II OSK 170/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/GL 438/14 o odrzuceniu skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Pismem z 24 lutego 2014 r. H. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Na podstawie zarządzenia z 31 marca 2014 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz pisma z 17 marca 2014 r. stanowiącego uzupełnienie skargi przez nadesłanie ich 3 odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, celem doręczenia uczestnikom postępowania. Dla dokonania powyższej czynności zakreślono siedmiodniowy termin od daty doręczenia wezwania, informując jednocześnie skarżącą, że nieusunięcie braku formalnego skargi we wskazanym terminie spowoduje jej odrzucenie. Powyższe wezwanie skarżąca wypełniła jedynie w części przysyłając odpisy pierwszych stron skargi oraz uzupełnienia skargi z 17 marca 2014 r. Po ustanowieniu pełnomocnika dla skarżącej, pełnomocnik został wezwany ponownie o uzupełnienie braku formalnego skargi przez nadesłanie odpisów skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej dnia 1 lipca 2014 r. W wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 8 lipca 2014 r., pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braków formalnych skargi, a złożył jedynie wniosek o wydłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi ze względu na utrudniony kontakt ze skarżącą. Dnia 11 lipca 2014 r. skarżąca stawiła się osobiście w siedzibie Sądu i uzupełniła braki formalne skargi oraz pisma stanowiącego jej uzupełnienie. Postanowieniem z 4 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II SA/GL 438/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), w związku z art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do skargi należy dołączyć jej odpisy i odpisy załączników, celem doręczenia ich wszystkim stronom postępowania. Odpisami takimi mogą być uwierzytelnione fotokopie, bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, skarżąca, mimo prawidłowego wezwania z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższego, uzupełniła braki formalne skargi po terminie. Zgodnie zaś z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Na marginesie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że złożony przez pełnomocnika wniosek o wydłużenie terminu nie mógł odnieść pozytywnego skutku, ponieważ termin do uzupełnienia braków formalnych jest terminem ustawowym i Sąd nie ma możliwości jego wydłużenia. Art. 86 p.p.s.a. przewiduje jedynie instytucję przywrócenia terminu, jednak pełnomocnik skarżącej takiego wniosku nie złożył. Ponadto do uzupełnienia braków formalnych w postaci odpisów skargi nie był niezbędny kontakt ze skarżącą, gdyż pełnomocnik ma możliwość uwierzytelniania pism procesowych a oryginał był dostępny w siedzibie Sądu. H. O. wniosła skargę kasacyjna na postanowienie z 4 sierpnia 2014 r., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez nietrafne zastosowanie tego przepisu i odrzucenie skargi, w sytuacji, gdy Sąd nie odniósł się do uzasadnionego wniosku pełnomocnika skarżącej o przedłużenie terminu do złożenia odpisów skargi i pisma, oraz nie uwzględnił faktu, że skarżąca wykonała wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi i pisma uchybiając zakreślonemu terminowi nie ze swojej winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie jest zasadny. Nie jest prawdą, jakoby Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wniosku o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd stwierdził bowiem, że "termin do uzupełnienia braków formalnych jest terminem ustawowym i Sąd nie ma możliwości jego wydłużenia". Jest to ocena trafna i wynikająca z treści art. 49 § 2 p.p.s.a. ("Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej."). Jak wynika zaś z art. 84 p.p.s.a., przedłużyć można wyłącznie termin sądowy, a nie ustawowy. Co więcej, trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że do nadesłania odpisów skargi nie był niezbędny kontakt pełnomocnika skarżącej ze skarżącą, gdyż pełnomocnik ma możliwość uwierzytelniania pism procesowych, a oryginał skargi był dostępny w siedzibie Sądu. Zgodnie z art. 12a § 2 p.p.s.a.: "Akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt". Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że do odrzucenia skargi doprowadziło błędne przyjęcie przez pełnomocnika skarżącej, że: 1) istnieje możliwość przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi; 2) uzupełnienie braków formalnych skargi jest możliwe tylko dzięki kontaktowi pełnomocnika ze skarżącą. Pełnomocnik skarżącej, będąc adwokatem, powinien liczyć się z koniecznością przestrzegania Kodeksu Etyki Adwokackiej. Skarżąca wprawdzie samodzielnie uzupełniła braki formalne skargi, jednak dokonała tego po terminie. Słusznie więc skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W skardze kasacyjnej podniesiono, że "mając na uwadze fakt, że uchybienie terminowi nie było zawinione przez skarżącą, a czynność do której była wzywana została przez nią dokonana, nie może ona ponosić ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego". Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje jednak, że w przypadku uchybienia terminowi do dokonania czynności bez winy strony, stronie tej przysługuje wniosek o przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.