I FZ 326/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-08-26
Skład orzekający: Barbara Wasilewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka generująca dochód, mimo wykazywanych trudności finansowych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ spółka generująca dochód, mimo wykazywanych trudności finansowych, nie wykazała braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego. Wysokość osiąganego przychodu i majątku spółki sprawia, że kwota wpisu oraz inne koszty postępowania nie są nadmiernie wygórowane w stosunku do jej możliwości finansowych. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar dowodu uzasadniający przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek.Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia kwoty zwrotu podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka jest w stanie pokryć koszty postępowania, mimo wykazywanych trudności finansowych. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że odmowa pozbawi ją faktycznie prawa do sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I FZ 326/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 795/14 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zwrotu podatku od towarów i usług na rachunek bankowy za listopad 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 795/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. spółce z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej w skrócie "Spółką" lub "stroną skarżącą") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu podał, że wpis w przedmiotowej sprawie wynosi 967 zł. Dokonując oceny przedstawionych przez stronę skarżącą w złożonym wniosku okoliczności dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. W ocenie Sądu pokrycie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym pozostaje w granicach jej możliwości finansowych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie wygospodarować stosownych środków w celu pokrycia kosztów postępowania. Stąd też odmowa przyznania prawa pomocy pozbawi ją faktycznie prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej "P.p.s.a."), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tychże okoliczności.
Rozpatrując wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd I instancji dysponował danymi zawartymi w formularzu oraz szeregiem dokumentów obrazujących sytuację finansową strony skarżącej. Wynikało z nich, że Spółka, mimo wykazywanych trudności finansowych nadal prowadzi działalność gospodarczą, generując przy tym dochód. Sąd I instancji wskazał w tym zakresie m.in. na dane ze składanych przez Spółkę deklaracji podatkowych, w tym CIT-8 za 2013 r., podnosząc, że w 2013 r. Spółka nie odnotowała straty, gdyż zamknęła go dochodem sięgającym 306.998,21 zł. Należy w całej rozciągłości poprzeć stanowisko Sądu I instancji, że skoro skarżąca Spółka obracała środkami pieniężnymi, które wielokrotnie przewyższały wysokość wpisu, a także dokonywała wydatków niewspółmiernie wyższych od wspomnianej wysokości wpisu, to nic nie stało na przeszkodzie, aby w strukturze ponoszonych wydatków znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. Wysokość osiąganego przychodu, jak i szeroko rozumiany majątek Spółki sprawia, iż kwota wpisu oraz inne koszty mogące zaistnieć w tej sprawie wydają się nie być nadmiernie wygórowane w stosunku do możliwości finansowych strony skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, wobec braku usprawiedliwionych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło