąd stwierdził, że stawka 0,68 zł/m² odnosi się do gruntów związanych z działalnością gospodarczą w zakresie handlu lub usług o powierzchni PRZEKRACZAJĄCEJ 2000 m², a w przypadku powierzchni mniejszej lub równej 2000 m² należy stosować stawkę 0,62 zł/m². Organy podatkowe dokonały błędnej wykładni obu przepisów.Stan faktyczny
Spółka R. z siedzibą w W. została zobowiązana przez Prezydenta W. do zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2006 i 2007. Organy podatkowe uznały, że Spółka nie zadeklarowała budowli portowych (pirsu, nabrzeża) oraz przepustów, a także błędnie zastosowała niższą stawkę podatkową dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzje Prezydenta. Spółka wniosła skargi do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji i zastosowania niższej stawki podatkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. spraw ze skarg R. Spółka komandytowa z siedzibą w W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r. i 2007 r. 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz R. Spółka komandytowa z siedzibą w W. kwotę 5.664 zł (słownie: pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt cztery złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Prezydent W. (dalej: "Prezydent ") dwoma decyzjami z [...] kwietnia 2009r. określił R. z siedzibą w W. ("dalej: "Spółka") zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2006r. w wysokość 216.997 zł i za 2007r. wysokości 216.997 zł. W podstawie prawnej podano m.in. art. 1c, art., art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p.").
W uzasadnieniu ww. decyzji Prezydent wskazał, że przedmiotem opodatkowania zarówno w 2006r., jak i 2007r. były grunty położone na terenie W. (dzielnice M. i U.) związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 220.375 m² według stawki 0,68 zł, budynki i ich części związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 2.453,77 m² według stawki 17,31 zł, budowle o powierzchni 893.374,54 m² według stawki 2%. W Spółce w październiku 2008r. przeprowadzono kontrolę podatkową, w wyniku której ustalono, że faktyczny stan posiadania Spółki jest inny niż deklarowany, a podatnik w korektach deklaracji nieprawidłowo wykazał podstawę opodatkowania budowli, co stanowiło naruszenie art. 6 u.p.o.l. Nie zadeklarował bowiem, ani 2006r. ani w 2007r. budowli portowych w postaci pirsu i nabrzeża o łącznej wartości 114.157,35 zł położonych na terenie D. M. oraz przepustów o łącznej wartości 22.162,51 zł zlokalizowanych na terenie D.U..
Prezydent nie podzielił ponadto stanowiska Spółki zawartego w wyjaśnieniach z 17 listopada 2008r. do protokołu kontroli z 29 października 2008r., że ww. przepusty nie podlegają opodatkowaniu w trybie art. 2 ust. 3 pkt. 3 u.p.o.l., gdyż są zbudowane na rowach melioracyjnych i są zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego (Marszałka Województwa [...]). Zdaniem Prezydenta przepusty te stanowią część drogi kołowej bądź kolejowej, których właścicielem jest Spółka i są niewątpliwie budowlami hydrotechnicznymi w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Budowle w postaci przepustów podlegają opodatkowaniu, gdyż są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem Prezydenta z przedstawionych dokumentów nie wynika, iż przepusty są zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego.
Prezydent w odniesieniu do pirsu i nabrzeża (budowli portowych, których charakter potwierdzono w czasie oględzin 24 października 2008r. w Zakładzie Produkcji Piasku W.) również nie podzielił stanowiska Spółki, iż podlegają one zwolnieniu w trybie art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., jako budowle infrastruktury portowej w porcie rzecznym. Zdaniem Prezydenta sposób interpretacji ww. przepisu przez Spółkę jest nieprawidłowy. Tylko do końca 2000r. w u.p.o.l. funkcjonował art. 7 ust. 1 pkt 4, zgodnie z którym zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości podlegały budowle wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego i zajęte pod nie grunty oraz budowle wykorzystywane wyłącznie na potrzeby lotnisk, portów morskich i rzecznych. Ustawą z 13 października 2000r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 95, poz. 1041) skreślono w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. wyrazy "oraz budowle wykorzystywane wyłącznie na potrzeby lotnisk, portów morskich i rzecznych". Od 1 stycznia 2003r. w u.p.o.l funkcjonuje art. 7 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym zwolnione od podatku od nieruchomości są budowle infrastruktury portowej, budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich i zajęte pod nie grunty. Z treści tego przepisu wynika, iż zwolnienie dotyczy jedynie budowli położonych w portach morskich, bo w jego treści nie wymieniono wprost budowli położonych w portach rzecznych. Nieuzasadnione jest zatem rozszerzanie zwolnienia i stosowanie go wobec budowli położonych w portach rzecznych. Znak pisarski w postaci przecinka nie dzieli zdania na dwie odrębne semantycznie treści, z których każda dotyczy innego przedmiotu opodatkowania. Pojęcia infrastruktury portowej oraz infrastruktury zapewniającej dostęp do portów lub przystani morskich wyjaśnia ustawa z 20 grudnia 1996r. o portach i przystaniach morskich. Budowle infrastruktury portowej oraz budowle infrastruktury zapewniające dostęp to dwa różne rodzaje budowli zlokalizowanych na tym samym terenie portu lub przystani morskiej, o czym świadczy treść art. 1 pkt 4 ustawy z 20 grudnia 1996r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 967 ze zm., dalej: "u.p.p.m.").
W związku z tym Prezydent uznał, że analiza językowa i gramatyczna art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. potwierdza stanowisko, że zwolnienie dotyczy wyłącznie portów i przystani morskich.
Prezydent wskazał ponadto, że z przedstawionego przez Spółkę odpisu z KRS wynika, że prowadzi ona działalność gospodarczą w zakresie handlu lub usług, a powierzchnia gruntów położonych na terenie d. U. i M. przekracza 2000 m². Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Jednocześnie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a) u.p.o.l. stanowi, iż rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości. Zarówno w uchwale dotyczącej 2006r. (z [...] listopada 2005r. nr [...].), jak i uchwale dotyczącej 2007r. (z [...] października 2006r. nr [...]) stawki nie mogły przekroczyć rocznie od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów w zakresie handlu lub usług o powierzchni powyżej 2000 m²: 0,68 zł od 1 m² powierzchni.
O ile grunt znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie handlu lub usług, należy uznać, że jest on związany z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie handlu lub usług. Nie jest przy tym istotne, jaka część powierzchni gruntu jest bezpośrednio wykorzystywana w celu świadczenia usług (prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie handlu lub usług). Grunt ten powinien więc być opodatkowany stawką 0,68 zł a nie, jak zadeklarowała Spółka, stawką 0,62 zł. Spółka zaniżyła zatem wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości o 16 549 zł w każdym z lat podatkowych 2006 i 2007.
2. Spółka w odwołaniach wniosła o uchylenie ww. decyzji Prezydenta wskazała, że definicja pojęcia "infrastruktura portowa" zawarta w u.p.p.m. odnosi się wyłącznie do tej ustawy, posłużenie się tą definicją prowadzi do błędnego katalogu przesłanek, które powinny być spełnione, aby ww. obiekty budowlane podlegały zwolnieniu z podatku od nieruchomości, które ma w tym zakresie charakter wyłącznie przedmiotowy a nie podmiotowy. Zapis art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. dotyczy portów morskich i rzecznych. Przepusty wybudowała Spółka, ale postawiono je na rowach melioracyjnych Marszałka Województwa [...] i służą jego potrzebom, odprowadzając wody deszczowe z części terenu m. st. Warszawy i gminy Lesznowola. Prezydent m.st. zastosował też niewłaściwą stawkę podatkową dotycząca gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") decyzjami z [...] stycznia 2011r. utrzymało w mocy ww. decyzje Prezydenta, podtrzymując podstawę faktyczną i prawną.
SKO w uzasadnieniach decyzji wskazało, że żadne z zobowiązań podatkowych nie przedawniło się w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w sierpniu 2009r.
W odniesieniu do opodatkowania przepustów SKO zapytało Marszałka Województwa [...] i Prezydenta, czy opodatkowane przepusty są zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego i uzyskało odpowiedź przeczącą. Dlatego też SKO nie podzieliło stanowiska Spółki, iż przepusty nie podlegały podatkowi od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. SKO odnośnie natomiast przepustu zlokalizowanego na działce nr ew. 1/1 i 1/2 wskazało, że znajduje się on "w strefie wjazdowej na teren Zakładu J. (w linii rozgraniczenia od strony ul. [...]j)" i nie mieści się w ewidencji Wojewódzkiego Z. w W.. Budowla ta nie powinna być obciążona podatkiem od nieruchomości płaconym przez Spółkę, gdyby Spółka nie wykazała go w ewidencji środków trwałych. Spółka nabyła przedsiębiorstwo państwowe w rozumieniu art. 55¹ k.c. w tym "nieruchomości budynkowe (budynki i budowle) oraz ruchomości będące środkami trwałymi, których wykaz stanowił załącznik Nr 2 do aktu notarialnego. W załączniku tym wymieniono pod nr 40 przepust drogowy o wartości początkowej 2815,02 z adnotacją ręczną, że chodzi o zakład J. (podobnie jak dwa przepusty pod torami lp. 41 i 42). SKO wskazało, że są to te same przepusty, które występują jako l.p. 16, 17 i 18 w zestawieniu netto ze zbioru środków trwałych amortyzowanych na lata 2003-2008 Zakładu J..
SKO wskazało, że u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2005r. zwalniała z podatku od nieruchomości budowle infrastruktury portowej, budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich i zajęte pod nie grunty (art. 7 ust. 1 pkt 2). Ustawa ta nie podawała własnej definicji budowli infrastruktury portowej. SKO podzieliło argumentację Prezydenta, iż zwolnienie to dotyczy tylko budowli infrastruktury portowej portów morskich. Zwolnień podatkowych nie należy interpretować rozszerzająco. SKO zgodziło się również ze stanowiskiem Prezydenta dotyczącym zastosowania stawki podatkowej odnośnie spornych budowli.
5. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji SKO oraz o zmianę stawki opodatkowania na niższą i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniach wskazała, że stosując ww. uchwały Rady W. z [...] listopada 2005r. i 26 października 2006r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2006r. i 2007r. mając na uwadze, iż działalność w zakresie handlu i usług zajmuje na nieruchomościach Spółki powierzchnię mniejszą niż 2000 m² przyjęła stawkę 0,62 zł. od 1 m² powierzchni za grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków. Prezydent w ww. decyzjach błędnie określił wysokość podatku od gruntu, przyjmując 0,68 zł za 1 m² powierzchni, sugerując się KRS, a nie stanem faktycznym. Spółka na całej powierzchni gruntów nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie handlu i usług. Działalność tą prowadzi w bardzo niewielkim zakresie na powierzchni nieprzekraczającej łącznie 2000 m². Podstawowa działalność spółki to produkcja kruszyw, gruzu betonowego i gruzu ceglanego, która obejmuje wykazaną w deklaracji powierzchnię z określoną stawką podatkową 0,62 zł/m². Tak wyliczony podatek od nieruchomości nie był kwestionowany przez organ podatkowy w protokole kontroli. Wydanie decyzji przez Prezydenta z zastosowaniem wyższej stawki spowodowało pogorszenie sytuacji Spółki w stosunku do ustaleń organu kontrolnego, który w tej mierze nie podnosił żadnych zastrzeżeń.
6. W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o oddalenie skarg, podnosząc jak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012r. połączyć, na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), sprawy o sygn. akt III SA/Wa 933/11 i III SA/Wa 934/11 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą III SA/Wa 933/11. Sprawy ze skarg Spółki w zakresie podatku od nieruchomości za 2006r. i 2007r. pozostawały ze sobą w związku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skargi są zasadne.
2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
3. Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że SKO, akceptując w zaskarżonych decyzjach pogląd Prezydenta m.st. w zakresie interpretacji art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. dopuściło się błędnej wykładni tego przepisu.
3.1. W nauce i piśmiennictwie przyjmuje się, że prawo podatkowe nie cechuje się żadnym szczególnym, sobie właściwym zestawem metod czy sposobów wykładni. Tym samym przy interpretacji przepisów prawa podatkowego zastosowanie znajdą te same zasady interpretacyjne, co w innych dziedzinach prawa. Ingerencyjny charakter prawa podatkowego nakazuje zachowanie szczególnej ostrożności przy ustalaniu podmiotowo-przedmiotowych granic opodatkowania oraz stosowaniu przepisów determinujących wielkość obciążenia podatkowego. ... Nie chodzi tu tylko o przepisy dotyczące przedmiotu podatku, podstawy opodatkowania oraz stawek podatkowych, ale także – co w Polsce nazbyt często nie jest dostrzegane – przepisy kształtujące możliwość obniżenia obciążenia podatkowego ... (po. B. Brzeziński Podstawy wykładni prawa podatkowego, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr sp. z o.o., Gdańsk 2008r., s. 31-32).
3.2. Wykładnia językowa ma podstawowe znaczenie we wszystkich dziedzinach prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że stanowi ona punkt wyjścia dla wszelkich wykładni, lecz także zakreśla jej granice w ramach możliwości sensu słów zawartych w tekście prawnym (por. wyrok NSA z 24 lipca 2002r. sygn. akt I SA/Gd 1979/99, POP 2003/2/43, uchwała NSA z 20 marca 2000r. FPS 14/99, ONSA 2000/3/92). W literaturze panuje pogląd, że odstępstwo od rezultatów wykładni językowej jest wykluczone w trzech sytuacjach. Po pierwsze wtedy, gdy w ustawie formułuje się definicje określonego pojęcia. Po drugie, gdy chodzi o przepis kształtujący kompetencję organu ze sfery władzy publicznej. Po trzecie wtedy, gdyby wykładnia inna niż językowa była niekorzystna dla podatnika. (por. M. Zieliński w Wyznaczniki reguł wykładni prawa, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 1998r., z. 4, s. 17-18; A. Malec w Zarys teorii definicji prawniczej, PHILOMATH, Warszawa 200, s. 109).
3.3. Sąd stwierdza, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. stanowi, że zwalnia się od podatku od nieruchomości: budowle infrastruktury portowej, budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajęte pod nie grunty.
Z wykładni językowej ww. przepisu - zdaniem Sądu – płynie zatem wniosek, że dwie kategorie budowli nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości: 1) budowle infrastruktury portowej; 2) budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich. Zwolnione z podatku od nieruchomości, na mocy ww. przepisu, będą też grunty pod wyżej wymienionymi kategoriami budowli.
3.4. Sąd podnosi, że w sprawach ze skarg Spółki na etapie postępowania podatkowego sporem było rozumienie pojęcia "port" w odniesieniu do zwrotu "infrastruktury portowej", którym posługuje się ww. przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
3.5. Zdaniem Sądu, skoro w odniesieniu do "infrastruktury portowej" nie dodano dookreślenia, przez co nie sprecyzowano o jaką infrastrukturę konkretnie chodzi, należało przyjąć, stosownie do reguł wykładni językowej, że chodzi zarówno o infrastrukturę portów rzecznych, jak i morskich. Za dokonaniem takiej interpretacji przemawia także i to, że w słowniku języka polskiego przyjmuje się, że port to basen wodny np. na rzece, jeziorze, morzu położony w bezpośredniej bliskości brzegu, gdzie zawijają i cumują statki, stanowiący razem z nabrzeżem bazę dla obsługi towarowej i pasażerskiej przybywających jednostek (http://slowniki.gazeta.pl/pl/port). Analogicznie zdefiniowano pojęcie portu w Podręcznym Słowniku Języka Polskiego uznając, że jest to przybrzeżny obszar wodny przystosowany do postoju i obsługi statków ... (wyd. PWN Warszawa 1999r., s. 726). Port to obszar wodny wraz z przylegającym do niego pasem lądu, wyposażony w urządzenia zapewniające postój i obsługę statków, przeładunek towarów i obsługę pasażerów (http://sjp.pwn.pl).
W opinii Sądu postawienie przecinka między zwrotami "budowle infrastruktury portowej" "budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich" pozwala na uznanie, wbrew stanowisku organów podatkowych, że ustawodawca oddzielił dwa odrębne przedmioty podlegające opodatkowaniu – budowle o różnym rodzaju przydatności.
Zdaniem Sądu odwoływanie się ponadto przez organy podatkowe do wykładni historycznej ww. przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., jak również do definicji infrastruktury portowej, o której mowa w art. 1 pkt 4 ww. ustawy z 20 grudnia 1996r. o portach i przystaniach morskich nie podważa wyniku interpretacji językowej ww. przepisu. To że na przestrzeni lat dokonywano zmian przepisu nie ma przesądzającego znaczenia, w jakim ostatecznie brzmieniu zredagowano przepis. Sąd nie ocenia zamiaru ustawodawcy przy projektowaniu zmian, może jedynie wziąć pod uwagę ostateczny kształt przepisu, którego językowa treść, na co wskazują ww. uwagi, jest jednoznaczna. Ustawodawca przez posłużenie się sformułowaniem "budowle infrastruktury portowej" nie doprecyzował czy chodzi o budowle infrastruktury portów rzecznych czy też morskich. Uczynił to natomiast w odniesieniu do "budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich".
W ocenie Sądu niemiarodajne jest odwoływanie się przez organy podatkowe do wykładni infrastruktury portowej zdefiniowanej w art. 1 pkt 4 ww. u.p.p.m., bowiem już z tej definicji wynika, że odnosi się ona wyłącznie do portów morskich. Pojęcie port jest zaś pojęciem szerszym niż port morski. Świadczy to również o dokonywaniu przez organ podatkowy wykładni zawężającej.
Sąd podkreśla natomiast, że wykładnia językowa jest wykładnią ścisłą, rozumianą jako opozycja zarówno wobec pojęcia wykładni rozszerzającej, jak i zawężającej. Sprzyja także bezpieczeństwu prawnemu.
Skoro w rozpoznanej sprawie przy pomocy wykładni językowej można dojść do jednej spójnej hipotezy interpretacyjnej, tym samym nie ma potrzeby odwoływania się do innych reguł wykładni, w tym wskazywanych przez organy podatkowe w uzasadnieniach decyzji wydanych w sprawie.
3.6. Sąd, biorąc pod uwagę zaprezentowane wyżej rozważania doszedł do wniosku, że zwolnieniu od podatku od nieruchomości, w świetle art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podlegać będą budowle infrastruktury portowej portów rzecznych, jak również zajęte pod nie grunty.
Błędne było zatem przyjęcie w zaskarżonych decyzjach przez SKO, że sposób interpretacji skarżącej Spółki w odniesieniu do ww. przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. jest nieprawidłowy.
3.7. SKO w treści uzasadnień zaskarżonych decyzji dotyczących podatku od nieruchomości za 2006r. i 2007r. odwołało się do brzmienia ww. przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. obowiązującego w 2005r., co nie było prawidłowe, ale pozostawało bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Treść tego przepisu nie uległa bowiem zmianie począwszy od 2005r. do 2007r.
4. SKO, przy ponownym rozpatrywaniu spraw skarżącej Spółki z zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2006r. i 2007r., będzie zobowiązane zastosować zaprezentowaną przez Sąd wykładnię art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., która wpływa na określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego wyżej wymienionym podatkiem, zarówno gruntów, jak i znajdujących się na tym gruncie budowli infrastruktury portowej skarżącej Spółki (nabrzeże, pirs).
5. Sąd dodatkowo podnosi, że skoro SKO w zaskarżonych decyzjach uznało za zasadne utrzymać w mocy decyzje Prezydenta, w których stwierdzono, że Spółka nie wykazała wszystkich budowli podlegających opodatkowaniu, to rolą SKO było szczegółowe przedstawienie w stanie faktycznym sprawy, o jakie konkretnie budowle chodzi, tym bardziej, że w uzasadnieniach decyzji Prezydenta ww. budowle w postaci przepustów nie zostały przyporządkowane do poszczególnych nieruchomości, na których się znajdują. Posługiwanie się przez SKO wyłącznie numerami ewidencyjnymi poszczególnych działek w rozważaniach merytorycznych, w sytuacji, gdy w stanie faktycznych przedstawionym w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji takie numery nie zostały przyporządkowane do poszczególnych działek, na których znajdują się ww. budowle nie może być uznane za prawidłowe skonstruowania treści uzasadnienia, na podstawie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Takie działanie SKO nie budzi również zaufania do organu podatkowego.
Sąd, w związku z tym przyjmuje, że w zakresie wyżej opisanym doszło do naruszenia zarówno art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., jak też art. 121 § 1 O.p.
6. Sąd uznaje natomiast, że niezasadny jest zarzut skarg o naruszeniu przez organy podatkowe zasady zaufania, wynikającej z art. 121 § 1 O.p. w związku z tym, że Prezydent w decyzjach wydanych w pierwszej instancji, wbrew ustaleniom zawartym w protokole kontroli, zakwestionował stawkę podatkową zastosowaną przez skarżącą Spółkę i zamiast przyjętych przez stronę 0,62 zł/m² w odniesieniu do gruntów związanych z działalności gospodarczą wskazał konieczność zastosowania stawki 0,68 zł/ m².
Z protokołu kontroli, znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że organ dokonujący kontroli uznał jedynie, że prawidłowa jest podstawa opodatkowania, a więc powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zadeklarowana przez podatnika. W protokole kontroli nie wypowiedziano się natomiast co do stawki podatkowej stosowanej przez Spółkę (k. 323 i 322 akt administracyjnych). Tym samym zarzut zawarty w skargach o pogorszeniu sytuacji Spółki w związku z przyjęciem innych ustaleń w decyzjach Prezydenta niż te wynikające z protokołu kontroli nie mógł być uznany za skuteczny.
7. Zdaniem Sądu należało ponadto przyjąć, że SKO, akceptując stanowisko Prezydenta w zakresie możliwości opodatkowania wszystkich gruntów Spółki związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stawką 0,68zł od 1 m² powierzchni, po pierwsze nie dokonało analizy przepisów prawa mających zastosowanie w zakresie tego zagadnienia, jak również bezkrytycznie przyjęło, że dane wynikające z KRS świadczą o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie handlu i usług na określonej powierzchni. W związku z tym Sąd podzielił zarzuty skargi w tym przedmiocie.
7.1. Sąd stwierdza, że w podstawie prawnej zaskarżonych decyzji wskazano § 1 pkt 1 a) i b) ww. uchwał rady W. z [...] listopada 2005r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2006r. i z 26 października 2006r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2007r.
Z treści § 1 pkt 1 ww. uchwał rady W. wynika, że stawki podatku od nieruchomości od gruntów w 2006r. i w 2007r. wynosiły:
a) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - w zakresie handlu lub usług o powierzchni powyżej 2000 m² - 0,68zł od 1 m² powierzchni,
b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,62zł od 1 m² powierzchni.
Zdaniem Sądu treść § 1 pkt 1 ww. uchwał oznacza tyle tylko, że aby możliwe było zastosowanie stawki 0,68zł od 1 m² powierzchni wobec gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej konieczne jest aby:
1) grunty były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w postaci handlu lub usługi;
2) powierzchnia gruntów związanych prowadzeniem działalności gospodarczej w postaci handlu lub usługi musi być większa od 2000 m².
W przypadku zatem, gdy powierzchnia gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w postaci handlu lub usług jest mniejsza bądź równa 2000 m², należy uznać, że grunty takie spełniają przesłankę do zastosowania § 1 pkt 1 lit. b) ww. uchwał rady m.st. Warszawy w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2006r. i na 2007r., czyli stawki 0,62zł od 1 m² powierzchni.
7.2. W ocenie Sądu powyższa wykładnia obowiązujących przepisów prawa miejscowego nie została uwzględniona w zaskarżonych decyzjach wydanych przez SKO w stanie faktycznym spraw. Organy podatkowe skoncentrowały się wyłącznie na treści art. 1a pkt 3 u.p.o.l. pomijając treść ww. przepisów prawa miejscowego, które uznały jednocześnie za podstawę prawną umożliwiającą wydanie decyzji.
7.3. Sąd zgadza się z organami podatkowymi, co do interpretacji art. 1a pkt 3 u.p.o.l. Nie oznacza to jednak, że organy podatkowe, z uwagi na treść§ 1 pkt 1 lit. b) ww. uchwał rady W. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2006r. i na 2007r. zwolnione są z dokonania ustaleń faktycznych w zakresie na jakiej powierzchni gruntów skarżąca Spółka prowadzi działalność w zakresie handlu lub usług. Ustaleń tych nie można ponadto zastąpić powołaniem się na dane wskazane w odpisie KRS. Z dokumentu tego wynika bowiem, że przedmiot działalności Spółki obejmuje 47 pozycji, co nie oznacza, że Spółka w tak szerokim zakresie prowadzi działalność gospodarczą oraz że działalność handlową lub usługową prowadzi na powierzchni większej niż 2000 m².
7.4. SKO, przy ponownym rozpatrywaniu spraw skarżącej Spółki z zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2006r. i 2007r., będzie zobowiązane zastosować zaprezentowaną przez Sąd w pkt 7.1. – 7.3. wyroku wykładnię przepisów prawa miejscowego, która wpływa na określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego i dokonać w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych.
8. Sąd biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, uznał za zasadne wydanie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym sentencji, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
Orzeczenie z punktu drugiego sentencji ma uzasadnienie w dyspozycji art. 152 P.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. e) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), strona skarżąca w obu sprawach była reprezentowana przez radcę prawnego (punkt trzeci sentencji).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło