II SA/Rz 285/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk SO del. Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o skierowaniu na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w [..] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] (dalej: "SKO w [..]" lub "Kolegium") z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [..] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, którą wydano w następującym stanie sprawy: Podaniem z 26 sierpnia 2013 r. nr [..] /13, Prokurator Rejonowy w [..] zwrócił się do Starosty Powiatu [..] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania A. S., posiadającego prawo jazdy kat. A1, A, B1, B, C, C1 nr [..], nr druku [..], wydane [..] czerwca 2006 r., na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W piśmie tym wyjaśniono, że prowadzone jest postępowanie przygotowawcze, w toku którego wykonane przez biegłych psychiatrów badanie wykazało zespół uzależnienia od alkoholu. Nasuwa to zatem uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy i jego sprawności psychofizycznej do prowadzenia pojazdów. Dlatego zasadne byłoby skierowanie go na kontrolne badania lekarskie. Do podania dołączono kopię opinii sądowo-psychiatrycznej z [..] sierpnia 2013 r. Postanowieniem z [..] sierpnia 2013 r. Starosta Powiatu [..] wszczął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie. Następnie decyzją z dnia [..] października 2013 r. nr [..], skierował A.S. na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami uznając, że podstawę ku temu stanowiły zgromadzone w sprawie dowody. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) - dalej ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji A.S. zarzucił organowi I instancji niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a zgromadzonego materiału nie oceniono w sposób wszechstronny. W ocenie odwołującego zawarte w opinii sądowo-psychiatrycznej sugestie o uzależnieniu od alkoholu nie są prawdziwe, ponieważ jest on abstynentem, nigdy nie spożywał alkoholu, a tym bardziej nie był od niego uzależniony. Najbliższa rodzina nie zarzuca mu, aby nadużywał alkoholu. Leczy się natomiast od kilkunastu lat na schorzenia sercowe, ale żaden lekarz nie stwierdził, że schorzenia te mogą negatywnie wpłynąć na kierowanie pojazdami. Prawo jazdy jest mu potrzebne w celach zarobkowych, w tym przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego i działalności z nią związanej. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [..] grudnia 2013 r. SKO w [..], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba posiadająca prawo jazdy skierowana decyzją starosty, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Działanie takie podyktowane jest bezpieczeństwem ruchu drogowego. Podstawę skierowania na badania mogą stanowić jednak tylko przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W rozpoznawanej sprawie, na podstawie zgromadzonego materiału, nie można było jednak wywieść takich uzasadnionych wątpliwości. Przedłożona przez Prokuratora opinia została sporządzona w toku postępowania przygotowawczego niezwiązanego z faktem prowadzenia pojazdu. Brak zatem wiarygodnej informacji poddającej w wątpliwość stan zdrowia kierowcy świadczy o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Prokurator Rejonowy w [..], wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Zarzuca w niej naruszenie przez organ odwoławczy art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) i domaga się uchylenia tej decyzji. W realiach sprawy ziściły się przesłanki do skierowania A.S. na kontrole badania lekarskie, ponieważ ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Jest osobą uzależnioną od alkoholu, choć kwestionuje ten stan rzeczy i negował go również w trakcie badania sądowo-psychiatrycznego. W odpowiedzi na skargę SKO w [..] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania. Skarga jest uzasadniona, bowiem organ II instancji naruszył przepisy prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to obligowało Sąd do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Wymienioną na wstępie decyzją SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło decyzję Starosty [..] z dnia [..] października 2013 r. nr [..] o skierowaniu A.S. na kontrolne badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [..] w celu ustalenia lub braku ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. A, B, C i umorzyło postępowanie w sprawie. SKO przyjęło, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy brak jest wystąpienia wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Podstawą do przyjęcia takiego rozstrzygnięcia było uzupełnienie materiału dowodowego o wywiad środowiskowy, który przeprowadził uprawniony pracownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [..] oraz przez funkcjonariusza policji KPP w [..]. Sygnał o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia A.S. nie został poparty przez pracownika socjalnego oraz funkcjonariusza policji i z tych przyczyn Kolegium poparło zarzut odwołania o bezprzedmiotowości postępowania. W ocenie Kolegium podstawą decyzji o skierowaniu na badanie mogą być tylko te przesłanki, które z duża doza prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem i nie budzi wątpliwości, że takich przesłanek w kontrolowanej sprawie nie ustalono. Sąd przedstawionej oceny nie podziela i uznaje ją za błędną wobec przesłanek określonych w art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ustawa nie zawiera definicji, że "uzasadnione zastrzeżenia", dlatego przy wykładaniu tego zwrotu należy w ocenie Sądu zastosować wykładnię językową. Pojęcie uzasadniony jest rozumiane jako oparty na obiektywnych racjach podstawowych, słusznych, usprawiedliwionych, natomiast zwrot zastrzeżenie oznacza - uwaga wyrażająca krytykę, wątpliwość dotycząca jakiegoś szczegółu, słabej strony czegoś lub czyjejś (Słownik języka polskiego PWN 1981 r.; t. III str. 640 i str. 962). Z zestawienia definicji pojęć, użytych przez ustawodawcę, w wyrażeniu uzasadnione zastrzeżenia należy uznać, że są to oparte na obiektywnych racjach (wiarygodnych) wątpliwości powzięte z wiarygodnego źródła i nasuwające duże wątpliwości do kierowania pojazdami. W przedmiotowej sprawie informację o zastrzeżeniach do stanu zdrowia skarżącego organ I instancji powziął na podstawie wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [..] z dnia [..] sierpnia 2013 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania A.S. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami w związku ze stwierdzeniem w opinii sądowo - psychiatrycznej z dnia [..] sierpnia 2013 r. zespołu uzależnienia od alkoholu. Mając na względzie wyżej przedstawioną analizę wyrażenia uzasadnione zastrzeżenia, to w ocenię Sądu informacja pochodząca od Prokuratora oparta na ww. opinii sądowo - psychiatrycznej, wydanej na potrzeby prowadzonej przez Prokuratora sprawy karnej o zastrzeżeniach o stanie zdrowia skarżącego, w której biegli rozpoznali zespół uzależnienia od alkoholu, stanowi informację wiarygodną, sporządzoną przez specjalistów z danej dziedziny, zatem uzasadnione jest wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2, lit. b. o skierowaniu na badania lekarskie. Przeprowadzone uzupełniające postępowanie wyjaśniające polegające na sporządzeniu wywiadu środowiskowego przez uprawnionego pracownika ośrodka pomocy społecznej, nie jest wystarczające do podważenia wiarygodności opinii sądowo - psychiatrycznej, wydanej zgodnie przez dwóch biegłych sądowych z zakresu psychiatrii. Z tego też względu Sąd stwierdza, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego uzasadniającego powodujące konieczność skierowania na badania lekarskiego. Podkreślenia wymaga, że w wyniku tej decyzji skarżący będzie poddany jedynie badaniu zdrowia, a w przypadku pozytywnego wynika nie prowadzi ono do pozbawienia uprawnień do kierowania. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, ze SKO dokonało błędnej oceny materiału dowodowego sprawy, w wynikiem czego było ustalenie stanu faktycznego sprawy, który nie podlegał normie prawnej z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy i bezpodstawne stwierdzenie, że nie istnieje przedmiot postępowania. Powyższe działania organu II instancji Sąd ocenia jako naruszenie art. prawa materialnego oraz prawa procesowego to jest art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zauważa tez, że sentencja zaskarżonej decyzji nie jest zgodna z brzmieniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. który przewiduje możliwość umorzenia postępowania pierwszej instancji, a nie umorzenia postępowania. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wskazania co do ponownie prowadzonego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia wyroku i powodują, że stwierdzone zaburzenie zdrowotne wskazane w opinii biegłych sądowych stanowi uzasadnione zastrzeżenie do prowadzenia pojazdów i musi być poddane weryfikacji w badaniu lekarskim.