IV SA/Wa 683/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-22
Skład orzekający: Anna Szymańska, Katarzyna Golat, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się na ustaleniu, że Wspólnota Mieszkaniowa powinna być stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, a także na błędnym ustaleniu braku ustalenia osoby uprawnionej do działki sąsiedniej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyznało Wspólnocie Mieszkaniowej status strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy, ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo jej działki z terenem inwestycji i wpływ planowanej zabudowy na jej interes prawny. Jednakże, Kolegium błędnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, opierając się na braku ustalenia osoby uprawnionej do innej działki sąsiedniej, co wykraczało poza zakres wznowienia postępowania. Ponadto, Kolegium nie wskazało organowi pierwszej instancji obowiązku oceny przesłanek z art. 146 § 2 k.p.a. w przypadku ponownego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że była pominięta jako strona w pierwotnym postępowaniu. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że Wspólnota nie była stroną. Kolegium uchyliło tę decyzję, przyznając Wspólnocie status strony, ale również wskazując na inne uchybienia organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił Kolegium błędne ustalenia faktyczne i prawne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M. S.A. z siedzibą w J. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Zarząd Dzielnicy [...] W., działający z upoważnienia Prezydenta W. (dalej: "Prezydent", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwana dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej "P." z siedzibą przy ul. [...],[...] w W. (zwana dalej "Wspólnotą"), orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wielorodzinnego budynku mieszkalnego z usługami w parterze wraz garażem podziemnym przy ul. [...] w W. na działkach: nr [...], częściowo [...] i [...], obręb [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż wnioskiem z dnia [...] września 2011 r. Wspólnota, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej, z uwagi na pominięcie jej jako strony w postępowaniu administracyjnym. Uznając, iż spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., Prezydent postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Wykazując swój interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony Wspólnota podała, iż stanowi ogół właścicieli wchodzących w skład nieruchomości stanowiącej działki gruntu o numerach: [...],[...],[...][...] i [...] z obrębu [...] na terenie osiedla P., położonego przy ul. [...],[...] w W. oraz że działka nr [...] bezpośrednio przylega do działki nr [...]. Ponadto wskazała, że stronami postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w każdym wypadku powinni być właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Skoro do sporządzenia analizy (przed wydaniem decyzji ostatecznej) posłużono się zabudową, zlokalizowaną na nieruchomości osiedla P., to Wspólnota powinna być stroną tego postępowania.
Organ I instancji wskazał na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, iż z zasady stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Natomiast właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, mogą być stroną po wykazaniu istnienia przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. Co istotne, mogą to być właściciele (i użytkownicy wieczyści) działek, które nie pozostają ze sobą w bezpośredniej styczności. Ponadto nawet jeżeli działka danej osoby znajduje się w bliskim sąsiedztwie działki inwestora, nie oznacza to każdorazowo, iż osobie tej przysługuje status strony postępowania administracyjnego sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji przewidzianej na działce sąsiedniej. W każdym takim przypadku należy bowiem przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu.
Wyjaśnił następnie, iż postępowanie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej w dniu [...] grudnia 2010 r. dotyczyło ustalenia warunków zabudowy dla nowego dziewięciokondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze wraz z dwukondygnacyjnym garażem podziemnym w zabudowie śródmiejskiej, po wyburzeniu istniejącej zabudowy na działce nr [...] (użytkownik wieczysty R. Sp. z o.o., zwany dalej "spółką"). Planowany budynek miał być realizowany na działce nr [...]. Infrastruktura techniczna związana z obsługą przedmiotowej inwestycji miała być realizowana na terenie działki budowlanej zdelimitowanej liniami rozgraniczenia terenu inwestycji, tj. na działce nr [...], na fragmencie działki nr [...] i na fragmencie działki nr [...]. Teren inwestycji sąsiaduje z działkami nr [...] oraz [...], których użytkownikiem wieczystym była Spółdzielnia [...] "P." (ul. [...],[...] W., zwana dalej: "spółdzielnią"). Dlatego też to spółdzielnia i spółka, oprócz inwestora (M. S.A, zwany dalej "skarżący"), byli stronami w postępowaniu zakończonym ww. decyzją.
Wskazał, iż na działce nr [...] zlokalizowane są budynki mieszkaniowe wielorodzinne, dwunastokondygnacyjne, tzw. "punktowce", a na działce nr [...] dwukondygnacyjny budynek garażu. Po przeprowadzeniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy w celu ustalenia wymagań dla planowanej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdzono, że zabudową do której ma się odnieść planowana inwestycja jest zabudowa istniejąca na działce nr [...], a w szczególności nowo zrealizowany budynek zlokalizowany najbliżej terenu inwestycji (adres: ul. [...]). Planowany budynek mieszkalny, zrealizowany zgodnie z ustaleniami decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2010 r., będzie nawiązywał pod względem gabarytowym do nowoczesnej zabudowy na tym terenie, a tym samym zagwarantuje zachowanie zasady dobrego sąsiedztwa, którego celem jest zagwarantowanie ładu przestrzennego.
Wydana decyzja o warunkach zabudowy nie zmieniała sposobu zagospodarowania działek sąsiednich i nie naruszała prawa użytkowania wieczystego przez Wspólnotę, w związku z czym uznano, że nie przysługiwał jej status strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010 r.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła Wspólnota, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wydanemu rozstrzygnięciu postawiła zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 28, art. 8 w związku art. 11 i art. 107 § 1 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego – art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647, zwana dalej "u.p.z.p.").
Uzasadniając powyższe Wspólnota podała, że jej nieruchomości sąsiadują bezpośrednio z nieruchomościami, dla których decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010 r. organ ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, tj. z działkami nr [...], [...], [...], a działka [...] przylega bezpośrednio do działki nr [...]. Wskazując treść art. 28 k.p.a. wywiodła, iż postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną dotyczy jej interesu prawnego, bowiem topograficzna bliskość nieruchomości i bezpośrednie sąsiedztwo działek, na których ma być realizowana inwestycja powoduje, że nieruchomość Wspólnoty pozostaje w zasięgu jej oddziaływania. Na powyższą okoliczność Wspólnota przywołała szereg orzeczeń sadów administracyjnych potwierdzających jej stanowisko w sprawie.
Podniosła nadto, iż art. 61 ust. 1 pkt. 1 u.p.z.p. statuuje zasadę dobrego sąsiedztwa w zakresie kontynuowania istniejącej zabudowy, jej uzupełnienia lub przekształcenia. Nieruchomość Wspólnoty stanowi jedną z nieruchomości, która w ocenie organu administracji jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Już z tego samego faktu wynika uprawnienie Wspólnoty do bycia stroną postępowania.
Za uznaniem Wspólnoty za stronę postępowania przemawia także charakter planowanej inwestycji, polegający na posadowieniu na działce sąsiadującej z jej budynkami dziewięciokondygnacyjnego budynku mieszkalnego z dwukondygnacyjnym garażem podziemnym, co w sposób oczywisty powoduje, że nieruchomości Wspólnoty znajdują się w obszarze jej oddziaływania, chociażby w zakresie dojazdów oraz nasłonecznienia.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), biorąc za podstawę art. 138 § 2 k.p.a., orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji
i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Kolegium podało, iż z działkami, na których zaplanowano inwestycję o numerach: [...],[...] i [...], graniczą bezpośrednio działki nr: [...],[...] i [...]. Jak wynika z załączonej do decyzji mapy, obszar inwestycji rozciąga się na część działki nr [...] (punkty [...]). Powyższe skutkuje uznaniem za strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy osób uprawnionych do działek bezpośrednio- sąsiadujących z działką nr [...] na wysokości planowanej inwestycji. Tym samym brak było podstaw do pominięcia w przedmiotowym postępowaniu osób uprawnionych do nieruchomości nr [...] i [...], które sąsiadują bezpośrednio z działkami, na których zaplanowano inwestycję.
Zdaniem Kolegium, dla ustalenia stron postępowania należy wziąć pod uwagę nie tylko te działki ewidencyjne, na których planowana jest zabudowa kubaturowa, lecz także i te, na których w związku z planowaną zabudową ma być zrealizowana infrastruktura techniczna oraz wjazdy. Zatem przy określaniu stron postępowania należy uwzględnić osoby uprawnione do działek ewidencyjnych bezpośrednio sąsiadujących z działkami, na których zaplanowano inwestycję w powyższym zakresie.
W przedmiotowej sprawie pominięto osoby uprawnione do działek nr [...] i [...]. Uprawnioną do pierwszej z działek ewidencyjnych jest Wspólnota, zasadnie zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. domagała się ona wznowienia postępowania
i następnie uchylenia decyzji ostatecznej. Natomiast odnośnie drugiej z ww. działek Kolegium wskazało, iż organ I instancji w ogóle nie ustalił osoby doń uprawnionej, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu oznacza naruszenie przez organ I instancji art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył skarżący, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie:
1/ art. 77 § 1 k.p.a. przez błędne ustalenie, że teren inwestycyjny położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie działek Wspólnoty,
2/ art. 28 k.p.a. przez przyjęcie, że Wspólnocie przysługują prawa strony w postępowaniu o udzielenie warunków zabudowy na rzecz skarżącego, pomimo braku wykazania interesu prawnego lub obowiązku,
3/ art. 53 w związku z art. 64 u.p.z.p. i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., zwana dalej "u.d.p.") przez przyjęcie, że Wspólnocie przysługują prawa strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w zakresie zezwolenia na lokalizację wjazdu z działki inwestycyjnej na drogę publiczną – ulicę [...],
4/ art. 146 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na błędne ustalenie zaskarżonej decyzji, niepotwierdzone w materiale dowodowym sprawy, że działki ewidencyjne, do których uprawniona jest Wspólnota (tj. działki nr [...], [...],[...] [...], [...]) sąsiadują bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...]. Inwestycja objęta warunkami zabudowy, zgodnie z decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010 r., ma być realizowana na działce nr [...], stanowiącej obecnie przedmiot wieczystego użytkowania skarżącego, częściowo na działce nr [...], znajdującej się w zasobach spółdzielni oraz częściowo na działce nr [...], stanowiącej drogę publiczną - ul. [...], przy czym w zakresie działki drogowej inwestycja ogranicza się wyłącznie do prac niezbędnych do skomunikowania działki nr [...] z drogą publiczną na wydzielonym na działce [...] obszarze. Wydzielony obszar nie graniczy więc z działką Wspólnoty.
Skarżący podał, iż obszar stanowiący dawną, istniejącą w dacie wydania decyzji
o warunkach zabudowy działkę nr [...], obejmuje obecnie wydzieloną z niej działkę nr [...], która w czasie wydania decyzji ostatecznej, jako niezabudowana i przeznaczona pod inwestycje kubaturowe, została wyłączona z analizy. Za nietrafne uznał zatem stanowisko Kolegium, że taka przyczyna stanowić może podstawę uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Wskazał następnie na błędne ustalenia organu odwoławczego, dokonane
z naruszeniem art. 77 k.p.a., polegające na uznaniu, że sąsiedztwo działki nr [...]
z działką nr [...] stanowi podstawę uchylenia decyzji organu I instancji, podczas gdy działka nr [...] nie graniczy z terenem objętym zagospodarowaniem i zabudową (działka nr [...]). Interes prawny Wspólnoty wymagał zatem oceny w kontekście przepisów u.d.p.
Skarżący podniósł ponadto, że przesądzając nawet hipotetycznie kwestię dopuszczalności udziału Wspólnoty jako strony postępowania o udzielenie warunków zabudowy oraz mając na uwadze nadzwyczajny tryb postępowania, to zaskarżona decyzja jest sprzeczna z art. 146 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż rozstrzygnięcia wydane w niniejszym postępowaniu przez orzekające w sprawie organy to: 1) decyzja Prezydenta odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2010 r. z uwagi na brak po stronie wnioskodawcy (Wspólnoty) przymiotu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz 2) decyzja Kolegium uchylająca decyzję organu I instancji w całości i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia z uwagi na ustalenie, iż Wspólnota winna być stroną postępowania zwykłego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a także z uwagi na ustalenie, iż stroną tego postępowania winna być osoba uprawniona do działki nr [...]. Ww. decyzje podjęte zostały w ramach postępowania wznowieniowego.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. "Wytyczne" organu odwoławczego wiążą więc organ I instancji w zakresie obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych.
Wznowienie postępowania to instytucja procesowa, która umożliwia weryfikację ostatecznej decyzji administracyjnej dotkniętej kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Legitymację do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania ma podmiot, który ma interes prawny lub obowiązek w postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego może wystąpić tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. uzasadniającego jej udział (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2146/10, LEX nr 1138088). W sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu głównym (podstawa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), wznowienie następuje tylko na żądanie strony.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Wspólnota nie brała udziału w postępowaniu głównym, dlatego złożyła wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Domagając się wznowienia postępowania Wspólnota argumentowała, że nie brała udziału jako strona w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji przy ulicy [...] w W. na działkach nr [...] oraz częściowo nr [...] i [...], pomimo że jej działka nr [...] bezpośrednio graniczy z jedną z działek inwestycyjnych - nr [...]. Ponadto z treści decyzji ostatecznej wynika, że maksymalna wysokość budynku objętego wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy powinna być równa wysokości jednego z budynków położonych na działce Wspólnoty o numerze [...].
W ocenie Sądu, prawidłowość stanowiska organu odwoławczego w zakresie przyznania Wspólnocie statusu strony postępowania nie budzi wątpliwości. W decyzji o warunkach zabudowy organ administracji ma obowiązek określić wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich (art. 54 ust. 2 lit. d w związku z art. 64 ust. 1 i art. 63 ust. 2 u.p.z.p.). Osobą trzecią, w rozumieniu wskazanych przepisów, mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości (por. uchwały NSA z dnia 25 września 1995 r., VI SA 13/95, publ. ONSA 1995/4/154 oraz z dnia 4 grudnia 1995 r., VI SA 20/95, publ. ONSA 1996/2/54). Pojęcie sąsiedztwa w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. należy rozumieć szeroko. Działka sąsiednia to nieruchomość lub jej część położona w okolicy tworzącej pewną urbanistyczną całość, którą należy określić dla każdego przypadku oddzielnie. Za strony postępowania w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy uznaje się obok inwestora również osoby rzeczowo uprawnione do działek bezpośrednio sąsiadujących z działką (działkami), objętą wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2000 r., IV SA 364/99, Lex nr 54743).
W świetle powyższych wywodów, w ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że działka Wspólnoty o numerze [...] znalazła się (tak jak i inne o numerach: [...], [...], [...] i [...]) w granicach obszaru analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy pod planowaną inwestycję. Co więcej, budynek stojący na działce nr [...] pozwolił organowi na określenie przesłanki maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej planowanego budynku. Jak wynika więc z materiału dowodowego zebranego w sprawie, działka Wspólnoty o numerze [...] sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, tj. nie tylko z działką nr [...], jak ustaliło Kolegium, ale i z działką nr [...]. Przedmiotowa inwestycja obejmuje częściowo obie te działki. Powyższe okoliczności wskazują na posiadanie przez Wspólnotę interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W konsekwencji Sąd podziela stanowisko Kolegium, że przy określaniu stron postępowania należy uwzględnić osoby uprawnione do działek ewidencyjnych bezpośrednio sąsiadujących z działkami, na których zaplanowano całość inwestycji, tj. teren zabudowy, infrastrukturę techniczną oraz zjazdy. Nie było więc podstaw do pomijania w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Wspólnoty jako strony, uprawnionej do działki nr [...]. Tym samym bezpodstawne są zarzuty skargi odnoszące się do błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ odwoławczy odnośnie powyższego stanowiska. Niezasadny jest również zarzut, że interes prawny Wspólnoty w przedmiotowym postępowaniu wymagał oceny w kontekście przepisów u.d.p. Lokalizacja zjazdu z drogi publicznej to odrębne postępowanie administracyjne, w którym ustala się odrębnie strony postępowania.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w punktu widzenia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., Sąd stoi na stanowisku, że co do zasady jest ona zgodna z prawem, albowiem istniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej wobec decyzji organu I instancji, rozstrzygającej istotę sprawy po wznowieniu, a odnoszącej się do działki nr [...]. Mając jednak na uwadze zakres stwierdzonych uchybień organu I instancji, a także podstawy w zakresie rzeczowej właściwości organu I instancji do orzekania we wznowionym postępowaniu, określone w art. 149 i art. 150 k.p.a., organ odwoławczy nie mógł podjąć merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Jednocześnie, pomimo powyższej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd wyeliminował ją z obrotu prawnego z uwagi na jej uzasadnienie co do przyczyn uchylenia decyzji organu I instancji odnoszące się do innej działki sąsiedniej o numerze [...]. Kolegium wskazało, iż odnośnie tej działki organ I instancji w ogóle nie ustalił osób do niej uprawnionych, co narusza art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a. Sąd podziela w tym miejscu zarzut skargi, że takie stanowisko Kolegium nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy w tym zakresie uchybił przepisowi art. 147 zdanie 2 k.p.a., z którego wynika, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony. W aktach administracyjnych brak jest wniosku podmiotu uprawnionego do działki nr [...], dlatego organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. tylko na wniosek Wspólnoty, która za podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Kolegium, powołując brak ustalenia osoby uprawnionej do działki nr [...] jako przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji, przekroczyło zakres wznowienia postępowania, działając jak w trybie zwyczajnym, a nie nadzwyczajnym. Takie wytyczne dla organu I instancji nie mogły się ostać, bowiem są sprzeczne z prawem.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium brak jest również wytycznych dla organu I instancji, aby rozpoznając merytorycznie sprawę po wznowieniu postępowania dokonał oceny przesłanek wynikających z art. 146 § 2 k.p.a. Organ rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 k.p.a., lecz także, czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu co do istoty nie stoją okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. (przesłanki negatywne uniemożliwiające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania).
Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt "c" p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na postawie art. 152 p.p.s.a. (punkt II wyroku), zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt III wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło