I SA/Wa 1398/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-22
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Dargas, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości zabudowanej budynkiem, który częściowo znajduje się na gruncie przeznaczonym pod inwestycję, a częściowo na gruncie nieprzeznaczonym pod inwestycję, jest związany oceną prawną sądu administracyjnego co do konieczności zbadania możliwości technicznego podziału budynku i jego dalszego użytkowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego na podstawie art. 153 PPSA. W przypadku wywłaszczenia zabudowanej nieruchomości, której budynek częściowo znajduje się na gruncie przeznaczonym pod inwestycję, organ musi zbadać, czy z technicznego punktu widzenia istnieje możliwość podziału budynku w taki sposób, aby pozostała część nadawała się do dalszego użytkowania. Brak takiego zbadania stanowi naruszenie art. 153 PPSA i skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organu odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wywłaszczenia udziału w nieruchomości zabudowanej budynkiem, przeznaczonej pod przebudowę drogi krajowej. Po kilku decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność zbadania możliwości technicznego podziału budynku. Na tę decyzję Ministra skargi złożyli Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad oraz A. K. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skarg Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz A. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargi.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Wojewody [...] orzekającej o wywłaszczeniu udziału [...] nieruchomości przeznaczonej pod przebudowę drogi krajowej nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Nieruchomość położona w L., obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Prezydenta L. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r.
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została przeznaczona pod przebudowę drogi krajowej nr [...] na terenie miasta L. na odcinku od km [...] do km [...].
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2003r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do ww. nieruchomości.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa udziału w [...] części nieruchomości przeznaczonej pod przebudowę drogi krajowej nr [...] w mieście L. położonej w L., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącego własność A. K. oraz ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za wywłaszczony udział w ww. nieruchomości, a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja będzie podlegać wykonaniu.
Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury złożył A. K.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] listopada 2011r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że organ pierwszej instancji powinien ustalić, czy z technicznego punktu widzenia istnieje możliwość podziału budynku znajdującego się na wywłaszczonej nieruchomości, w taki sposób, iż pozostała po wywłaszczeniu jego część będzie nadawała się do dalszego użytkowania.
Decyzja powyższa została następnie utrzymana w mocy wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r., sygn.. akt I SA/Wa 2426/11, który oddalił skargę A. K.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...], orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa udziału [...] części przedmiotowej nieruchomości przeznaczonej pod przebudowę drogi krajowej nr [...] oraz ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł za wywłaszczony udział w ww nieruchomości, a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym w/w decyzja będzie podlegać wykonaniu.
Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Transportu, Budownictwa
i Gospodarki Morskiej, złożył A. K., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 kpa, gdyż decyzja ta, jego zdaniem, rażąco narusza prawo. Ponadto wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana w wyniku popełnienia przestępstwa na podstawie sfałszowanych postanowień oraz innych decyzji. Zarzucił poza tym, iż przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta inwestycją celu publicznego.
Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda nie wyjaśnił kwestii podziału budynku, którego część znajduje się na wywłaszczanym gruncie. Wskazał przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r. I SA/Wa 2426/11 i podnosząc, że na podstawie art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organy administracji związane są prawomocnym wyrokiem sądu. Minister wskazał, że działka nr [...], z której została wydzielona droga będąca przedmiotem niniejszego postępowania, zabudowana była budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem 1-kondygnacyjnym murowanym, użytkowanym jako sklep. Zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy mapą geodezyjną na działce nr [...] przeznaczonej pod inwestycję znalazła się jedynie część tego budynku. Pozostała zaś część znajduje się na działce nr [...] nie przeznaczonej pod tą inwestycję. Powołując się na orzecznictwo naczelnego Sądu Administracyjnego organ wyjaśnił, że aby mogło dojść do wywłaszczenia zabudowanej nieruchomości, budynek musi w całości znajdować się na nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu. Jeżeli zaś budynek wykracza poza granice gruntu musi być możliwość wydzielenia z niego samodzielnego obiektu budowalnego
w granicach objętych wywłaszczeniem.
Minister wskazał, że w warunkach rozpatrywanej sprawy organ pierwszej instancji nie ustalił, czy w miejscu przecięcia ścian przez granicę działek nr [...] i nr [...] są pełne ściany oddzielenia przeciwpożarowego. W związku z czym organ pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy z technicznego punktu widzenia istnieje możliwość podziału w/w budynku, w taki sposób, iż pozostała jego część będzie nadawała się do dalszego użytkowania. W przeciwnym razie organ będzie zobowiązany odmówić wnioskodawcy wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.
Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli : Generalny Dyrektor Krajowych i Autostrad oraz A. K. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art.6 i art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez stwierdzenie, że organ pierwszej instancji przy wydaniu decyzji wywłaszczeniowej powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy z technicznego punktu widzenia istnieje możliwość podziału budynku znajdującego się na działce nr [...];
- błędną subsumpcję art. 93 ust. 3 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
- błędną interpretację § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
A. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2013 r. w [...].
W uzasadnieniu skargi zarzucił naruszenie art. 156 § 1 i art. 157 § 3 kpa a także art. 7
i 8 kpa art. 35 § 1 oraz art. 36 kpa. Skarżący wniósł także o unieważnienie decyzji Wojewody [...]: z [...].08.2008 r. w [...], z [...].07.2011 r. w [...],
z [...].05.2011 r. w [...], z [...].05.2011 r. w [...].
W odpowiedzi na skargi Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi są bezzasadne.
Przede wszystkim należy podnieść, że w sprawie wywłaszczenia udziału A. K. wynoszącego 1/6 część w zabudowanej nieruchomości położonej w L., obręb [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Mianowicie prawomocnym wyrokiem z 24 maja 2012 r. sygn.. akt I SA/Wa 2426/11 Sąd ten oddalił skargę A. K. na decyzję Ministra infrastruktury z [...] listopada 2011 r. nr [...].
Tym samym Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w kontrolowanej decyzji którą organ uchylił decyzją organu I instancji orzekającą o wywłaszczeniu udziału w 1/6 części skarżącego własność A. K. w nieruchomości położonej w L., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] oraz ustalającej odszkodowanie na wywłaszczony udział i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powodem uchylenia decyzji organu I instancji było nie ustalenie czy w miejscu przecięcia ścian przez granice działek nr [...] i nr [...] są pełne ściany oddzielnie przeciw pożarowego.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu ...... wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W prawdzie uzasadnienie pisemne tego wyroku nie było sporządzone, gdyż żadna ze stron nie wniosła o to, jednakże treść wyroku jednoznacznie wskazuje na podzielenie przez Sąd stanowiska organu odwoławczego co do konieczności wyjaśnienia przez organ czy istnieje możliwość wydzielenia z budynku, którego część znajduje się na wywłaszczonej nieruchomości, samodzielnego obiektu budowlanego w granicach objętych wywłaszczeniem. W sytuacji gdyby pozostała część budynku nie nadawała się do dalszego użytkowania organ zobowiązany jest odnowić wywłaszczenie takiej nieruchomości.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji w ogóle nie uwzględnił stanowiska organu odwoławczego reprezentowanego w poprzedniej decyzji organu odwoławczego, potwierdzonego prawomocnym wyrokiem WSA z 24 maja 2012 r. i w ogóle tej kwestii nie badał. Tym samym organ I instancji naruszył art. 153 p.p.s.a. co musi skutkować uchyleniem takiej decyzji przez organ odwoławczy i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wobec tego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem co czyni zarzuty skarg niezasadnymi.
Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze A. K., a dotyczącego żądania stwierdzenia nieważności wymienionych decyzji Wojewody [...] to należy wskazać że Sąd Administracyjny kontroluje pod względem zgodności z prawem decyzją na którą wniesiono skargę w trybie przewidzianym w rozdziale 2 art. 50-57 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Wz.U z 2012 r. pos.270). Zatem nie było możliwe dokonanie oceny zgodności z prawem innych decyzji wskazanych przez skarżącego w skardze.
Z powyższych wywodów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło