I OZ 707/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.Z I A.Z. na postanowienie zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 181/14 w sprawie ze skargi A.Z I A.Z. na bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 181/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A.Z I A.Z. na bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 6 maja 2013 r., w punkcie 1 sentencji stwierdził, że bezczynność w rozpoznaniu zawartego w tym wniosku żądania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 2 umorzył postępowanie w sprawie w pozostałym zakresie, natomiast w punkcie 3 zasądził od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na rzecz skarżących A.Z I A.Z. kwotę 457 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 27 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 powyższego wyroku. Sądowi I instancji zarzucił, mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, naruszenie przepisów prawa procesowego, mianowicie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej: P.p.s.a, poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieprzyznanie stronie reprezentowanej przez radcę prawnego zwrotu kosztów postępowania obejmujących jego wynagrodzenie. W konkluzji zażalenia wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na rzecz każdego ze skarżących zwrotu pełnych kosztów postępowania tj. zasądzenie od spółki na rzecz skarżących kwoty 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla każdego ze skarżących, oraz zasądzenie od uczestnika na rzecz skarżących kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, według norm przepisanych. Zdaniem pełnomocnika skarżących konsekwencją naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania było nieprzyznanie stronie reprezentowanej przez radcę prawnego zwrotu kosztów wynagrodzenia w pełnej wysokości, tj. odrębnie dla każdego ze skarżących. Mimo uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał jedynie zwrot kwoty 457,00 zł stanowiącej wpis od skargi od każdego ze skarżących, opłatę od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego jedynie jednego ze skarżących, podczas gdy każdemu ze skarżących przysługuje na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. także kosztów wynagrodzenia radcy prawnego dla każdego z nich. W odpowiedzi na zażalenie Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a. prawidłowość rozstrzygnięcia w kwestii zasądzonych kosztów można poddać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie orzekające o zwrocie kosztów. Za niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, po myśli art. 205 § 2 P.p.s.a., uznać należy: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, koszty sądowe (tj. wpis, opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Ponadto zwrot wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego następuje w wysokości nie wyższej niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i obejmuje wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie możliwość zweryfikowania prawidłowości kwoty zasądzonej przez Sąd I instancji tytułem zwrotu kosztów postępowania jest wykluczona, bowiem uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym w punkcie 3 zapadło postanowienie w tej materii, nie zawiera ani pełnej podstawy prawnej ani jakiejkolwiek motywacji wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Samo powołanie przez Sąd przepisu art. 200 P.p.s.a. nie czyni zadość tym wymogom. Stosownie bowiem do treści art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Odnosi się to do każdego elementu sentencji wyroku, oczywiście w odpowiednim zakresie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak wskazanych powyżej elementów w uzasadnieniu wyroku nie pozwolił na zbadanie poprawności zasądzonej dla skarżących kwoty. Zauważyć należy także, iż określając wysokość kosztów podlegających zwrotowi na rzecz skarżących Sąd I instancji nie wskazał czy zasądza je na rzecz każdego ze skarżących osobno, czy też solidarnie, co uniemożliwia ocenę prawidłowości obliczeń Sądu. Należy również dodać, iż w zakresie kosztów sądowych w sprawach dotyczących informacji publicznych wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z 24 stycznia 2013 r. sygn. akt I OZ 20/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że w sprawie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżący jest dla nich wspólny. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i 204 tej ustawy przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia Sądu I instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Tylko w tych przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany do zamieszczenia z urzędu w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach, o czym stanowi art. 209 powołanej ustawy.