I OSK 2019/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2707/13 w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] i decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz D.K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 22 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2707/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] listopada 2013 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja nr [...] Prezydenta m.st. Warszawy z [...] sierpnia 2013 r., kierująca D. K. na badania lekarskie w celu ustalenia stwierdzenia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Organy stwierdziły, iż konieczność skierowania na badania wynikła z faktu istnienia dwóch sprzecznych badań lekarskich, bowiem z orzeczenia z 7 sierpnia 2013 r., wystawionego przez uprawnionego lekarza B. M., wynika brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami, zaś z orzeczenia z 10 lipca 2013 r. lekarza uprawnionego L. D. wynika, że istnieją przeciwwskazania zdrowotne – ruchy spowolnione, nieprawidłowa siła mięśni, nieprawidłowa konwergenacja w zakresie układu nerwowego. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd, po omówieniu przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów – art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, wyjaśnił, że obowiązek wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie realizuje się w chwili powzięcia informacji o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, a choć przepisy nie wskazują jakie zastrzeżenia są wystarczające, to jednak mówią, że muszą one być uzasadnione, poważne, a informacja o nich wiarygodna. Sąd podkreślił, że wiarygodną jest informacja, która z dużym prawdopodobieństwem wskazuje na istotne zmniejszenie sprawności organizmu kierującego pojazdem. W aktach znajdują się dwa sprzeczne orzeczenia lekarskie, a w sytuacji, gdy skarżący D. K. posiada prawo jazdy kat. B terminowe, zasadnie organy powzięły wątpliwości co do predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami i uznały, że skoro w odstępie miesiąca jego stan zdrowia został oceniony diametralnie różnie to niezbędne jest skierowanie na badania lekarskie – stwierdził Wojewódzki Sąd. Reprezentowany przez adwokata, D. K. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – Dz.U. Nr 30, poz.151 – polegające na uznaniu, że istnieją poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia D. K. – w sytuacji gdy jeden z lekarzy uprawnionych – M. stwierdziła, że nie ma przeciwwskazań do kierowania przez ww. pojazdami, 2) naruszenie przepisów o postępowaniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – tj. art. 91 § 2 i 3, art. 106 § 2, 3 i 5 oraz art. 113 § 1 tejże ustawy – przez niewyjaśnienie sprzeczności zawartych w dokumentacji lekarskiej oraz zaniechanie przesłuchania skarżącego D. K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należało uwzględnić. Podstawą prawną decyzji kierujących D. K. na badania lekarskie stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 i art. 75 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Przepisy te stanowią, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba... jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia – art. 75 ust. 1 pkt 5, a starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu na badania lekarskie jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia – art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ (gdyż ten przepis wchodził w rachubę, a nie cały pkt 2). Przepisy te skorelowane są ze sobą, a wynika z nich wyraźnie, iż skierowanie na badania lekarskie może mieć miejsce jeżeli istnieją uzasadnione, oba przepisy, nadto poważne – art. 75 ust. 1 pkt 5, zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Istnienie tych zastrzeżeń musi zostać wykazane w postępowaniu, mającym zakończyć się decyzją o skierowaniu na badania, wynikać zatem z orzeczenia lekarza uprawnionego do badań osób kierujących pojazdami. Te uzasadnione i poważne zastrzeżenia muszą być na tyle oczywiste, aby nie było wątpliwości co do tego, że istotnie stan zdrowia osoby posiadającej prawo jazdy wymaga, aby został oceniony w badaniu lekarskim, które potwierdzi istnienie bądź nie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Istotą postępowania administracyjnego jest to, aby stan sprawy będący podstawą rozstrzygnięcia nie budził zastrzeżeń co do wydanego orzeczenia. Inaczej mówiąc, rozstrzygnięcie organów administracji musi mieć takie oparcie w materiale dowodowym, aby w razie poddania go kontroli sądowoadministracyjnej nie budziło wątpliwości, która ze stron tego postępowania ma rację. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji powziął wątpliwości co do stanu zdrowia D. K. z uwagi na dwa sprzeczne ze sobą orzeczenia lekarzy uprawnionych do badań lekarskich osób kierujących pojazdami. Istotnie z orzeczenia z 10 lipca 2013 r. wynika istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zaś z orzeczenia z 7 sierpnia 2013 r. brak takich przeciwwskazań. Natomiast już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, w kolejnym orzeczeniu z 2 września 2013 r. także lekarz uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dwa ostatnie orzeczenia wskazywały na konieczność przeprowadzenia kontrolnego badania w 2018 r. Taką dokumentację lekarską, wraz z wyjaśnieniami (licznymi) D. K. posiadał organ odwoławczy, który jednak tylko powielił ustalenie organu pierwszej instancji. Jak powiedziano wyżej, z przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy przez organy wynika, że stan zdrowia musi budzić zastrzeżenie uzasadnione i poważne. Orzeczenia lekarskie nie wyczerpują tych przesłanek. Są ze sobą sprzeczne, jednak dwa z nich stwierdzają brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie zgadzał się z orzeczeniem z 10 lipca 2013 r., toteż poddał się kolejnym badaniom, które istnienia przeciwwskazań nie potwierdziły. Wobec tego nie można mówić o uzasadnionych zastrzeżeniach, także o poważnych. Uzasadnione i poważne zastrzeżenia to takie, z których zupełnie jednoznacznie wynika, że stan zdrowia wymaga badania lekarskiego co do istnienia bądź nie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. W sytuacji jaka miała miejsce w sprawie o takich zastrzeżeniach nie da się powiedzieć. Z decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, kierującej na badania, wynika, iż termin ważności prawa jazdy wygasł 25 sierpnia 2013 r. Wobec braku uzasadnionych i poważnych przeciwwskazań zdrowotnych, co ujawniło się na etapie postępowania odwoławczego, o czym wyżej, prawo jazdy należało wydać, zwłaszcza że orzeczenia o braku przeciwwskazań są terminowe i określają termin kolejnych badań lekarskich. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 i art. 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 280 ze zm.).