II OSK 2127/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 616/14 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. (sygn. akt II SA/Rz 616/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, po rozpoznaniu wniosku J. M. o wznowienie postępowania, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Radymna z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. W tej decyzji Kolegium wskazało, że strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Jednocześnie zawarto pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemysłu, w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. J. M. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Sąd wskazał, iż stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z § 2 powołanego wyżej przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Sąd wskazał, iż w tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, orzekając we wznowionym postępowaniu, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. odmówiło uchylenia decyzji Burmistrza Radymna z dnia [...] maja 2010 r. Stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję samorządowego kolegium odwoławczego jest więc uprzednie złożenie żądania o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd wyjaśnił, że mylne pouczenie organu o możliwości złożenia zarówno wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (co ma miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy) na decyzję z dnia [...] lutego 2014 r., nie może powodować, że skarżący zwolniony jest od złożenia wniosku określonego w art. 127 § 3 k.p.a. Są to okoliczności, które powinny być wzięte pod uwagę w postępowaniu administracyjnym, a nie sądowym. Brak właściwego pouczenia lub pouczenie niewłaściwe nie może szkodzić stronie, a zatem jest okolicznością, która powinna być wzięta pod uwagę w razie ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia w/w środka zaskarżenia. Skarga do sądu administracyjnego nie jest konkurencyjnym środkiem zaskarżenia decyzji. W związku z tym, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem nie wyczerpał środka zaskarżenia, jaki mu służył przed organem, Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. jako niedopuszczalną. Skargę kasacyjną od tego postanowienia wniósł J. M., podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na przyjęciu, że nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia (art. 127 k.p.a.) jakie służyły skarżącemu. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż z treści art. 127 § 3 k.p.a. wynika, że strona może, ale nie musi zwrócić się do ministra lub samorządowego kolegium odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący z tego uprawnienia nie skorzystał, gdyż uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu nie jest w stanie obiektywnie rozpatrzyć jego sprawy. Ponadto skarżący został błędnie pouczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o przysługujących mu środkach zaskarżenia. Zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z treści art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. wynika więc wprost, iż jeżeli w postępowaniu administracyjnym stronie przysługiwało prawo do wystąpienia do organu (ministra lub samorządowego kolegium odwoławczego) z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu tego środka zaskarżenia. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z przepisu tego wynika, że strona może, ale nie musi wystąpić do ministra lub samorządowego kolegium odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jest to jedynie uprawnienie strony w postępowaniu administracyjnym. Natomiast w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona, chcąc skutecznie wnieść skargę, ma obowiązek uprzedniego wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli taki wniosek jej przysługiwał w postępowaniu administracyjnym (co wynika wprost z art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a.). Celem tych przepisów jest poddanie kontroli sądów administracyjnych jedynie decyzji, co do których przepisy regulujące postępowanie administracyjne nie przewidują już żadnych środków zaskarżenia. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 127 § 3 k.p.a. Sąd prawidłowo przyjął, że w tej sprawie skarżący, przed wniesieniem skargi do sądu, musi wystąpić do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący zawarcia przez organ w uzasadnieniu decyzji błędnego pouczenia o możliwości złożenia na tym etapie postępowania skargi do sądu administracyjnego jest zasadny. Jednak zarzut ten może być przez stronę podnoszony we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie ma natomiast wpływu na dopuszczalność skargi w tej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.