II FSK 3310/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-14
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Zbigniew Kmieciak, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które są przedmiotem postępowania korygującego, mogą stanowić podstawę wymiaru podatku od nieruchomości do czasu ich zmiany?Ratio decidendi
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków korzystają z domniemania prawdziwości jako dokument urzędowy i są wiążące dla organów podatkowych do czasu ich prawomocnej zmiany. Podważenie tych zapisów wymaga uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego. W przypadku korzystnego dla podatnika wyniku takiego postępowania, możliwe jest wznowienie postępowania podatkowego lub żądanie zmiany decyzji.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2013 r., twierdząc, że opiera się ona na fałszywych dokumentach i danych z ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów, nawet jeśli toczą się postępowania mające na celu ich korektę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżących.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia WSA (del.) Dariusz Skupień (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 224/14 w sprawie ze skargi S. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z 28 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 224/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 6 listopada 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości 2013 r.
Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:
Decyzją z 28 marca 2013 r. Burmistrz Miasta P. określił Skarżącym podatek od nieruchomości na rok 2013 za nieruchomość położoną w P. przy ul. S. 48a, na kwotę 371 zł. W uzasadnieniu wskazał, że do opodatkowania przyjęto: 1) grunty pozostałe o powierzchni 595,00 m² oraz 2) komórki o powierzchni 32,00 m². Ustalając wysokość podatku od nieruchomości na rok 2013 za ww. nieruchomość organ uwzględnił dane wykazane przez Skarżącego w informacji w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 15 kwietnia 2008 r. i dane wynikające z wypisu z rejestru gruntów z dnia 8 kwietnia 2010 r. oraz zastosował stawki podatkowe, o których mowa w uchwale Rady Miejskiej w P. z dnia 20 listopada 2012r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2013. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wskazali, że ich zdaniem zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o fałszywe dokumenty wieczysto-księgowe oraz fałszywe dane z ewidencji gruntów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 6 listopada 2013r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że działka numer ewid. 175 w ewidencji gruntów sklasyfikowana jest jako " tereny zabudowane" oznaczone symbolem "Bp", na co wskazuje wypis z rejestru gruntów z 8 kwietnia 2010 r., sporządzony przez Starostę P.. Organ podkreślił, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego zgodnie z art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 749 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa). W dniu 17 grudnia 2012 r. do Urzędu Miejskiego w P. wpłynęła korekta deklaracji, z której wynika, że okolicznością powodująca konieczność złożenia informacji są "kryminogenne, bezprawne machinacje urzędnicze z naruszeniem zasady legalizmu" . W rubrykach dotyczących przedmiotu opodatkowania zaznaczono "nie dotyczy".
Skarżący złożyli skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucili naruszenie zasady legalizmu oraz zasady prawdy materialnej. Podnieśli, że wypisy z rejestru gruntów sporządzane przez Burmistrza Miasta P. nie odzwierciedlają rzeczywistości.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej: p.g.k.) nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów, bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe.
Z akt sprawy wynika, że przed Starostą P. toczy się postępowanie w celu doprowadzenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek stanowiących nieruchomość objętych zbiorem dokumentów [...] do zgodności ze stanem prawnym wykazanym w zgromadzonych w w/w. zbiorze dokumentach. W przypadku zmiany ewidencji gruntów w związku z prowadzonymi przez lub z udziałem Skarżących wieloma postępowaniami administracyjnymi i sądowymi, Skarżącym przysługiwać będzie prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, w oparciu o przesłankę lub przesłanki, zawarte w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz żądanie ewentualnej zmiany skarżonej decyzji. Do czasu zmiany ewidencji gruntów wiążą, w tym przedmiocie wszystkie organy obowiązujące w niej zapisy.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1) P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 tej ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podstawę wymiaru podatków może stanowić jedynie część danych zawartych w ewidencji gruntów, tj. dane z wyłączeniem zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.
Na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 punkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej z zw. z art. art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 tejże ustawy- poprzez nieuchylenie skarżonej decyzji wskutek odmówienia waloru dokumentu urzędowego informacjom dotyczącym gruntów, budynków i ich właścicieli pochodzącym ze zbioru dokumentów, które to informacje z w/w źródła tworzą właśnie ewidencję gruntów (na podstawie, której oblicza się wymiar podatku);
2) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 p.g.k. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że w sprawie istnieją dowody, co do których należy się wypowiedzieć, a których to rozpatrzenia prowadziłoby do wniosku, że dane zawarte w ewidencji gruntów są wzajemnie sprzeczne i nie mogą w związku z tym stanowić podstawy do wymiaru podatku,
3) art. 145 § 2 P.p.s.a. zw. z art. 247 pkt 3) Ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 tej ustawy przez niestwierdzenie nieważności decyzji podatkowej, która obarczona jest rażącą wada w postaci oparcia jej wyłącznie na części danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków,
4) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w skardze i w innych pismach, co wyklucza wszechstronne rozważenie sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów naruszenia prawa należy zauważyć, że nie zostały one wsparte dostatecznie precyzyjną i logiczną argumentacją w przedmiocie rzekomego uwzględnienia przez orzekający w sprawie sąd jedynie części danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Przedstawione w tym względzie wywody zdają się abstrahować od istoty wypowiedzi zawartej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazał on bowiem wyraźnie, że to co znajduje się w ewidencji nie podlega ocenie organów podatkowych i sądu administracyjnego – wyposażonego co do zasady w kompetencje do kasacyjnego orzekania. Dane zamieszczone w ewidencji korzystają przy tym z domniemania prawdziwości jako rodzaj dokumentu urzędowego. Podważenie zapisów ujętych w ewidencji wymaga zatem uruchomienia stosownego postępowania, w celu ich skorygowania, podważenia albo aktualizacji.
Jak zaznaczono na s. 4 pisemnych motywów zapadłego wyroku, przed starostą w P. toczy się postępowanie w celu doprowadzenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek objętych zbiorem dokumentów [...] do zgodności ze stanem prawnym, który ma odzwierciedlać wspomniany zbiór. Dokonanie stosownej korekty pozwoli – jak zasygnalizował sąd – wznowić postępowania zakończone ostateczną decyzją administracyjną. Jednakże do czasu takiej zmiany, zapisy dokonane w ewidencji są dla organów podatkowych wiążące. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela to zapatrywanie, podkreślając jednocześnie, że zainteresowani (podatnicy) nie są bynajmniej pozbawieni ochrony prawnej. Mogą z niej skorzystać w razie korzystnego dla siebie wyniku postępowania uruchomionego w celu korekty zapisów w ewidencji. Niezależnie od tego wypada zwrócić uwagę, że opowiedzenie się za odmiennym poglądem prowadziłoby w istocie do naruszenia przepisów wyliczonych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Należy dodatkowo wspomnieć, że wbrew temu, co przyjęto w skardze kasacyjnej, pominięcie jakiegoś elementu materiału dowodowego, nie stwarza podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a co najwyżej – do jej uchylenia, przy spełnieniu założenia wpływu tak rozumianego uchybienia na wynik sprawy. Samo powołanie się na okoliczność ujęcia nieruchomości skarżącego w zbiorze dokumentów o nr 1218, a nie 5666 i fakt "przerejestrowania" zbioru tylko w stosunku do J. O., o niczym jeszcze nie przesądza. Nie może ono zatem być traktowane jako przesłanka wystarczająca do uchylenia zakwestionowanego wyroku.
NSA podkreśla, że istota prowadzonego postępowania dotyczącego podatku od nieruchomości co ma bezpośredni wpływ na zakres prowadzonego postępowania dowodowego jest nakierowana na prawidłowe ustalenie podmiotu i przedmiotu opodatkowania, ewidencja gruntów i budynków w tym postępowania ma charakter użytecznego narzędzia służącego do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości
( art.1a ust.3 u.p.o.l.). Zwrócić także należy uwagę, że przyjęte przez organy dane na podstawie, których ustalono zobowiązanie podatkowe, opiera się również na wielkości powierzchni działki i komórki wskazanych w informacji dotyczącej podatku od nieruchomości złożonej przez stronę skarżącą.
W rozpoznawanej sprawie, nie zostało skutecznie przez wnoszącego skargę kasacyjną zakwestionowanie danych mających wpływ na podmiot, przedmiot
i wysokość opodatkowania. Organy podatkowe zatem prawidłowo zastosowały regulację z art. 2-5 u.p.o.l.
W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło