III SA/Wa 131/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi "G." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej oddala skargę Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. określił Skarżącemu – G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wysokość zobowiązania podatkowego od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie prokury w dniu 16 września 2011 r. w wysokości 17 zł. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymało w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że spośród dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa lub prokury obowiązkiem uiszczenia opłaty skarbowej objęto wyłącznie te, które składane są w sprawach z zakresu administracji publicznej i w postępowaniu sądowym. Uzasadnia to jednocześnie określenie momentu powstania obowiązku zapłaty opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa na chwilę złożenia tego dokumentu w organie administracji publicznej, sądzie lub podmiocie wykonującym zadania z zakresu administracji publicznej. Organ stwierdził, że odpis z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzający udzielenie prokury należy do dokumentów stwierdzających udzielenie prokury, więc - o ile jest składany w ramach wyżej wspomnianych postępowań - podlega opłacie skarbowej. Jednocześnie organ wskazał, że w konsekwencji wprowadzenia nowych regulacji prawnych przedmiotem opodatkowania opłatą skarbową nie jest już udzielenie pełnomocnictwa lub prokury, lecz złożenie stwierdzającego to dokumentu, jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z dziedziny administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym czy przed innymi podmiotami wykonującymi zadania z tej dziedziny. Literalna wykładnia przepisu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1282) – dalej "u.o.s.", wskazuje na to, iż przedmiotem opodatkowania opłatą skarbową nie jest samo udzielenie pełnomocnictwa, lecz złożenie stwierdzającego to pełnomocnictwo dokumentu, jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym czy przed innymi podmiotami wykonującymi zadania z zakresu administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Prezydent W. prawidłowo określił w decyzji wysokość zobowiązania podatkowego od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie prokury w dniu 26 września 2011 r. w wysokości 17 zł. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarżący wniósł w dniu 12 grudnia 2013 r. (data wpływu: 23 grudnia 2013 r.) skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., jako że decyzja jest obarczona tymi samymi wadami co zaskarżona decyzja. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1282 z późn. zm.), dalej "u.o.s." poprzez jego błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), dalej "O.p." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.,poz.270 t.j.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna, gdyż w ocenie Sądu interpretacja przepisu art.1 ust.1 pkt 2 u.o.s. i załącznika do tej ustawy, dokonana przez organ, jest prawidłowa. Sporny przepis stanowi, że opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Natomiast zgodnie z brzmieniem części IV załącznika do ustawy opłatę skarbową w wysokości 17 zł uiszcza się od każdego stosunku pełnomocnictwa (prokury). Powyższa regulacja wskazuje, że obowiązkiem uiszczenia opłaty skarbowej objęte jest złożenie przed stosownym organem dokumentu stwierdzającego udzielenie prokury (pełnomocnictwa). Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że odpis z KRS z ujawnioną w nim prokurą jest takim dokumentem, bowiem wynika z niego uprawnienie prokurenta do działania w imieniu mocodawcy. Prokurent przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowym lub przed organem administracji publicznej powinien okazać taki dokument, które to uprawnienie będzie stwierdzać. Nie można natomiast zgodzić się ze Skarżącym, że omawiany przepis dotyczy wyłącznie dokumentu, zawierającego oświadczenie woli mocodawcy, bo wówczas jego brzmienie powinno wyraźnie na to wskazywać np. "złożenie dokumentu pełnomocnictwa lub prokury". Jednak ustawodawca nie odwołuje się jedynie do dokumentu źródłowego umocowującego osobę do reprezentowania określonego podmiotu jako prokurent (zawierającego oświadczenie woli mocodawcy), lecz do dokumentu stwierdzającego udzielenie prokury (pełnomocnictwa) czyli potwierdzającego ten fakt. Oznacza to, w ocenie Sądu, że dokumentem stwierdzającym udzielenie prokury (pełnomocnictwa), będzie każdy taki dokument, z którego wynika umocowanie danej osoby do reprezentowania mocodawcy jako jego prokurent (pełnomocnik) i który umożliwia skuteczne występowanie jako reprezentant mocodawcy w postępowaniu przed sądem i przed organami administracji. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 2005r. sygn. akt II CK 120/05 ( M. Prawn. 2005/22/1095) odpis lub wyciąg z rejestru sądowego zastępuje wymagane od pełnomocnika pełnomocnictwo procesowe, jest to dokument, dzięki któremu pełnomocnik (prokurent) ma możliwość skutecznego wylegitymowania się w obrocie gospodarczym i przed sądem. W praktyce to właśnie odpis z KRS strony przedkładają przed sądem i organami administracji publicznej, aby wykazać udzielenie prokury. Zatem zarówno dokument źródłowy udzielający pełnomocnictwa (prokury), jak i odpis z KRS, w którym pełnomocnictwa (prokury) zostały ujawnione, są dokumentami stwierdzającymi ich udzielenie. Natomiast obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej wiąże się ze złożeniem jednego z tych dokumentów (bądź jego odpisu, wypisu lub kopii) w postępowaniu sądowym lub przed organem administracji publicznej. Trafnie też organ przyjął, że na gruncie wykładni systemowej i celowościowej uzasadnione jest stanowisko, że opłacie skarbowej podlega złożenie przed określonym organem dokumentu pełnomocnictwa lub prokury (lub ich odpisów, wypisów czy kopii), wyłącznie w celu wykazania umocowania pełnomocnika czy prokurenta, którzy mają działać w danym postępowaniu przed tymi organami (por. Antoni Hanusz, Piotr Czerski , Opłata skarbowa od pełnomocnictw, Prawo i Podatki Nr 4/2007). Przyjęcie odmiennego poglądu pozostawałoby w sprzeczności zarówno z racjonalnością ustawodawcy, jak i z brzmieniem przepisu art.1 ust.1 pkt 2 u.o.s. Skoro odpis z KRS zastępuje dokument pełnomocnictwa (prokury) i służy wykazaniu umocowania danego pełnomocnika (prokurenta) do działania w imieniu mocodawcy, to oznacza, że opłata skarbowa powinna być naliczana tylko za ten stosunek pełnomocnictwa (prokury), który jest wykazywany przez złożenie dokumentu. Wprawdzie u.o.s. nie uzależnia powstania obowiązku uiszczenia opłaty od działania prokurenta (pełnomocnika), ale od złożenia dokumentu, ale trzeba mieć na względzie to, że prokurent składa dokument w celu wykazania swojego umocowania. Przecież nie każde złożenie odpisu z KRS podlega opłacie skarbowej, ale tylko takie, którego celem jest wykazanie umocowania do działania, natomiast opłacie skarbowej nie podlega złożenie odpisu w celu wykazania np. podmiotowości prawnej mocodawcy czy sposobu jego reprezentacji, mimo, że w tym samym odpisie będą ujawnione jednocześnie udzielone prokury (pełnomocnictwa). W ocenie Sądu, dokonana przez organ podatkowy interpretacja przepisów prawa podatkowego nie narusza prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji, w oparciu o przepis art.151 ustawy p.p.s.a.