I FZ 405/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Go 173/14 w zakresie odmowy ustanowienia nowego pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 4 listopada 2011 r. nr ... w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 173/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił ustanowienia nowego adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z 4 listopada 2011 r. nr ... w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że powodem złożenia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu była odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez ustanowionego pełnomocnika. Na ustanowienie adwokata z wyboru skarżącego zaś nie stać. WSA zaznaczył, że postanowieniem z 23 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Go 31/12 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. Jednocześnie ani wyznaczony pełnomocnik, ani skarżący nie złożyli do WSA wypowiedzenia pełnomocnictwa. Skarżący jest już więc reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wszelkie kwestie dotyczące sposobu wykonywania reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu nie podlegają zaś kontroli WSA. Skarżący może się w tym względzie zwrócić do Okręgowej Rady Adwokackiej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący ponownie wskazał na to, że nie stać go na wynajęcie adwokata, a złożenie wniosku do ORA przedłużyłoby sprawę uniemożliwiając zachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie tej nie jest kwestionowane, że postanowieniem z 23 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Go 31/12 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w tej sprawie. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Z. wyznaczył skarżącemu pełnomocnika - adwokata H. W. Z akt sprawy wynika, że wyznaczony adwokat podejmował czynności w sprawie w imieniu skarżącego, w tym m.in. sporządził opinię w sprawie odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, że czynności podejmowane przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika stanowiły wykonanie wydanego w tej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zaś odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej nie podlegała kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 253 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Brak jest zaś przepisu, który uprawniałby stronę do żądania ustanowienia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnił jej oczekiwań. W razie wątpliwości strona mogła wystąpić do organu samorządu zawodowego o dokonanie kontroli zasadności takowego działania, ewentualnie o zmianę wyznaczonego pełnomocnika. To organ samorządu zawodowego jest wyłącznym adresatem skarg strony na relacje ze wskazanym pełnomocnikiem. W razie ewentualnego uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w takiej sytuacji strona mogła wnosić o przywrócenie tego terminu. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu. Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne, jak wynika z art. 165 p.p.s.a., jednakże w tej sprawie nie wykazano takich okoliczności. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.