III SA/Po 1573/13

Dnia 21 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2013 roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku leśnym za 2013 rok I. oddala skargę, II. zwraca stronie skarżącej nadpłacony wpis w kwocie [...],- ([...]) złotych Wójt Gminy decyzją z dnia 18 lipca 2013 r., znak: [...] określił Lasom Państwowym Nadleśnictwu S. na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, art. 21 § 3 oraz art. 47 § 3 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 465), Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 października 2012 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2012 r. (M.P. z 2012 r. poz.788) wysokość zobowiązania w podatku leśnym za rok 2013 w kwocie [...] zł ( lasy: [...] ha x 41,01 zł = [...] zł i lasy ochronne: [...] ha x 20,51= [...] zł ) W uzasadnieniu decyzji podano, że podatnik przesłał w dniu 9 maja 2013r. – do tutejszego urzędu korektę deklaracji na podatek leśny za 2013r., z której wynika, że nastąpiło zmniejszenie powierzchni gruntów będących w trwałym zarządzie jednostki, a więc pomniejszenie kwoty należnego podatku. Nadleśnictwo S. podało w korekcie, że na mocy decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1 października 2012r. znak: spr. [...] nieruchomości przeznaczone na drogę krajową [...] stały się przedmiotem trwałego zarządu ustanowionego na rzecz GDDKiA z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna. W toku postępowania organ podatkowy ustalił, że faktyczna powierzchnia gruntów będących w trwałym zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwo S., podlegających opodatkowaniu podatkiem leśnym na obszarze gminy P., nie uległa zmianie i wynosi [...] ha, co wynika z ewidencji gruntów i budynków. Organ stwierdził, powołując się na przepisy art. 21 oraz 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, że decyzja na którą powołuje się podatnik nie jest dokumentem stanowiącym podstawę do dokonywania zmian wielkości gruntów w ewidencji podatkowej. Organ wskazał, że podatnik nie zwrócił się o wydanie decyzji wygaszającej trwały zarząd w stosunku do gruntów przeznaczonych pod drogę krajową [...], a zgodnie z art. 20 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm. ) ustanowienie trwałego zarządu stwierdza wojewoda w stosunku do dróg krajowych i wojewódzkich w drodze decyzji, która stanowi jednocześnie podstawę wpisu do księgi wieczystej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 września 2013 r. utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2013r., nr 465) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Stosownie do przepisu art. 2 ust. 2 cyt. ustawy obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego od lasów pozostających w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, zwanego dalej Lasami Państwowymi, oraz wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, nieobjętych obowiązkiem podatkowym na podstawie ust. 1 pkt 4, ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Nieruchomości Rolnych i Lasów Państwowych. Jak stanowi art. 3 ustawy podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r, nr 193, poz. 1287) podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.) i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W zakresie kompetencji organów podatkowych nie leży weryfikacja wynikających z nich danych. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, w szczególności z informacji z rejestru gruntów, powierzchnia lasów na terenie S. wynosi [...] ha, przy czym na powierzchni [...] ha występują lasy z drzewostanem do 40 lat, które na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym podlegają zwolnieniu od podatku leśnego. Powierzchnię [...] ha stanowią lasy ochronne, dla których zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o podatku leśnym podatek ulega obniżeniu o 50%. Organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo naliczył przedmiotowy podatek, za podstawę przyjmując dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W złożonej skardze podatnik zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. -art. 38 a ustawy o lasach (Dz.U. z 2011 Nr 12 poz. 59 ze zm.), - art. 20. ust. 1 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. 2008 Nr 193 poz. 1194 z póź. zm.), - naruszenie art. 194 §3 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 749, - art. 2. ust. 1 pkt 1, 4 ustawy o podatku leśnym (Dz.U. 2002 nr 200 poz. 1682 z póź. zm.) przez przyjęcie, że ostateczna decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 01 października 2012r. znak sprawy [...] i poprzedzająca ją decyzja Wojewody Wielkopolskiego nr [...] z dnia 16.12.2011 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie przeniosła zarządu nieruchomości przeznaczonych pod budowę drogi [...], będące dotychczas własnością Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa S. na GDDKiA, gdyż właściwy starosta nie wydał stosownej decyzji przenoszącej zarząd, w konsekwencji nie doszło do zmian w ewidencji gruntów, zatem decyzja Ministra i Wojewody nie przeniosła obowiązku podatkowego w podatku rolnym na Generalną Dyrekcję Dróg i Autostrad. Na tej podstawie wniósł o: uchylenie decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Złożoną w dniu 9 maja 2013 r. korektę deklaracji na podatek leśny ( a nie rolny jak to sformułowano w zarzutach skargi ), podatnik uzasadnił zmniejszeniem powierzchni lasów będących w jego trwałym zarządzie na skutek przeznaczenia działek położonych w gminie P. obręb S. k/ B. nr [...], [...], [...], [...] i [...] na budowę drogi krajowej [...], przez co z mocy prawa stały się z dniem 1.10.2012 r. przedmiotem trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie. Organy podatkowe zakwestionowały tę korektę, powołując się na rejestr gruntów i wiążący charakter ewidencji gruntów i budynków, w której nie odzwierciedlono tej zmiany i wskazały, że zmiana taka jest możliwa na podstawie decyzji Wojewody Wielkopolskiego wygaszającej trwały zarząd Lasów ( podatnika ) w stosunku do tych gruntów, którą powinny zgłosić zainteresowane podmioty. Podstawę materialnoprawną orzekania w niniejszej sprawie stanowią następujące przepisy: I. ustawa z dnia 30.10.2002 r. o podatku leśnym ( Dz.U.2013.465 j.t. ): - art. 1 ust.1 i 2, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna a lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy; - art. 2 ust. 1 zgodnie z którym podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi lasów; 3) użytkownikami wieczystymi lasów; 4) posiadaczami lasów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. - art. 2 ust 2 - obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego od lasów pozostających w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, zwanego dalej "Lasami Państwowymi", oraz wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, nieobjętych obowiązkiem podatkowym na podstawie ust. 1 pkt 4, ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa(1) i Lasów Państwowych. - art. 3 - podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. II. ustawa z dnia 28.09.1991 r. o lasach (Dz.U.2011.12.59 j.t.): - art. 38a ust. 1 - nieruchomości przeznaczone na drogi krajowe, stanowiące własność Skarbu Państwa, zarządzane przez Lasy Państwowe, stają się nieodpłatnie, z mocy prawa, przedmiotem trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej stała się ostateczna. - art. 38a ust. 2 - ustanowienie trwałego zarządu stwierdza starosta w drodze decyzji. - art. 38a ust.3 - decyzja, o której mowa w ust. 2, stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. III. ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: Dz.U 2008 poz. 1194); - art. 20. 1. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad albo samorządowa jednostka organizacyjna otrzymują z mocy prawa, nieodpłatnie, w trwały zarząd odpowiednio nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad albo samorządowa jednostka organizacyjna otrzymują z mocy prawa, nieodpłatnie, w trwały zarząd odpowiednio nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 19, odpowiednio z dniem wygaśnięcia trwałego zarządu albo rozwiązania umów: dzierżawy, najmu lub użyczenia. 3. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad albo właściwy zarząd drogi otrzymują z mocy prawa, nieodpłatnie, w trwały zarząd odpowiednio nieruchomości nabyte na własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego na cele budowy dróg, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. 4. Ustanowienie trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 1 i 2, stwierdzają wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych w drodze decyzji. 5. Decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. IV. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2010.193.1287 j.t. ): - art. 21 ust. 1 - podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z powołanych wyżej przepisów ustawy o podatku leśnym wynika, że opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków ( art. 1 ust. 1 i art. 3 ). Obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego od lasów pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, ciąży na jednostkach organizacyjnych tych Lasów ( art. 2 ust. 2 ). Dane w ewidencji są więc co do zasady wystarczające do określenia przedmiotu opodatkowania i podatnika podatku leśnego. Z informacji z rejestru gruntów, aktualnej na dzień 10.07.2013 r., ( k.11 akt administracyjnych), wynika, że w trwałym zarządzie skarżącego, Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo S. ( gmina P. ) znajduje się [...] ha takich lasów, w tym sporne działki nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Skarżący nie kwestionuje ani obszaru tych działek, ich kwalifikacji jako lasu oraz zastosowanej stawki podatkowej. Kwestionuje natomiast uznanie go za podatnika podatku leśnego należnego od wyżej wymienionych działek, powołując się na decyzję Wojewody Wielkopolskiego o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Nr [...], nr [...] z 16.12.2011 r. i art. 38a ust. 1 ustawy o lasach, wskazując, że wskutek tej decyzji utracił trwały zarząd, a zarządcą trwałym spornych działek jest z mocy prawa GDDiK w Warszawie. W ocenie strony oznacza to, że obowiązek podatkowy obciąża ten podmiot a brak stosownej decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu nie ma znaczenia, gdyż taka decyzja ma jedynie charakter deklaratoryjny. Również treść wpisu w ewidencji co do właściciela (trwałego zarządcy) może być podważona innym dokumentem i organ powinien tę okoliczność wyjaśnić. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że z art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wynika m.in., że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz, że dane te stanowią podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych. Wyjaśnić należy, że przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, w tym jego obszaru, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania. Ewidencja gruntów nie przesądza natomiast o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego ) a organy podatkowe nie są powołane do rozstrzygania tych kwestii oraz do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. (wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r. Sygn. akt II FSK 372/07, LEX nr 490966). Jakkolwiek dane z ewidencji są dowodem tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 194 o.p. ) i nie mogą być pomijane przez organ podatkowy w ramach prowadzonego postępowania podatkowego to nie oznacza to, że dane zawarte w tego typu dokumentach nie mogą być wzruszone, w szczególności co do osoby władającej nieruchomością. Przepis art. 194 o.p. pozwala w takim przypadku na dopuszczenie danych z innego niż ewidencja gruntów dokumentu. Tu można się zgodzić ze skarżącym, że jeżeli organ podatkowy dysponuje dokumentami podważającymi wiarygodność danych z ewidencji, to może odstąpić od ich stosowania. W tej sprawie taki przypadek jednak nie zachodzi. W ocenie sądu sama decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej wydana na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: Dz.U 2008 poz. 1194) jakkolwiek ma charakter konstytutywny i wywołuje skutek prawnorzeczowy w postaci powstania z mocy prawa trwałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad ( art. 20 ust. 1 ), to jednak z mocy art. 20 ust. 4 i 5 wymienionej ustawy ustanowienie trwałego zarządu musi być potwierdzone w drodze decyzji odpowiedniego organu, która następnie stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Analogiczne uregulowania zawierają przepisy art. 38a ust. 1, 2 i 3 ustawy o lasach. Dopiero taka ostateczna decyzja właściwego organu indywidualizuje przedmiot trwałego zarządu i podmiot, który go sprawuje i będzie stanowić ewentualny przeciwdowód dla ewidencji gruntów co do właściciela nieruchomości. Brak takiej decyzji ( z materiału sprawy wynika, że ani skarżący ani GDDKiA nie wystąpiły o jej wydanie ) powoduje, że domniemanie prawdziwości ewidencji nie zostało obalone. Na marginesie należy wskazać, że organy nie dołączyły do akt administracyjnych decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1.10.2012 r., poprzestając na załączeniu obwieszczenia o jej wydaniu. Z treści obwieszczenia wynika, że decyzja Wojewody Wielkopolskiego nr [...] została częściowo uchylona i orzeczono na nowo co do istoty sprawy. Jest to nieprawidłowe działanie organu, który winien dołączyć decyzję ostateczną, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy, gdyż organ podatkowy uwzględnił jej treść według twierdzeń strony a i tak istotne znaczenie mogła mieć tylko decyzja wydana na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Skarżący nie przedstawił również dowodu w postaci stosownego wpisu w księdze wieczystej dotyczącej spornych działek, w której ujawniono by Skarb Państwa - GDDKiA jako właściciela. Wręcz przeciwnie, na rozprawie, pełnomocnik skarżącego potwierdził, że w księdze wieczystej prowadzonej dla spornych działek nadal jako właściciel występuje Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. Stąd też, w ocenie sądu, organ podatkowy słusznie przyjął, że niezbędne dane co do podstawy opodatkowania podatkiem leśnym wynikają wyłącznie z ewidencji gruntów i budynków i w oparciu o te dane określił powierzchnię lasów i zastosował odpowiednią stawkę podatku. Wpisu co do osoby władającej tymi gruntami strona skutecznie nie podważyła. Wobec powyższego należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.