II GZ 646/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. G. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 czerwca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 535/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. G. Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie. C. G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wraz ze skargą na decyzję Ministra Finansów z [...] grudnia 2013 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w chwili obecnej nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W wyniku decyzji administracyjnych skarżąca spółka została pozbawiona całego majątku; zamknięto należące do niej salony gier, a znajdujące się w nich automaty (wraz z zawartą w automatach gotówką) zabezpieczono. W oświadczeniu o majątku i dochodach (rubryki nr 6 – 9 formularza wniosku) skarżąca wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 4.000.000 zł, wysokość środków trwałych obejmuje kwotę 5.841.741,70 zł, a według bilansu za ostatni rok obrotowy osiągnęła stratę w wysokości 4.341.561,56 zł. Spółka posiada dwa rachunki bankowe, na których brak jest środków pieniężnych. Skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, czego nie dokonała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 30 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 535/14, odmówił spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd stwierdził, że skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. W konsekwencji WSA uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (nie podjęła nawet takiej próby). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o "przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych". Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przez błędną ocenę dołączonych do wniosku dokumentów i nieuprawnione przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca opisała swoją sytuację finansową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione, więc podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca wykaże nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. W myśl przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Skoro więc skarżąca, pomimo tego że była wzywana do złożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, nie przedstawiła do chwili obecnej żadnych dokumentów, należy podzielić stanowisko WSA w W., że nie wykazała ona, że zachodzą w stosunku do niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.