I SAB/Wa 646/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-22
Skład orzekający: Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent [...] pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. dotyczącego odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i czy organ powinien zostać ukarany grzywną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent [...] pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie, ponieważ mimo upływu znacznego czasu od jego złożenia, organ nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. W związku z tym Sąd zobowiązał organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę częściowe rozpoznanie wniosku dekretowego oraz złożoność sprawy wynikającą z podziału nieruchomości i własności różnych podmiotów. Z tych samych względów Sąd oddalił wniosek o ukaranie organu grzywną.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. o wypłatę odszkodowania za nieruchomość. Organ częściowo rozpoznał wcześniejszy wniosek dotyczący prawa własności czasowej, ale wniosek o odszkodowanie nie został rozpatrzony mimo upływu ponad dwóch lat. Prezydent [...] twierdził, że poinformował strony o wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania. Skarżący domagali się ukarania organu grzywną i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. dotyczącego odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalił skargę w zakresie ukarania Prezydenta [...] grzywną; 4. zasądził od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. J., B. J., A. W., M. C., Z. C., M. J. i I. J. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku dotyczącego nieruchomości warszawskiej 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. dotyczącego odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], róg K., ozn. dawnym nr hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w zakresie ukarania Prezydenta [...] grzywną. 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących M. J., B. J., A. W., M. C., Z. C., M. J. i I. J. kwotę 357 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego;
M. J., B. J., A. W., M. C., Z. C., M. J. i I. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w związku z nierozpoznaniem wniosku, złożonego w dniu [...] stycznia 2012 r., o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w A., róg K., ozn. dawnym nr hip. nr [...]".
Z akt sprawy wynika, że Prezydent [...] po rozpatrzeniu częściowo wniosku z dnia [...] października 1948 r. złożonego przez H. J. oraz H. J. o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy A. ([...]) hip. [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] odmówił M. J., B. J., A. W., M. C., Z. C., M. J. i I. J. przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu, stanowiącego obecnie część działek ewidencyjnych nr: [...],[...], [...],[...] i [...].
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. M. J., B. J., A. W., U. J., M. C., Z. C. wystąpili o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za część gruntu nieruchomości położonej w [...] przy A. i ul. K., oznaczonej nr hip. [...] dotyczącej sprzedanych lokali wskazanych we wniosku. Natomiast odnośnie pozostałej części tego gruntu przyznanie wnioskodawcom odszkodowania po uprzednim rozstrzygnięciu o braku możliwości zwrotu tej nieruchomości.
Pismem z dnia 29 lutego 2012 r. strony postępowania wystąpiły do Prezydenta [...] z zażaleniem na bezczynność organu administracji w rozpoznaniu ww. wniosku.
Następie pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. wystąpiły ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten postanowieniem z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 73/13 umorzył postępowanie sądowe, z uwagi na cofnięcie skargi. Po czym akta administracyjne sprawy, wraz z prawomocnym orzeczeniem, zostały zwrócone Prezydentowi [...] w dniu 19 lipca 2013 r.
Organ prowadzący postępowanie zwrócił się pismami z dnia 22 lutego 2013 r. do innej jednostki organizacyjnej urzędu oraz do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie dokumentów: m.in. zabudowy i rozbiórki budynków na przedmiotowej nieruchomości, lokalizacji i budowy ulicy A. oraz bodowy po 1945 r, budynków o wskazanych adresach. Ponadto zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich o przesłanie zbiorów dotyczących poszerzenia po 1945 r. lokalizacji: budowy ulicy A.
W dniu 28 marca 2013 r. do akt sprawy Zarząd Dróg Miejskich przedłożył kopię dokumentacji archiwalnej dla wskazanej uprzednio ulicy na wysokości przedmiotowej nieruchomości, zaś w pismem z dnia 10 maja 2013 r., Archiwum Państwowe [...] przesłało dokumenty, które uznało za pomocne w sprawie.
Następnie pismem z dnia 2 lipca 2013 r. strony postępowania wezwały Prezydenta [...] do załatwienia sprawy w terminie określonym przepisami prawa.
W złożonej skardze skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wskazali, że bezczynność organu jest nieuzasadniona.
Odpowiadając na skargę, Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i wskazał, że pełnomocnik stron został poinformowany o wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania do dnia 20 grudnia 2013 r.
Zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. Sąd wezwał skarżących o sprecyzowanie skargi odnośnie jej zakresu.
W odpowiedzi na powyższe wystąpienie skarżący wskazali, że zaskarżyli zarówno nierozpoznanie części wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości dekretowej, obejmującego działki nr [...] i nr [...], jak również części wniosku o ustalenie odszkodowania za całą przedmiotową nieruchomość. Wskazali, że w żadnym z powyższych zakresów sprawa nie została rozpoznana do dnia dzisiejszego. Skarżący wnieśli o ukaranie organu grzywną oraz stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zarządzeniem z dnia 21 maja 2014 r. Sąd wyłączył z niniejszej sprawy skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w zakresie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do działek oznaczonych obecnie nr ewid, [...] i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie skarżący wyczerpali tryb przedsądowy, bowiem wystąpili z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]. Powyższe uznać należy, za zadośćuczynienie wymogom wskazanym w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa" warunkującym skuteczne złożenie skargi na bezczynność. Złożone zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oznacza bowiem wyczerpanie trybu określonego w art. 37 § 2 kpa.
Zgodnie z art. 119 § 2 ppsa sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony w terminie 14 dni nie zażądają przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, organ prowadząc postępowanie dotyczące przedmiotowej nieruchomości, wydał decyzję rozpoznającą wniosek o przyznanie prawa własności czasowej tylko od części gruntu wchodzącego w skład przedmiotowej nieruchomości, w związku z czym - w chwili wystąpienia z kolejnym wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. - zgromadził już w części materiał dowodowy, niezbędny do jego rozpoznania. Jednak aktywność organu - po złożeniu ww. wniosku - ograniczyła się w istocie jedynie do wystąpienia do kilku podmiotów i analizowania otrzymywanej z różnych źródeł dokumentacji, o którą występował w toku całego postępowania dekretowego. Prezydent poinformował również strony postępowania o niemożności załatwienia sprawy w terminie.
Mając zatem na uwadze, że przedmiotowy wniosek został wniesiony na początku 2012 r. - blisko 2,5 roku temu, to wskazane wyżej okoliczności stanowią podstawę stwierdzenia przez Sąd, że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył tego wniosku strony skarżącej, czym naruszył przepis art. 35 § 3 kpa oraz art. 36 § 1 kpa. Dokonując powyższej oceny Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Uwzględnił bowiem, że organ wydał już w sprawie decyzję co do części gruntu, a zatem rozpoznał częściowo wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Sąd także wziął pod uwagę, że z uwagi na fakt, że część gruntów dawnej nieruchomości warszawskiej stanowi obecnie własność różnych podmiotów rozpoznanie wniosku dekretowego musi nastąpić odrębnie w stosunku do poszczególnych jej części. W tych okolicznościach ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość dekretową będzie mogło nastąpić w całości dopiero po rozpoznaniu wniosku złożonego w trybie przepisów dekretu warszawskiego z 26 października 1945 r. Jednak do momentu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd organ nie wydał w przedmiocie wniosku żadnego rozstrzygnięcia, w tym procesowego.
Z powyższych przyczyn Sąd nie wymierzył organowi grzywny.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 ppsa, art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 oraz art. 200 orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło