II OZ 1231/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.H. i J.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 418/14 o odmowie zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi L.H. i J.H. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie przedłożenia protokołu kontroli budynku mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 418/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił L.H. i J.H. zwrotu wpisu od skargi na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie przedłożenia protokołu kontroli budynku mieszkalnego. Sąd I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r. Sąd działając, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi L.H. i J.H. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie przedłożenia protokołu kontroli budynku mieszkalnego, jako bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie bowiem na skutek wniosku skarżących, który złożony został przed wniesieniem skargi do tut. Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2014 r. stwierdził nieważność decyzji Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r., która to decyzja na skutek braku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stała się ostateczna. W postanowieniu tym Sąd nie orzekł w kwestii uiszczonego przez skarżących wpisu od skargi. Pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. L. i J.H. w związku ze stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2014r. przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2014 r. cofnęli skargę oraz zawnioskowali o zwrot uiszczonego wpisu sądowego. Poinformowali, że o fakcie uostatecznienia się decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dowiedzieli się z odpowiedzi na skargę Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., którą otrzymali w dniu 26 sierpnia 2014 r. Sąd I instancji odmawiając zwrotu wpisu sądowego od skargi stwierdził, iż wniosek o cofnięcie skargi zawarty w piśmie z dnia 26 sierpnia 2014 r., wpłynął do Sądu w dniu 28 sierpnia 2014 r. , a zatem po wydaniu w tej sprawie postanowienia o umorzeniu postępowania to brak jest podstaw do uznania, że skarżący skutecznie cofnęli skargę i brak jest możliwości przyjęcia, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażalenie na ww. postanowienie złożyli L.H. i J.H. wnosząc o jego zmianę poprzez rozstrzygnięcie o zwrocie na ich rzecz kosztów postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie 500 złotych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż po uzyskaniu informacji w dniu 26 sierpnia 2014 r. informacji o uprawomocnieniu się decyzji GINB zrobili wszystko co było możliwe, by cofnąć skargę tzn. tego samego dnia nadali na poczcie pismo cofające skargę. Podniesiono, iż w tej sytuacji cofnięcie skargi stało się dla skarżących niewykonalne, gdyż w momencie uzyskania informacji o uprawomocnieniu się decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i podjęciu postępowania przez Sąd tj. w dniu 26 sierpnia 2014 r., postępowanie sądowe było już umorzone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wpis jest opłatą sądową (art. 212 § 1 p.p.s.a.), pobieraną przy wszczęciu postępowania (art. 230 § 1 p.p.s.a.), stanowiącą swego rodzaju ekwiwalent za jego przeprowadzenie. Opłata ta nie podlega zwrotowi poza przypadkami, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 232 p.p.s.a. Zwrot uiszczonego wpisu sądowego następuje w sytuacjach uregulowanych w art. 232 § 1 p.p.s.a., gdy pismo podlegające opłacie zostało cofnięte lub odrzucone, przed wysłaniem jego odpisu organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom (zwrotowi podlega wówczas cały uiszczony wpis sądowy), lub też w razie cofnięcia pisma przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana (zwrotowi podlega w takiej sytuacji połowa wpisu). W świetle art. 161 § 1 p.p.s.a., postępowanie sądowe podlega umorzeniu w sytuacji stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Wskazany powyżej przepis expressis verbis wymienia jedynie dwa zdarzenia powodujące bezprzedmiotowość postępowania sądowego (cofnięcie skargi i śmierć strony), niemniej podstawę przerwania i zakończenia postępowania nie ogranicza tylko do nich w związku z tym, że w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ustawodawca przyjął, że tożsamy skutek występuje także wtedy, gdy postępowanie staje się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn". Przesłankę umorzenia postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., łączyć należy z każdą sytuacją, która uniemożliwia zakończenie postępowania sądowego orzeczeniem rozstrzygającym o istocie sprawy. Zasadnie więc Sąd I instancji podniósł, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie miał możliwości uczynić zadość żądaniu Skarżących, gdyż nie doszło do skutecznego cofnięcia skargi. Umorzenie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło po powzięciu informacji przez Sąd I instancji, iż decyzja będąca przedmiotem skargi została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek wszczętego przez skarżących nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. Z tego względu Sąd I instancji podjął postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2014 r. zawieszone na podstawie art. 56 p.p.s.a. postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Natomiast wniosek skarżących o cofnięcie skargi zawarty został dopiero w ich piśmie z dnia 26 sierpnia 2014 r. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo zwrócił uwagę na treść art. 60 p.p.s.a. zgodnie, z którym skarżący może cofnąć skargę i cofnięcie to wiąże Sąd, jednakże momentem granicznym dla dokonania tej czynności jest wydanie orzeczenia przez Sąd co do skargi. W związku z powyższym brak jest możliwości zastosowania art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.