II GZ 522/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 784/13 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r. odrzucił zażalenie M. S. na postanowienie tego sądu z dnia 22 maja 2014 r. w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r. Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 175 § 1 w związku z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną M. S. (dalej: "skarżący") jako niedopuszczalną, gdyż nie została sporządzona przez uprawniony podmiot. Powyższe postanowienie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu [...] czerwca 2014 r. wraz z pouczeniem o przysługującym mu prawie do wniesienia zażalenia oraz koniecznością jego sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wniósł [...] czerwca 2014 r. zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 22 maja 2014 r., które sporządził osobiście. Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu zażalenia wskazał, że doręczając skarżącemu postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z dnia [...] maja 2014 r., Sąd pouczył skarżącego o prawie i terminie do złożenia zażalenia, a także o tym, iż zażalenie powinno być sporządzone przez uprawniony podmiot. Skarżący sporządził zażalenie samodzielnie nie będąc profesjonalnym pełnomocnikiem. Tym samym Sąd uznał zażalenie za niedopuszczalne. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania sprawy, należy zacząć od wskazania na kasacyjny charakter postępowania zażaleniowego. Przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej w postępowaniu zażaleniowym przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zgodność z prawem orzeczeń wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje ponownie sprawy merytorycznie, a jedynie bada, czy przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów obowiązującego prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu zażaleniowym nie jest więc istota sprawy wpadkowej, a jedynie ocena legalności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Jak słusznie wywodził WSA w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z przepisem art. 175 § p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego z zastrzeżeniem § 2 i 3, a zatem wniesienie tych środków osobiście przez skarżącego jest niedopuszczalne. Zaś stosownie do art. 194 § 4 tej ustawy zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] czerwca 2014 r. wraz z pouczeniem o terminie i trybie zaskarżenia. W punkcie 5. tego pouczenia wskazano, że "zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego". Pomimo skierowanego do skarżącego prawidłowego pouczenia o tym warunku, w niniejszej sprawie skarżący osobiście sporządził i podpisał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a zatem nie spełnił wymogu przewidzianego w art. 194 § 4 p.p.s.a. W tym miejscu podnieść należy, że ustawodawca wprowadzając w cytowanym przepisie wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez prawnika profesjonalistę, kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie, która nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie orzeczeniem sądu pierwszej instancji, pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący legitymował się uprawnieniami zawodowymi umożliwiającymi samodzielne sporządzenie sformalizowanego środka zaskarżenia, takiego jak skarga kasacyjna lub zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Nie jest bowiem sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, Rzecznikiem Praw Obywatelskich lub Rzecznikiem Praw Dziecka, czy też doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, co uprawniałoby go do złożenia skargi kasacyjnej osobiście. Niedopełnienie warunku wynikającego z art. 194 § 4 p.p.s.a. jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu. Sporządzenie zażalenia osobiście przez stronę stanowi zatem nieusuwalną wadliwość tego zażalenia. W związku z tym uznać należy, że zaskarżone postanowienie WSA z dnia 4 lipca 2014 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu zaznaczyć, że przedmiotem jego rozpoznania była tylko i wyłącznie kontrola postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zatem pozostałe kwestie podniesione przez skarżącego w zażaleniu nie mogły zostać rozpoznane. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji