II OZ 843/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 503/14 o odmowie wstrzymania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. O. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie. K.O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z [...] lutego 2014 r. nr [...]. Zaskarżonym rozstrzygnięciem uchylono w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krośnie z [...] grudnia 2013 r. nr [...] uchylające, po wznowieniu postępowania na wniosek K.O.., własne postanowienie z [...] maja 2013 r. nr [...], ustalające inwestorowi M.O. opłatę legalizacyjną w kwocie 25 000 zł, za wybudowanie na działkach ewid. nr [...], [...],[...],[...] i [...] położonych w P., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, drogi dojazdowej o długości 200 m oraz drenażu, stanowiącego odwodnienie jej korpusu i umarzające postępowanie w tym zakresie w całości. Jednocześnie Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie stwierdził, że postanowienie z [...] maja 2013 r. zostało wydane z naruszeniem prawa oraz odmówił jego uchylenia, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie postanowienia odpowiadające w swej istocie postanowieniu dotychczasowemu. W skardze K.O. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W treści skargi nie wydzieliła osobnego fragmentu, mającego uzasadnić ten wniosek. Postanowieniem z 22 maja 2014 r. (sygn. akt II SA/Rz 503/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że po przekazaniu sądowi skargi sąd na wniosek skarżącego może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności (w całości lub w części), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest zatem we wskazanych sytuacjach szczególną, a jednocześnie przejściową formą zabezpieczenia ważnych interesów strony. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, o trudnych do odwrócenia skutkach decyzji mówić można w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych następstw decyzji, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Samo zaś złożenie wniosku bez podania przez skarżącego uzasadnienia, nie może stanowić samodzielnej przesłanki do jego orzeczenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w sytuacji, gdy skarżący nie wskazał we wniosku, ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu nie jest poszukiwanie tych okoliczności. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinny zostać uprawdopodobnione, przykładowo, dokumentami źródłowymi. Uprawnienie do domagania się wstrzymania wykonania postanowienia wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w przedmiotowej sprawie skarżąca ograniczyła się jedynie do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Nie tylko nie uprawdopodobniła, ale również nie wskazała z jakiej przyczyny wykonanie postanowienia przed rozstrzygnięciem skargi mogłoby jej wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sadu pierwszej instancji, należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie jest to tym bardziej zasadne, że przedmiotem sporu jest postanowienie wydane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia opłaty legalizacyjnej. Zaskarżone postanowienie nie stwarza zagrożeń dających podstawę do wstrzymania jego wykonalności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., czyli niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na postanowienie z 22 maja 2014 r. wniosła K.O.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, z uzasadnienia skargi da się wywieść uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia z [...] lutego 2014 r. Ze skargi wynika bowiem, że w ocenie skarżącej zasadność tego wniosku wynika z następujących faktów: – brak wstrzymania wykonania postanowienia z [...] lutego 2014 r. narazi skarżącą na konieczność poniesienia kosztów rozbiórki; – brak wstrzymania wykonania postanowienia z [...] lutego 2014 r. doprowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci utraty dojazdu do działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powinien był więc ocenić, czy z powyższego wynika, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., czego nie zrobił. Jednakże, nie oznacza to, że postanowienie z 22 maja 2014 r. podlega uchyleniu. Jeżeli bowiem zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, to zażalenie należy oddalić (art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Brak wstrzymania wykonania postanowienia z [...] lutego 2014 r. nie sprawi jeszcze, że zajdą okoliczności, na które powołała się skarżąca. Postanowienie to wydano w postępowaniu wznowieniowym. Orzeczono w nim o uchyleniu postanowienia z [...] grudnia 2013 r., którym uchylono postanowienie z [...] maja 2013 r. o ustaleniu M.O. opłaty legalizacyjnej. Jednocześnie stwierdzono, że postanowienie z [...] maja 2013 r. zostało wydane z naruszeniem prawa oraz odmówiono uchylenia tego postanowienia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie postanowienia odpowiadające w swej istocie postanowieniu dotychczasowemu. Postanowienie z [...] lutego 2014 r. odnosi się więc wyłącznie do kwestii ustalenia opłaty legalizacyjnej. Między wykonaniem tego postanowienia a zajściem zdarzeń, których obawia się skarżąca nie ma skutku przyczynowo-skutkowego, który uzasadniałby wstrzymanie wykonania tego aktu. Zdarzenia te mogłyby hipotetycznie zaistnieć w przyszłości, po przeprowadzeniu ewentualnych kolejnych postępowań administracyjnych (np. w przedmiocie nakazu rozbiórki) i cywilnych (np. związanych ze służebnością drogi koniecznej, czy rozliczeniami między skarżącą a jej ojcem i innymi osobami). Nie istnieją więc przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., które przemawiałyby za zasadnością wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia z [...] lutego 2014 r. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.