II GZ 921/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 854/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie z wniosku M. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji postanawia: oddalić zażalenie. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., postanowieniem objętym zażaleniem, odmówił M. D. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2013 r., a skarga, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została wniesiona w dniu [...] lutego 2014 r. Domagając się przywrócenia terminu skarżący podał, że toczą się "przeciwko niemu" trzy postępowania administracyjne i we wniesionej wcześniej skardze omyłkowo wskazał niewłaściwy znak sprawy. Podkreślił, że do momentu otrzymania wezwania do zapłaty opierającego się na zapadłej decyzji organu I instancji, przekonany był o wniesieniu skargi w niniejszej sprawie. Dopiero po otrzymaniu od GITD odpowiedzi, w której organ wskazał na brak wpływu skargi na decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., zorientował się, że musiał podać w złożonej przez siebie skardze błędny numer sprawy. Nadto skarżący podniósł, że do powstania powyższej omyłki mogły przyczynić się jego problemy zdrowotne, które trwały na przełomie kwietnia i maja 2013 r., w związku z czym mógł pomylić pisma i numery spraw, których dotyczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przyjął, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi był [...] stycznia 2014 r., kiedy organ poinformował skarżącego o braku wpływu do organu skargi na decyzję GITD z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wobec tego uznał, że skarżący zachował siedmiodniowy termin, warunkujący – stosownie do treści art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – skuteczne złożenie tego wniosku. Dokonując natomiast oceny przesłanki uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, WSA uznał, że podniesiona okoliczność omyłkowego podania numeru sprawy, który nie odpowiadał sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, wynikająca z problemów zdrowotnych skarżącego, nie mogła stanowić przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do podjęcia czynności procesowej, podczas gdy okoliczności sprawy temu przeczą. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że nie uchybił terminowi do wniesienia skargi w sprawie decyzji GITD z dnia [...] kwietnia 2013 r., "lecz złożył skargę w terminie, jednakże ze wskazanym błędnym numerem sprawy, której dotyczy, co było powodem niezarejestrowania wpływu skargi od decyzji GITD". Ponadto do popełnienia pomyłki przyczynił się fakt, że skarżący był chory, co nie powinno skutkować "tak negatywnymi i poważnymi dla skarżącego konsekwencjami". III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wypada przypomnieć, że przepis art. 85 p.p.s.a., stanowi zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, art. 86 § 1 p.p.s.a., przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednakże przy zachowaniu określonych warunków, wynikających z przepisów art. 87 § 1 – 4 tej ustawy. Jednym z nich, przewidzianym w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Podkreślić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podobnie wypowiada się H. Knysiak-Molczyk twierdząc, że tak w doktrynie, jak również w orzecznictwie, przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333 i cyt. tam orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego). Przenosząc te rozważania na treść zażalenia należy stwierdzić, że skarżący ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w zażaleniu nie wykazał przyczyn, dla których przez prawie dziewięć miesięcy od doręczenia decyzji istniały ważne powody skutkujące uchybieniem terminu do wniesienia skargi. Skarżący zażalenie, tak jak i wniosek o przywrócenie terminu, oparł na twierdzeniu, że złożył skargę z zachowaniem terminu, lecz na skutek podania błędnego znaku sprawy, nie nadano jej biegu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że okoliczność ta nie została w żaden sposób przez skarżącego wykazana, ani przed Sądem I instancji, ani przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Nadto nie znajduje ona potwierdzenia w aktach sprawy. Jak już wskazano, zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2013 r. W aktach sprawy znajduje się pismo GITD z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz załączony do niego wydruk korespondencji mailowej między Biurem Prawnym a Kancelarią Główną GITD, z którego wynika, że od skarżącego wpłynęły 3 pisma w kolejnych datach: [...] czerwca 2013 r. – odwołanie od decyzji [...],[...] sierpnia 2013 r. – skarga na decyzję, znak sprawy [...] oraz z [...] listopada 2013 r. – pismo dotyczące decyzji [...]. Żadne z tych pism, pomijając kwestie właściwego, czy też niewłaściwego oznaczenia numeru sprawy przez skarżącego, nie zostało złożone w terminie otwartym do wniesienia skargi na decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nie można przy tym nie dostrzec braku konsekwencji w argumentacji skarżącego, który twierdzi, że skargę wniósł w terminie, ale jednocześnie składa wniosek o przywróceniu uchybionego terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa nadto, że nawet gdyby przyjąć, że skarżący przez tak długi okres czasu pozostawał w błędnym przekonaniu, że złożył już skargę na decyzję, będącą przedmiotem obecnej skargi (czego nie wykazał), to nie sposób uznać, iż jest to okoliczność wskazująca na brak winy w dochowaniu terminu. Nie świadczy bowiem o należytej staranności strony takie zachowanie, w którym przez 6 miesięcy nie podejmuje ona żadnych działań w celu ustalenia biegu złożonego przez nią pisma procesowego. Z przedstawionych powodów należało podzielić ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że wnioskodawca nie wykazał braku zawinienia w dochowaniu terminu. Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.