VII SA/Wa 2412/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-22

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba kapitana lotu stanowi nadzwyczajną okoliczność zwalniającą przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom za opóźniony lot, a także czy roszczenie o wypłatę takiego odszkodowania podlega przedawnieniu na podstawie przepisów prawa cywilnego?
Ratio decidendi
Choroba kapitana lotu nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności w rozumieniu przepisów prawa lotniczego i rozporządzenia unijnego, która zwalniałaby przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom za opóźniony lot. Opóźnienie spowodowane chorobą członka załogi jest związane z organizacją pracy przewoźnika i powinno być przez niego przewidziane. Ponadto, postępowanie w sprawie naruszenia przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego ma charakter administracyjnoprawny, a przepisy prawa cywilnego dotyczące przedawnienia nie mają zastosowania w tym postępowaniu, gdyż ani rozporządzenie, ani Prawo lotnicze nie przewidują terminu przedawnienia dla roszczeń o wypłatę odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, która utrzymała w mocy własne decyzje stwierdzające naruszenie przez przewoźnika przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom za opóźniony lot. Opóźnienie było spowodowane chorobą kapitana. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa lotniczego i cywilnego, w tym przedawnienie roszczeń i uznanie choroby kapitana za okoliczność nadzwyczajną. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia skargę oddala. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267), art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 205b ust. 3, art. 209b ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 933 z późn. zm.), art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz.Urz.UE.L.2004.46.1) - po rozpatrzeniu wniosków [...] Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własne decyzje: - z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...], którą po rozpatrzeniu wniosku M. K., będącej pasażerem lotu z dnia [...] września 2011 r. na trasie [...] - [...] o oznaczeniu kodowym [...], stwierdził naruszenie przez przewoźnika [...] Sp. z o.o. art. 7 ust. 1b rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty odszkodowania w wysokości €400; ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, nałożył na [...] Sp. z o.o. karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w wysokości 1.500 zł oraz - z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...], którą po rozpatrzeniu wniosków J. K.-G., J.G., D.S., J. W., H. L., M. K., M. K., B. K., K. K., M. K., G. K., A. M., J. N., E. N., M. B., M. Z., S. M., A. W., D. K., B. W.-K., H.K .oraz S. C., będących pasażerami ww. lotu z dnia [...] września 2011 r. na trasie [...] - [...] stwierdził naruszenie przez przewoźnika [...] Sp. z o.o. art. 7 ust. 1b rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty odszkodowania na rzecz J. K.-G., J. G., D.S., J. W., H. L., M.K., M. K., B. K., K. K., M. K., G. K., A. M., J.N., E. N., S. M., A.W., D. K., B. W.-K., H. K. oraz S. C. odszkodowania w wysokości €400; ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, nałożył na przewoźnika lotniczego karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w łącznej wysokości 30.000 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w dniu [...] września 2011 r. lot na trasie [...] - [...] o oznaczeniu kodowym [...] [planowa godzina startu: 21:30 UTC(PL); planowana godzina lądowania 00:10 czasu lokalnego] odbył się, jednak jego start nastąpił na trzy godziny trzydzieści minut po planowanej godzinie startu, tj. w dniu następnym o godz. 01:00 UTC(PL), natomiast lądowanie nastąpiło w dniu planowanego lądowania o godz. 03:30 czasu lokalnego, tj. trzy godziny i dwadzieścia minut po planowanej godzinie lądowania. Organ wskazał, iż mierzona metodą trasy po ortodromie odległość pomiędzy lotniskiem w [...] a lotniskiem w [...] wynosi 1.577 kilometrów. Z wyjaśnień przewoźnika oraz odpisu zwolnienia lekarskiego wynika, iż powodem opóźnienia lotu była choroba kapitana lotu M. Z. w dniu [...] września 2011 r., związana ze spożyciem posiłku w restauracji. Prezes Urzędu powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07 podniósł, że pasażerom opóźnionych lotów przysługuje prawo do odszkodowania na mocy rozporządzenia (WE) nr 261/2004 tak jak pasażerom rejsów odwołanych, wówczas, gdy z powodu opóźnienia ponoszą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, chyba że przewoźnik wykaże, że opóźnienie lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego. Odnosząc się do podniesionego we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu przedawnienia Prezes Urzędu stwierdził, że skoro ani rozporządzenie (WE) nr 261/2004, ani przepisy ustawy - Prawo lotnicze, ani żaden inny przepis prawa nie przewiduje, iż pasażer może wnieść skargę na naruszenie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 jedynie w określonym czasie od zdarzenia, jak również nie przewiduje przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania, o którym mowa w art. 7 tego rozporządzenia, brak jest podstaw, aby uznać, że roszczenie to ulega przedawnieniu. Organ stwierdził, że choroba kapitana nie stanowi nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych działań, ponadto przewoźnik nie dowiódł, że podjął wszelkie racjonalne środki, by zapobiec opóźnieniu lotu. Zdaniem organu należy więc uznać, że przewoźnik był zobowiązany do wypłaty na rzecz każdego ze skarżących pasażerów odszkodowania za opóźniony lot w wysokości €400. Z uwagi na to, iż stosowne odszkodowanie przewoźnik lotniczy wypłacił jedynie M.B. oraz M. Z., należało stwierdzić naruszenie art. 7 ust. 1b rozporządzenia (WE) nr 261/2004 względem pozostałych skarżących pasażerów, a to pociągało za sobą konieczność nałożenia kary pieniężnej, stosownie do art. 209b ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze. W ocenie Prezesa Urzędu kara w wysokości 1.500 zł za każdy stwierdzony przypadek naruszenia obowiązków wynikających z rozporządzenia 261/2004/WE będzie adekwatna do zakresu naruszenia, a na przyszłość powodować będzie, iż przewoźnik nie będzie dopuszczał się podobnych naruszeń. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożyła [...] Sp. z o.o. Skarżąca zarzuciła, że w sprawie doszło do naruszenia art. 205 i art. 209b Prawa lotniczego oraz art. 118 i 778 kodeksu cywilnego, art. 5.3, art. 6, art. 7 i art. 9 Rozporządzenia, a także przepisów proceduralnych - art. 6, art. 11, art. 77 i art. 80 Kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przewoźnik lotniczy podniósł, że zaskarżona decyzja opiera się na błędnym przyjęciu, jakoby skarżący nie mógł skorzystać z zarzutu przedawnienia. Wskazał, że roszczenie pasażera względem przewoźnika ma źródło w Rozporządzeniu, a jego charakter jest cywilnoprawny, gdyż dotyczy relacji pomiędzy pasażerem, a przewoźnikiem, która charakteryzuje się wzajemnością świadczeń, równością stron. Stosunek pomiędzy pasażerem a przewoźnikiem dotyczący wypłaty odszkodowania ryczałtowego na podstawie art. 7 Rozporządzenia jest "stosunkiem cywilnoprawnym związanym z przewozem lotniczym", o którym mówi art. 205 Prawa lotniczego. Zdaniem skarżącej spółki zgodnie z art. 205 Prawa lotniczego należy w kwestii przedawnienia ryczałtowego odszkodowania będącego stosunkiem cywilnoprawnym związanym z przewozem lotniczym sięgnąć do przepisów prawa cywilnego. Przewoźnik wskazał przy tym, że ETS w orzeczeniu C-139/11 wyraźnie potwierdził, że roszczenia o ryczałtowe odszkodowanie są przedawnialne, natomiast prawo krajowe rozstrzygnie o długości terminu przedawnienia. Zdaniem [...] Sp. z o.o. dla przedawnienia roszczeń o ryczałtowe odszkodowanie należy stosować roczny termin przedawnienia przewidziany dla umowy przewozu (zgodnie z art. 778 kc w zw. z art. 118 kc). Skarżąca podkreśliła ponadto, że bezpośrednią przyczyną opóźnienia rejsu była nagła i niespodziewana choroba kapitana M. Z., który miał pełnić obowiązki dowódcy w czasie rejsu [...] w dniu [...] września 2011 r., a więc rejsu poprzedzającego w rotacji rejs [...] będący przedmiotem niniejszego postępowania. Rejsy te miały być wykonywane tym samym egzemplarzem samolotu, który w sezonie lato 2011 był jedyną maszyną eksploatowaną przez skarżącego. Zdaniem skarżącej spółki sama choroba dowódcy statku powietrznego w okolicznościach, jakie miały miejsce w niniejszej sprawie, stanowi okoliczność nadzwyczajną (niemożliwą do przewidzenia ani zapobieżenia). Przewoźnik stwierdził ponadto, iż podjął ponadto wszelkie racjonalne środki w celu zapobieżenia jej skutkom dla swojej siatki połączeń. Wskazał, że nie miał możliwości wykonania rejsu innym samolotem z własnej floty, gdyż w tym czasie eksploatował tylko jeden samolot; z uwagi na brak dostępnych maszyn i załóg u innych przewoźników nie mógł zapewnić leasingu maszyny innego przewoźnika wraz z załogą mimo podjętych w tym kierunku wysiłków; zapewnił wykonanie rejsów przez załogi zastępcze, co było jedynym możliwym i racjonalnym środkiem. Skarżący zakwestionował także zasadność nałożenia na niego kary pieniężnej na podstawie art. 209b Prawa lotniczego, która jego zdaniem nie powinna była zostać nałożona wobec braku naruszenia przepisów Rozporządzenia. Podniósł ponadto, że z treści art. 209b Prawa Lotniczego nie wynika, by kara miała być naliczana odrębnie od każdego pasażera, ustawodawca miał na celu nałożenie kary za naruszenie danego "typu" obowiązku, bez uwzględniania liczby pasażerów, których to naruszenie dotyczyło. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego obowiązującymi w dacie jego wydania. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia organu stanowiły przepisy art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 oraz art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (j.t. z 2013 r. poz. 1393 ze zm.) oraz art. 5 i art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz.Urz.UE.L.2004.46.1). Zgodnie z art. 205a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo lotnicze, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE, a w szczególności rozpatruje skargi, o których mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia. W myśl art. 205b ust. 1 ustawy, w razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1 (a więc skargi pasażera na naruszenie przepisów rozporządzenia) Prezes Urzędu stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej: 1) brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego albo 2) naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1a lub art. 10 ust. 2 ww. rozporządzenia określa również obowiązek i termin jego usunięcia. Stosownie zaś do art. 209b ust. 1 Prawa lotniczego, kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była skarga 23 pasażerów opóźnionego lotu z dnia [...] września 2011 r. na trasie [...] - [...] (o oznaczeniu kodowym [...]) na naruszenie przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego oraz żądanie wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia. Start samolotu planowany był na godzinę 21:30 UTC(PL), natomiast planowana godzina lądowania to 00:10 czasu lokalnego. Lot odbył się, jednak jego start nastąpił na trzy godziny trzydzieści minut po planowanej godzinie startu, tj. w dniu następnym o godz. 01:00 UTC(PL), natomiast lądowanie nastąpiło w dniu planowanego lądowania o godz. 03:30 czasu lokalnego, tj. trzy godziny i dwadzieścia minut po planowanej godzinie lądowania. Powodem opóźnienia lotu była choroba kapitana M.Z.. Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c) rozporządzenia w przypadku odwołania lotu pasażerowie, których to odwołanie dotyczy, mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 7, chyba że: i) zostali poinformowani o odwołaniu co najmniej dwa tygodnie przed planowym czasem odlotu; lub ii) zostali poinformowani o odwołaniu w okresie od dwóch tygodni do siedmiu dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot najpóźniej dwie godziny przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej cztery godziny po planowym czasie przylotu; lub iii) zostali poinformowani o odwołaniu w okresie krótszym niż siedem dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot nie więcej niż godzinę przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej dwie godziny po planowym czasie przylotu. Zgodnie z art. 7 rozporządzenia w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości: a) 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1.500 kilometrów; b) 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1.500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1.500 do 3.500 kilometrów; c) 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b). Wskazać w tym miejscu należy, iż Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07 stwierdził, że "artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego". Co do zasady zatem, zgodnie z art. 5 rozporządzenia w przypadku opóźnienia lotu wynoszącego co najmniej trzy godziny przewoźnik lotniczy powinien wypłacić pasażerowi odszkodowanie na zasadach określonych w art. 7 rozporządzenia w kwocie zależnej od długości trasy przelotu. Jednakże w art. 5 ust. 3 rozporządzenia przewidziano, że przewoźnik lotniczy zwolniony jest z tego obowiązku, jeżeli może dowieść, iż odwołanie lotu zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Przepis ten odpowiada treści motywu 14 rozporządzenia, w którym prawodawca unijny postanowił, że "podobnie jak w konwencji montrealskiej, zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku, gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą w szczególności zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika". Podkreślenia wymaga, że wprawdzie jest to otwarty katalog, pojawić się zatem mogą także i inne sytuacje uzasadniające zwolnienie przewoźnika od obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania, niemniej jednak zawsze muszą mieć one w stosunku do przewoźnika lotniczego charakter zewnętrzny. ył em jednego członka załogi. ________________________________________________________________________________________________Mając na uwadze powołane przepisy podzielić należy stanowisko organu, że skarżący nie dowiódł, iż opóźnienie lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia, które uwalniałyby go od obowiązku wypłaty odszkodowania. Opóźnienie lotu spowodowane nieobecnością kapitana lotu związaną z jego chorobą należy do przyczyn związanych z organizacją i funkcjonowaniem przewoźnika lotniczego jako przedsiębiorstwa. Organizacja pracy personelu lotniczego, w tym także organizacja zastępstwa na wypadek nieobecności w pracy, należy do okoliczności ściśle zależnych od przewoźnika lotniczego. Nie można uznać za nadzwyczajną okoliczność chorobę jednego członka załogi, nie jest to bowiem zdarzenie zewnętrzne, niezależne od przewoźnika, któremu przewoźnik nie może zapobiec poprzez podjęcie odpowiednich racjonalnych środków i którego nie da się w żaden sposób przewidzieć. Przewoźnik lotniczy na etapie planowania lotów powinien był zorganizować pracę załóg lotniczych w taki sposób, aby choroba jednego pracownika nie wpływała negatywnie na połączenia lotnicze, zwłaszcza w sytuacji, gdy (jak wskazuje sam przewoźnik) dysponował w przedmiotowym sezonie tylko jedną maszyną. Warto jednocześnie zauważyć, że zwolnienie lekarskie zostało wystawione w dniu[...] września 2011 r. i w tym dniu przewoźnik lotniczy dowiedział się o chorobie kapitana. Lot, który jest przedmiotem niniejszego postępowania miał się natomiast odbyć w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 21:30. Przewoźnik miał zatem wystarczająco dużo czasu, aby zorganizować zastępstwo i zapobiec opóźnieniu lotu. Przyczyny opóźnienia lotu wskazanej przez przewoźnika lotniczego w niniejszej sprawie nie można zatem uznać za okoliczność nadzwyczajną, zwalniającą go od odpowiedzialności odszkodowawczej. Przewoźnik nie wykazał, aby opóźnienie lotu nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, których nie mógł uniknąć czy im zapobiec. Skoro zaś odszkodowanie nie zostało wypłacone wszystkim pasażerom składającym skargę, doszło do naruszenia art. 7 rozporządzenia, a co za tym idzie, zasadnym było również nałożenie na przewoźnika lotniczego kary pieniężnej przewidzianej w art. 209b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze. Jednocześnie podzielić należy stanowisko Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, zgodnie z którym roszczenie o wypłatę odszkodowania przewidzianego w art. 7 rozporządzenia nie ulega przedawnieniu. Zgodnie z art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004/WE każde Państwo Członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za wykonywanie postanowień rozporządzenia w odniesieniu do lotów z lotnisk znajdujących się na jego terytorium oraz lotów z krajów trzecich na te lotniska. W myśl art. 16 ust. 2 rozporządzenia każdy pasażer może wnieść do każdego organu wyznaczonego na podstawie ust. 1 skargę na naruszenie niniejszego rozporządzenia, które miało miejsce na jakimkolwiek lotnisku znajdującym się na terytorium Państwa Członkowskiego lub dotyczące jakiegokolwiek lotu z kraju trzeciego na lotnisko znajdujące się na tym terytorium. W ustawie Prawo lotnicze ustawodawca krajowy przewidział, że skargi pasażera na naruszenie rozporządzenia nr 261/2004/WE rozpatruje komórka organizacyjna Urzędu Lotnictwa Cywilnego – Komisja Ochrony Praw Pasażerów. W razie złożenia takiej skargi Prezes Urzędu w drodze decyzji administracyjnej, w postępowaniu toczącym się w oparciu o przepisy ustawy – Prawo lotnicze, stwierdza naruszenie prawa, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę pieniężną oraz w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7 rozporządzenia określa również obowiązek i termin jego usunięcia. Podkreślenia wymaga, iż mamy tu zatem do czynienia ze stosunkiem administracyjnoprawnym. Zauważyć jednocześnie trzeba, że żaden przepis rozporządzenia, jak również ustawy Prawo lotnicze, nie przewiduje, iż skargę można wnieść jedynie w określonym czasie, nie przewidują one również przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania. Brak takiej regulacji nie uzasadnia stosowania w tym zakresie przepisów kodeksu cywilnego do stosunku administracyjnoprawnego, nie można domniemywać utraty prawa posiłkując się uregulowaniami z innych dziedzin prawa. Wbrew poglądowi skarżącego, również z art. 205 Prawa lotniczego nie można wyprowadzić konieczności stosowania przepisów prawa cywilnego dotyczących przedawnienia do niniejszego stosunku administracyjnoprawnego. Zgodzić się zatem należy z organem, iż w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego dotyczące przedawnienia roszczeń. Ustalenia tego nie podważa wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 listopada 2012 r. C-139/11, w którym stwierdzono, że termin na wytoczenie powództwa o odszkodowanie, o którym mowa w art. 5 i art. 7 rozporządzenia jest ustalany zgodnie z przepisami każdego państwa członkowskiego w dziedzinie przedawnienia roszczeń. Z wyroku tego wynika, że powództwo o odszkodowanie może podlegać przedawnieniu, nie oznacza to jednak, iż takiemu przedawnieniu podlegać musi. Jako niezasadny należy też ocenić zarzut, że kara pieniężna za naruszenie przepisów rozporządzenia nie może być naliczana odrębnie od każdego pasażera, lecz winna być nakładana za naruszenie danego typu obowiązku, bez uwzględniania liczby pasażerów, których to naruszenie dotyczyło. Zauważyć trzeba, że każdy z pasażerów może wnieść skargę odrębnie, natomiast z art. 205b Prawa lotniczego wynika, że organ w przypadku stwierdzenia naruszenia rozporządzenia nakłada na przewoźnika lotniczego karę, o której mowa w art. 209b ust. 1 ustawy. Nie może budzić wątpliwości, że gdyby każdy z pasażerów złożył odrębną skargę, organ wydając w stosunku do każdego z nich decyzję, miałby obowiązek nałożenia na przewoźnika kary w każdej z decyzji. Łączne rozpoznawanie przez organ skarg wielu pasażerów danego lotu nie powoduje, że karę wymierza się za naruszenie danego typu obowiązku, bez uwzględniania liczby pasażerów. Należy też zwrócić uwagę, że jak wynika z art. 16 ust. 3 rozporządzenia, ustanowione przez Państwa Członkowskie sankcje za naruszenia rozporządzenia powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Trudno byłoby uznać karę w wysokości 1500 zł (czy nawet w maksymalnej wysokości przewidzianej za naruszenie art. 7 rozporządzenia, a więc 2500 zł) za niewypłacenie odszkodowania kilkudziesięciu pasażerom za spełniającą te wymogi. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło