II OSK 2597/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-31
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Maria Czapska-Górnikiewicz, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, wymagające uzyskania zgody konserwatora zabytków, obliguje organ nadzoru budowlanego do wstrzymania robót i nałożenia obowiązku sporządzenia projektu zamiennego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, które wymaga uzyskania zgody konserwatora zabytków, obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania procedury naprawczej z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Brak uzyskania wymaganej zgody konserwatora zabytków stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę, nawet jeśli projektant zakwalifikował je jako nieistotne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na inwestorów obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego przy remoncie i nadbudowie budynku wpisanego do rejestru zabytków. Inwestorzy zmienili formę lukarn w elewacji frontowej bez uzyskania wymaganej zgody konserwatora zabytków. Organy nadzoru budowlanego uznały te zmiany za istotne odstąpienie i nałożyły obowiązek sporządzenia projektu zamiennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 115/14 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. P. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż organ podczas kontroli w dniu 1 lipca 2013 r. dokonał sprawdzenia zgodności wykonywanych robót budowlanych w budynku mieszkalno – usługowym na działce nr ewid. [...] przy ul. O. w J. z decyzją Starosty Powiatu Jarosławskiego z dnia [...] lipca 2005 r., zmienioną decyzjami z dnia [...] listopada 2006 r. i [...] grudnia 2009 r., udzielającą pozwolenia na remont, nadbudowę i wykonanie innych robót budowlanych. Jak ustalił organ, w elewacji frontowej części poddasza dokonano zmiany formy lukarn i attyk dachowych poprzez zgrupowanie dwóch skrajnych pojedynczych okien w jedną lukarnę w sposób niezgodny z projektem budowlanym uzgodnionym z Podkarpackim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, jako że przedmiotowy budynek jest wpisany do rejestru zabytków pod nr A-189 i podlega ochronie konserwatorskiej.
Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Jarosławiu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 123 K.p.a. wstrzymał inwestorom J. i J. P. budowę obejmującą: remont budynku mieszkalno – usługowego, nadbudowę ze zmianą konstrukcji oraz kształtu dachu od strony północno – zachodniej wraz z wykonaniem tarasów nad istniejącymi oficynami oraz niezabudowanej przestrzeni między nimi wraz ze zmianą sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne i lokalu handlowego z przeznaczeniem na lokal gastronomiczny oraz zabudowy wnęki między oficynami z przeznaczeniem na zaplecze lokalu gastronomicznego zlokalizowanego w parterze budynku przy ul. O. na działce nr ew. gr. [...] (obręb [...]) w J.– kat. obiektu XVII, prowadzoną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Następnie, decyzją z dnia [...] września 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz art. 104 K.p.a. nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego ww. budynku, uwzględniającego zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z wymaganymi uzgodnieniami, opiniami i pozwoleniem wojewódzkiego konserwatora zabytków w terminie do dnia 28 lutego 2014 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. P.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczył dzień 30 czerwca 2014 r. jako ostateczny termin na wykonanie nałożonego obowiązku, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, roboty budowlane przy przedmiotowym budynku wykonano w sposób istotnie odbiegający od wydanego pozwolenia. Inwestor dokonał zmian wyglądu lukarn w elewacji frontowej budynku podlegającego ochronie konserwatorskiej. Stwierdzone odstępstwa wymagały pozwolenia konserwatora zabytków i koniecznym było uprzednie uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, którą inwestorzy nie dysponowali. To zaś obligowało organ do wdrożenia procedury z art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Wymieniane z kolei w zażaleniu decyzje Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu z dnia [...] czerwca 2013 r. i z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie były decyzjami zmieniającymi pozwolenie na budowę i dotyczą "projektu budowlanego zamiennego" niezgodnego ze stanem faktycznym wykonanych robót, gdyż obecny wygląd lukarn nie został zaakceptowany przez konserwatora zabytków.
Skargę na powyższą decyzję złożył J. P., wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć, ewentualnie decyzji organu odwoławczego w całości i zarzucił im naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał ją za niezasadną.
Wskazując na podstawę prawną zaskarżonej decyzji (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), Sąd pierwszej instancji stwierdził, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dokonane zmiany w remontowanym i przebudowywanym obiekcie, przy elewacji południowo – wschodniej są zmianami istotnymi, co łączy się z koniecznością zastosowania lub odstąpienia od procedury określonej w ww. przepisie. Nie budziło wątpliwości Sądu, że inwestorzy prace budowlane przy kontrolowanym obiekcie rozpoczęli na podstawie decyzji Starosty Jarosławskiego z dnia [...] lipca 2005 r., zmienionej decyzjami z dnia [...] maja 2006 r. i [...] grudnia 2009 r. i dlatego możliwe jest prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 ustawy. Wskazując następnie na wydane w sprawie i opisane na wstępie postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r. i decyzję z dnia [...] września 2013 r., Sąd stwierdził, że ta ostatnia została wydana przed upływem dwóch miesięcy od daty wydania ww. postanowienia i jest zgodna z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Spełnia, zatem przesłanki formalne dla uznania, że jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Wskazując następnie na art. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz na postawione w skardze zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego, Sąd, odwołując się do art. 36 ust. 8 ustawy o ochronie zabytków, podkreślił, że powiązania systemowe ww. przepisów łącznie spełniają funkcję ochrony zabytków i dążą do zachowania ich jak najlepszego stanu na przyszłość. Nie jest zatem możliwe wdrożenie postępowania naprawczego w stosunku do budynku objętego indywidualną ochroną konserwatorką bez wdrożenia procedury określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przy czym organy nadzoru budowlanego muszą uwzględniać stanowisko konserwatora zabytków.
Jak zauważył Sąd, w aktach sprawy znajduje się decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2013 r., którą nakazano inwestorom przebudowę doświetlenia poddasza w kontrolowanym budynku według uzgodnionego projektu wykonanego przez mgr inż. arch. A. O.– wariant II – z warunkiem likwidacji płyciny w nadprożu facjatek w terminie do końca 2014 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków zmienił powyższą decyzję w ten sposób, że jako podstawę wykonania prac przy przebudowie doświetlenia poddasza w budynku przy ul. O. w J. określił dokumentację projektową: "Projekt budowlany zamienny przebudowy lukarn – zmiana warunków pozwolenia na budowę budynek mieszkalno – usługowy, działka nr [...] – opracowana przez mgr inż. arch. A. O. i inż. D. B.– stanowiąca integralną część niniejszej decyzji". W uzasadnieniu decyzji organ podał, że obecna decyzja uzupełnia powyższy nakaz, podając jako podstawę wykonania prac przedstawiony przez inwestora pełny projekt budowlany. Podstawą prawną działań Konserwatora Zabytków w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 45 ust. 1 pkt 2 i art. 44 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków. Osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów o zabytkach lub naruszyła zakres i warunki określone w pozwoleniu jest obowiązana na swój koszt wykonać nakazane czynności (art. 44 ust. 4 w zw. art. 45 ust. 2 tej).
Jak podkreślił Sąd, warunkiem podjęcia robót budowlanych w stosunku do zabytku jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, w którym są określone warunki dla prowadzenia robót budowlanych. Z tego względu odstąpienie od warunków pozwolenia wydanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków należy traktować jako istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę. Treść pozwolenia na budowę jest, bowiem wynikiem warunków określonych w pozwoleniu udzielonym przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Odstąpienie od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w przypadku obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków jest w każdym przypadku odstąpieniem istotnym. Z tych też przyczyn organ prawidłowo zastosował przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, mając również na względzie cel i funkcję ustawy o ochronie zabytków, a przy kilkukrotnej zmianie projektu budowlanego wydaje się, że racjonalnym jest nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia zamiennego projektu budowlanego.
Nadto Sąd wskazał, że kwalifikacja i obowiązek sporządzenia pełnego projektu budowlanego został nałożony przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a organy nadzoru budowlanego miały obowiązek dostosowania swoich działań do warunków określonych przez Konserwatora. Także jako niezasadny ocenił Sąd zarzut niezastosowania przez organy obydwu instancji art. 36a ust. 6 prawa budowlanego, skoro nie został wymieniony wśród zadań organu nadzoru budowlane w art. 83 Prawa budowlanego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Sentencja zaskarżonej decyzji jest zgodna z przepisami prawa, a organ II instancji był uprawniony w ramach reformatoryjnego orzekania do wydłużenia terminu do przedłożenia zamiennego projektu budowlanego.
Przedstawiony stan sprawy w zakresie formalnym i materialnym, a także ocena zarzutów skarżącego doprowadziła Wojewódzki Sąd Administracyjny do stwierdzenia, że skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, o czym orzeczono na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego została wydana z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, tj. istotnym naruszeniem prawa materialnego poprzez niesłuszne i nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego została wydana z naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawo budowlanego poprzez niesłuszne i nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu, w sytuacji bezpodstawnego przyjęcia przypadku istotnego odstąpienia przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego została wydana z naruszeniem art. 36a ust. 5 i 6 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji stwierdzenia odstępstw o charakterze nieistotnym nie wymagających zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza w sytuacji gdy zrealizowany został obowiązek wynikający z art. 36a ust. 6 ustawy – dokonania kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz zamieszczenia w projekcie budowlanym odpowiednich informacji dotyczących odstąpienia, o których mowa w ust. 5 przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.,
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez naruszenie dyspozycji podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 1 w sytuacji, gdy przepis ten nie przewiduje możliwości częściowego tylko utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.,
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji gdy stan faktyczny i prawny sprawy uzasadniał uchylenie w całości decyzji organu I instancji (w toku administracyjnym) i umorzenie postępowania w sprawie, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.,
6. naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez brak w uzasadnieniu elementów wymienionych w przepisie art. 141 § 4 P.p.s.a., przez co uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest wadliwe, nie spełnienia minimum wymogów stawianych przez powołany przepis, tym samym uzasadnia zarzut wadliwej kontroli legalności decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.,
7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 6 K.p.a. poprzez działanie w oderwaniu od przepisów prawa materialnego, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a,
8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7 K.p.a. poprzez działanie w oderwaniu od słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.,
9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 8 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wybiórczą na niekorzyść skarżącego ocenę materiału dowodowego, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.,
10. art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. oraz 8 K.p.a. poprzez niedostrzeżenie i nieuwzględnienie uchybień na tyle istotnych, które powinny być dostrzeżone i uwzględnione bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od organu na rzecz wnoszącego skargę, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. (zarzut 6). Wbrew twierdzeniom kasacji uzasadnienie skarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 141 § 4 P.p.s.a. elementy, zaś zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia może okazać się zasadny jedynie wówczas, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w tym przepisie zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można natomiast skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.
Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 P.p.s.a i art. 36a ust. 5 i 6 Prawa budowlanego (zarzut 3). Podkreślić w tym aspekcie przede wszystkim należy, iż ustawodawca w przepisach tej ostatniej ustawy zamieścił negatywny katalog odstępstw pozwalający na zdefiniowanie odstępstw noszących cechy istotnego. W katalogu tym jako istotne odstąpienie, wymagające uzyskania uprzednio decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wymieniono m.in. takie, które wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi (art. 36 ust. 5 pkt 7 in fine Prawa budowlanego). Przepis ten nawiązuje, zatem wprost do art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, a takim – co nie było sporne w sprawie – był przedmiotowy budynek. Tym samym, skoro inwestor przed odstąpieniem od warunków udzielonego pozwolenia nie uzyskał, pomimo wymogu, stosownej zgody konserwatora zabytków, to tym samym istotnie odstąpił od jego warunków. W nawiązaniu do twierdzeń kasacji przede wszystkim stwierdzić trzeba, iż w takim przypadku jak niniejszy nie jest istotne to, że "zarówno Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak i Kierownik budowy zgodnie oświadczyli o zgodności wykonanych prac ze sztuką budowlaną, dokumentacją oraz projektem zmiennym – łącznie z poleceniem autora projektu wpisanym przecież w Dzienniku Budowy", ale to że nie uzyskano zgody konserwatora zabytku na ich wykonanie. Każde, bowiem odstąpienie wymagające tej zgody należy kwalifikować jako istotne. Natomiast dokonanie przez projektanta kwalifikacji odstąpienia jako nieistotnego podlega ocenie organu nadzoru budowlanego.
W konsekwencji powyższego organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego zobowiązany był wstrzymać postanowieniem wykonywane przy przedmiotowym budynku roboty budowlane, a następnie zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. To z kolei czyniło bezzasadnymi zarzuty kasacji dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 P.p.s.a w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (zarzut 2) a także w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (zarzut 1).
Nie można wreszcie podzielić zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a także w związku z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. (zarzut 4 i 5). Wzajemna relacja obu z ostatnich wymienionych przepisów świadczy, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji w części i w tym zakresie orzec merytorycznie, a w pozostałym zakresie utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Na taką możliwość wskazuje wprost pkt 2 analizowanego przepisu – "uchyla zaskarżoną decyzję całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (...)" oraz jego relacja do pkt 1, który nie ogranicza zakresu utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. Jak wskazano z kolei powyżej, stan niniejszej sprawy nie upoważniał organu odwoławczego do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie, a co niezasadnie zarzuca strona skarżąca.
W konsekwencji powyższego na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia przez orzekające w sprawie organy administracyjne zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a co świadczyłoby o wadliwości przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli (naruszenia: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 6 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. – zarzuty 7, 8 i 9). Skarżący nie zdołał, bowiem wykazać, że działanie organów nastąpiło w oderwaniu od przepisów prawa materialnego, słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wybiórczą, na niekorzyść skarżącego ocenę materiału dowodowego. Tym samym oddaleniu podlegał wreszcie zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. (zarzut 10).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną kasację.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło