IV SA/Wr 22/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-05-21
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącej, uwzględniając dochód uzyskany za granicą po zakończeniu działalności gospodarczej, w celu odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób należyty podstawy prawnej i sposobu obliczenia dochodu na osobę w rodzinie, co stanowiło naruszenie art. 107 k.p.a. Brak jasnego wskazania przepisów uzasadniających przyjęcie dochodu z konkretnego miesiąca po podjęciu zatrudnienia za granicą uniemożliwił sądowi kontrolę legalności rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla dzieci skarżącej. Organ I instancji wznowił postępowanie z urzędu z uwagi na ujawnienie faktu podjęcia przez skarżącą zatrudnienia za granicą. Po ponownym przeliczeniu dochodu, uwzględniając dochód utracony (wyrejestrowanie działalności gospodarczej) i dochód uzyskany (zatrudnienie za granicą), organ uznał, że dochód rodziny przekracza kryterium ustawowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, mimo wskazania na błąd w kursie euro przy ustalaniu dochodu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błąd w wykładni dochodu i sposobie jego obliczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w L. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] po rozpoznaniu odwołania W.G. od decyzji z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. w przedmiocie: 1) uchylenia decyzji Nr OPS 4710/415/2012 z dnia 8 listopada 2013 r. dotyczącej przyznania W. G.świadczeń z funduszu alternatywnego na dzieci D. G. i B. G 2) odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego wnioskowanych na D. G. i B. G. na okres świadczeniowy 2012/2013 – na podstawie art. 138 § 12 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że postanowieniem Nr [...] z dnia 21 sierpnia 2013 r. działający z upoważnienia Burmistrza Gminy kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie z dnia 8 listopada 2012 r. Nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r. przyznające W. G. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci D. i B. G. na okres świadczeniowy 2012/2013 w związku z ujawnieniem faktu podjęcia przez stronę zatrudnienia za granicą od 15 maja 2012 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania działający z upoważnienia Burmistrza G., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wydał wyżej opisaną decyzję z dnia 10 września 2013 r. powołując art. 151 § 1 i § 2 k.p.a. oraz przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, że istniały podstawy do uchylenia w całości decyzji przyznającej stronie prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci i ponownego orzeczenia o prawie do tych świadczeń, z uwagi na fakt, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Organ orzekający podkreślił, że wydając w dniu 8 listopada 2012 r. decyzję wzięto pod uwagę wniosek strony o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego z dnia 1 października 2012 r. wraz z załączonymi dokumentami. Na podstawie przedłożonych przez stronę dowodów ustalono, że na dochód rodziny w 2011 r. składał się dochód strony z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 2.539,68 zł oraz dochód syna D. G. z tytułu praktyk szkolnych w wysokości 301,66 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało miesięczną kwotę dochodu w wysokości 59,19 zł. Dochód w powyższej wysokości kwalifikował stronę do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci D. G. i B. G.. Organ podkreślił, że do wniosku załączone zostało oświadczenie strony, z którego wynika, iż nikt z członków rodziny nie pracuje w kraju ani za granicą. Organ I instancji wskazał również, że w dniu 8 lutego 2013 r. wyszły na jaw nowe istotne okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi. Wnioskodawczyni zgłosiła, że od dnia 15 maja 2012 r. zatrudniona jest za granicą. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Nr [...] z dnia 8 listopada 2012 r. i ponownego ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ podkreślił, że ponownie przeliczając dochód rodziny uzyskany w 2011 r., uwzględnił dochód utrącony z tytułu wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej przez zainteresowaną (2.539,68 zł) oraz uwzględnił dochód uzyskany z tytułu podjęcia przez stronę zatrudnienia z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. dochód z miesiąca czerwca 2012 r. (1.008,57 euro, tj. 4.344,12 zł). Po ponownym przeliczeniu stwierdzono, że dochód rodziny strony w 2011 r. wyniósł 2.841,34 zł (2.539,68 zł dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej + 301,66 zł dochód z tytułu zatrudnienia strony). Miesięczny dochód rodziny po odliczeniu dochodu utraconego z tytułu wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej (2.539,68 zł) oraz doliczeniu dochodu uzyskanego za miesiąc czerwiec 2012r. (4.344,12 zł) wynosi 4.369,26 zł, co w przeliczeniu na cztery osoby w rodzinie stanowi kwotę 1.092,32 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, tj. 725,00 zł. W związku z powyższym strona nie jest uprawniona do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci D. i B. w okresie świadczeniowym 2012/2013. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do uchylenia decyzji przyznającej stronie prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci i orzeczenia o odmowie przyznania wnioskowanych świadczeń z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.
Od powyższej decyzji wnioskodawczyni wniosła odwołanie, w którym podniosła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Stwierdza, że organ I instancji orzekając w sprawie dokonał błędnej wykładni dochodu uzyskanego i dochodu utraconego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po przeanalizowaniu zgromadzonych w sprawie akt i wniesionego odwołania stwierdziło, że:
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Dodał, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia
7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,00 zł (ust. 2 powołanego przepisu).
Członkami rodziny dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy, są: rodzice osoby uprawnionej, małżonek rodzica osoby uprawnionej, osoba, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a także osoba uprawniona.
Dochodem, zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), który stosuje się w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 3 pkt 1 c ustawy, dochodem są również dochody nie podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, m.in. dochody uzyskane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone o zapłacony za granicą Rzeczypospolitej Polskiej podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i obowiązkowe ubezpieczenia zdrowotne (tiret 24 powołanego przepisu). W przypadku gdy członek rodziny uzyska poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej dochód, którego nie osiągał w roku kalendarzowym stanowiącym podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, przeliczenia tego dochodu dokonuje się na podstawie średniego kursu walut obcych z ostatniego dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty (§ 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U z 2011 r. Nr 298, poz. 1769)).
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z kolei dochód członka rodziny, zgodnie z art. 2 pkt 5a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a (tj. przy uwzględnieniu dochodu uzyskanego i dochodu utraconego). W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 3 powołanego przepisu). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4 powołanego przepisu). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4a powołanego przepisu). Zgodnie z art. 2 pkt 17 lit e ustawy, utrata dochodu - oznacza wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast uzyskanie dochodu, zgodnie z pkt 18 lit c powołanego przepisu, oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Dalej wskazano, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza G., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G. przyznał zainteresowanej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci do ukończenia 18 roku życia: D. w kwocie 500,00 zł miesięcznie i B. w kwocie 500,00 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r.
Wskazano również na decyzje, które zapadły w sprawie po wydaniu decyzji z dnia 8 listopada 2012 r. w tym decyzję z dnia 10 września 2013 r.
W ocenie składu orzekającego Kolegium, organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny. sprawy i zebrał niezbędny materiał dowodowy na jego poparcie. Na podstawie dokonanych ustaleń organ wydał rozstrzygnięcie, które jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Jak wykazano, świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jeżeli miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 725,00 zł Jednakże Kolegium wskazało, iż organ orzekający błędnie przyjął kurs euro przy ustaleniu wysokości dochodu uzyskanego przez strony z tytułu zatrudnienia, jednak okoliczność ta nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 13 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku gdy członek rodziny uzyska poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej dochód, którego nie osiągał w roku kalendarzowym stanowiącym podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, przeliczenia tego dochodu dokonuje się na podstawie średniego kursu walut obcych z ostatniego dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. W przedmiotowej sprawie jest to 29 czerwca 2012r., w którym to dniu kurs euro wynosił 4,2613 zł, zgodnie z tabelą kursów NBP Ne 125/A/NBP/2012 z dnia 20 czerwca 2012 r.
W niniejszej sprawie miesięczny dochód członków rodziny wynosi zatem 25,14 zł z tytułu zatrudnienia syna D. i 4.297,82zł (1.008,57 euro x 4,2613 zł) z tytułu zatrudnienia wnioskodawczyni, co stanowi miesięczny dochód w wysokości 4.322,96 zł (25,14 zł + 4.297,82 zł) i dochód na osobę w rodzinie 1.080,74 zł (4.322,96 zł : 4 osoby). Tak ustalony dochód przekracza kryterium dochodowe określone w art. 9 ust. 2 ustawy, tj. 725,00 zł. Zatem w dacie orzekania o prawie do świadczeń z funduszu alimentacyjnego strona nie spełniała wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia, co zgodnie z ustaleniami organu I instancji, stanowiło podstawę do weryfikacji uprawnień do przyznanych świadczeń w trybie wznowienia postępowania.
Stwierdzono też, iż w kontekście przytoczonych wcześniej przepisów prawa, argumenty odwołania nie mogą wpłynąć na zmianę lub uchylenie decyzji organu I instancji. Organ orzekający dokonał prawidłowej wykład przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych regulujących zasady ustalenia dochodu stanowiącego podstawę do przyznania prawa do tego świadczenia.
Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni. Zarzucała w niej, że decyzja została wydana z istotnym naruszeniem prawa w związku z czym wniosła o "umorzenie decyzji".
Dodała, że "podkreślenia wymaga art. 71 ust. Konstytucji RP". Wskazała, że "dochód na osobę w rodzinie w roku 2011 r. wyniósł 59,19 zł i nie przekroczył kwoty określonej w art. 7 ust. 2. Przewidziane w art. 9 ust. 4 doliczenie dochodu uzyskanego. Brzmienie § 12 nie daje podstaw do takiej interpretacji. Przepis ten mówi o dochodzie miesięcznym, a nie z jednego miesiąca".
W odpowiedzi na skargę organ wezwał o jej oddalenie, a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Powyższe przepisy dają sądowi w niniejszej sprawie podstawę do stwierdzenia, że skarga, choć nie oparta na zarzutach dotyczących naruszenia powołanych niżej przepisów jest uzasadniona.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji uchylającą decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. dotyczącą przyznania na dzieci skarżącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego odmawiającej im przyznania na okres świadczeniowy 2012/2013.
Podstawą do wydania powyższych rozstrzygnięć było ustalenie, że zaistniały okoliczności, nieznane dotąd organowi a mianowicie, ze skarżąca od 15 maja 2012 r. podjęła pracę za granicą. Stwierdzenie powyższej okoliczności uruchomiło opisane wyżej postępowanie oparte na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 §1 pkt 2 k.p.a., dało podstawy do odmowy przyznania świadczenia po ustaleniu, że dochód członka rodziny przekracza ustalone przepisami kryterium dochodowe.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228) – dalej ustawa.
Art. 9 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.
Zasady obliczenia dochodu określa art. 2 pkt 4 i 5 odsyłając w tym zakresie do przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Mówią one w art. 3 pkt 2, że dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, zaś w art. 3 pkt 2a ustawy, że dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 – 4b.
W ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – w art. 2 pkt 5a ustalono, że dochód członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.
Okres świadczeniowy w myśl art. 2 pkt 8 ustawy, oznacza okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.
Wskazany wyżej art. 9 ust. 3 i 4 – 4b dotyczy przypadków utraty i uzyskania dochodu.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze stwierdzeniem uzyskania przez skarżącą dochodu po jego utraceniu w związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej w listopadzie 2011 r.
Niesporne bowiem jest, że z dniem 15 maja 2012 r. podjęła pracę zarobkową w rozumieniu art. 2 pkt 15 a ustawy.
Stosownie do art. 9 ust. 4 i 4a mówiącym o uzyskaniu dochodu w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalenia prawa do świadczeń alimentacyjnego.
Art. 9 ust. 3 mówi zaś, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny była decyzja z dnia 8 listopada 2012 r. o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rok świadczeniowy 2012/2013 (od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r.). Mając na uwadze powołany art. 2 pkt 5a podstawę do obliczenia dochodu stanowił rok 2011.
Niewątpliwie tym samym organy odliczając dochód skarżącej, która jest członkiem rodziny w myśl art. 2 pkt 2, potraktowały dochód uzyskany przez skarżącą z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2011 r. wobec zakończenia tej działalności w listopadzie 2011 r. jako dochód utracony. Była to kwota 2.539,68 zł. Tym samym miesięczny dochód rodziny w 2011 r. po odliczeniu dochodu utraconego wyniósł 301,66 zł, a miesięcznie 25,14 zł.
Do tej kwoty został dodany dochód uzyskany przez skarżącą w czerwcu
2012 r. jako dochód uzyskany. Była to kwota 1.005,57 euro – ostatecznie po przeliczeniu na złote 4.322,13 zł. Łącznie do podziału na 4 osoby w rodzinie – 4.322,96 zł: dał dochód na osobę w rodzinie w wysokości 1.080,74 zł. Powyższa kwota przekracza kryterium dochodowe wynoszące zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy 725 zł.
Żaden z organów nie wyjaśnił dlaczego został przyjęty dochód z miesiąca czerwca 2012 r. nie wskazał jednoznacznie, który z przepisów ustawy dał podstawę do dokonania przedstawionych okoliczności. Niewątpliwie w tym zakresie organy naruszały treść art. 107 k.p.a. Uzasadnienie w tej części nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji i z przytoczeniem przepisów prawa, ten element ma podstawowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy.
Niesporny stan faktyczny to jest, że skarżąca podjęła pracę w dniu 15 maja
2012 r., daje podstawę do przypuszczenia, że zastosowano art. 9 ust. 4a ustawy. Uzyskany przez skarżącą dochód w 2012 r. miał miejsce po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy (rok 2011).
Jednocześnie Sąd nie może kontrolować wydanej decyzji w oparciu o przypuszczenia wynikające ze stanu faktycznego i zastosowanego do obliczenia dochodu – wynagrodzenia za miesiąc czerwiec 2012 r.
Powyższe okoliczności mogą wskazywać, iż organy kierowały się treścią art. 9 ust. 4a ustawy. Jednakże, w tym miejscu należy podnieść, że ewentualna literalna wykładnia tego przepisu nie jest akceptowana przez część sądów administracyjnych o czym świadczą wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Lublinie, Szczecinie, Wrocławiu z dnia 12 września 2013 r. – sygn. akt IV SA/Wr 354/13,
II SA/Sz 353/12, II SA/Lu 440/12 z dnia 29 czerwca 2012 r.
W związku z powyższym niezbędne jest wyjaśnienie i wskazanie podstawy prawnej i sposobu obliczenia dochodu na osobę w rodzinie, która w ocenie organów daje podstawę do wydania zaskarżonych orzeczeń.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżone decyzje posiadają wady nie pozwalające poddać ją kontroli Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
PM 18.06.2014 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło