II GSK 2035/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-15

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Magdalena Bosakirska, Andrzej Skoczylas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie i nałożenie korekty finansowej w związku z wykorzystaniem środków z budżetu Unii Europejskiej niezgodnie z procedurami wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej, poprzedzającej decyzję o zwrocie tych środków?
Ratio decidendi
Ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, nie wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Jest to jedynie etap poprzedzający postępowanie administracyjne o zwrot środków, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych. W postępowaniu o zwrot, ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku kontroli nie wiążą organu orzekającego o zwrocie, a sama korekta podlega kontroli sądu w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej przyznanego Politechnice K. na realizację projektu. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego wydał decyzję nakazującą zwrot środków, argumentując naruszeniem przepisów Prawa zamówień publicznych poprzez błędne określenie warunków udziału w postępowaniu przetargowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzje organu, uznając, że organ powinien wydać odrębną decyzję o nałożeniu korekty finansowej przed wydaniem decyzji o zwrocie środków. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Województwa.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Andrzej Skoczylas (spr.) Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 37/14 w sprawie ze skargi Politechniki K. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] października [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuję sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; 2. zasądza od Politechniki K. na rzecz Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego kwotę 5000 (pięć tysięcy) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 28 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 37/14 (dalej wyrok z 28 maja 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej WSA albo sąd I instancji) w pkt 1 uchylił decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego (dalej Zarząd Województwa albo organ administracji) z [...] października 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2013 r.) oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa z [...] czerwca 2013 r., nr [...], zapadłe w przedmiocie zwrotu środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, stwierdzając w pkt 2 wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądzając w pkt 3 od Zarządu Województwa na rzecz Politechniki K. (dalej zwanej także beneficjentem, odwołującą albo skarżącą) [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Beneficjent - Politechnika K. – w dniu 1 sierpnia 2009 r. zawarł z Instytucją Zarządzającą Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego (dalej IZ RPO WZ), umowę o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "Budowa hali widowiskowo - sportowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w K.", Oś priorytetowa 5 "turystyka, kultura i rewitalizacja", Działanie 5.1 "Infrastruktura turystyczna", Poddziałanie 5.1.1 "Infrastruktura turystyki". Dodatkowo pomiędzy Beneficjentem a IZ RPO WZ zostało zawartych 8 aneksów do umowy o dofinansowanie: z dnia 01.03.2010 r., z dnia 21.09.2010 r., z dnia 16.08.2011 r., z dnia 22.02.2012 r., z dnia 12.06.2012 r., z dnia 07.08.2012 r., z dnia 31.08.2012 r. oraz z dnia 31.10.2012 r. W dniach [...] października 2013 r., IZ RPO WZ przeprowadziła kontrolę doraźną projektu, mającą na celu zweryfikowanie poprawności procedur przetargowych prowadzonych przez beneficjenta. W toku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11.07.2006 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006 r., ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem nr 1083/2006). Ustalono bowiem, że w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn. "Budowa hali widowiskowo - sportowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w K.", Beneficjent żądał, aby na potwierdzenie warunku dotyczącego zdolności technicznej wykonawca wykazał, że wykonał, jako główny wykonawca budowlany, co najmniej dwa obiekty użyteczności publicznej o wartości powyżej 7.500.000 zł każde, czym naruszył art. 7 ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2007 r., nr 223, poz. 1655 ze zm., dalej u.p.z.p.) przez określenie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję oraz nie zapewnia równego traktowania wykonawców. W dniu [...] czerwca 2013 r. Zarząd Województwa działając na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. 2009 r., nr 84, poz. 712 ze zm., dalej u.z.p.p.r.), art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2009 r., nr 157, poz. 1240 ze zm., dalej u.f.p.), art. 7 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. 2013 r., poz. 596 ze zm.) podjął decyzję orzekającą zwrot od beneficjenta środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie w wysokości [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (tj. od dnia 01.07.2013 r.). Beneficjent nie zwrócił środków w ww. terminie. Strona, korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 207 ust. 12 u.f.p. pismem z dnia 15 lipca 2013 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją administracyjną. Jednakże decyzją z 28 października 2013 r. Zarząd Województwa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z 24 czerwca 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego, w postępowaniu pn. "Budowa hali widowiskowo - sportowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w Koszalinie" Beneficjent naruszył art. 7 ust. 1 u.p.z.p. przez zażądanie, aby na potwierdzenie warunku dotyczącego zdolności technicznej wykonawca wykazał się doświadczeniem, że wykonał jako główny wykonawca budowlany, co najmniej dwa obiekty użyteczności publicznej o wartości powyżej 7 500 000,00 zł każde. Instytucja Zarządzająca wywiodła również, że zapis ten jest sprzeczny z zasadami uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców oraz równego dostępu do zamówienia (art. 7 ust. 1 u.p.z.p.), gdyż ogranicza krąg podmiotów, które byłyby zdolne do wykonania zamówienia (w tym również wykonawców zagranicznych), nabywając odpowiednie doświadczenie poprzez wcześniejsze, należyte wykonanie robót tyle, że nie jako główny wykonawca. Wymóg wprowadzony przez beneficjenta jest równoznaczny z ustanowieniem nowego, pozaustawowego kryterium wyboru, wykraczającego poza treść art. 22 ust 1 u.p.z.p., a w konsekwencji naruszającego art. 7 ust. 1 oraz art. 22 ust. 2 u.p.z.p. Wymóg zawarty w art. 22 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. należy bowiem rozumieć jako posiadanie wiedzy i doświadczenia ściśle związanego z realizacją określonych robót budowlanych oraz odpowiedniego potencjału technicznego i osobowego do wykonania zamówienia, niezależnie od tego, czy dany podmiot zdobył doświadczenie jako główny wykonawca, podwykonawca czy np. partner w konsorcjum budowlanym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 organ odwoławczy wskazał, że beneficjent przez ograniczenie równego udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie zapewnił równego traktowania wszystkich wykonawców, w tym tych, którzy mogliby zaproponować korzystniejsze warunki realizacji zamówienia, w tym niższą cenę zamawianych robót. Wykazanie rzeczywistej szkody jest jednak w tej sprawie niemożliwe, gdyż naruszenie przez beneficjenta przepisów u.p.z.p. polegało na ograniczeniu możliwości wzięcia udziału w postępowaniu przetargowym większej ilości oferentów (którzy mogliby złożyć korzystniejsze oferty niż ta, która została wybrana w postępowaniu), a nie na wybraniu przez beneficjenta wykonawcy, który zaproponował mniej korzystne warunki niż inni mogliby zaproponować. Beneficjent przynajmniej potencjalnie naraził budżet Unii Europejskiej na szkody, bowiem poniósł wydatki, które przy zachowaniu ww. zasad mogłyby być niższe, a tym samym niższy byłby wkład finansowy z budżetu Unii Europejskiej. Politechnika pismem z [...] grudnia 2013 r. złożyła skargę na decyzję z dnia 28 października 2013 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 24 czerwca 2013 r., zarzucając naruszenie: 1. art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 u.f.p. przez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie doszło do wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur wynikających z art. 184 u.f.p., skutkującym obowiązkiem ich zwrotu; 2. art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w zw. z art. 7 ust. 1 u.p.z.p. w zakresie ustaleń dotyczących postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że warunek udziału w postępowaniu w zakresie posiadania wiedzy i doświadczenia został ustanowiony w sposób utrudniający uczciwą konkurencję; 3. art. 98 ust. 2 i art. 2 pkt. 7 rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 przez ustalenie, że wystąpiły przesłanki do nałożenia korekty finansowej na skarżącego; 4. przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., przez niewyczerpujące i zupełnie dowolne ustalenie, które nie pozwalało na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę z [...] stycznia 2014 r. Instytucja Zarządzająca wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wydany wyrok sąd I instancji zwrócił uwagę, że ocena legalności zaskarżonej decyzji wymagała odniesienia się do zagadnienia czy w kontekście unormowań zawartych w art. 26 ust. 1 pkt 15 i art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. organ prowadzący postępowanie mógł w jednej decyzji ustalić i nałożyć na stronę korektę finansową, o której mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006, i jednocześnie orzec – według przepisów o finansach publicznych – o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań. Zdaniem sądu I instancji, w obecnym stanie prawnym przepis art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. daje instytucji zarządzającej prawo i obowiązek ustalania i nakładania korekt finansowych. Ustalanie korekt finansowych, aby mogło być efektywnym instrumentem nadzoru nad prawidłowością wydatkowania środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej musi być traktowane jako działanie polegające na władczym stwierdzaniu nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, w tym również wynikających z nieprzestrzegania przepisów dotyczących zamówień publicznych. Stwierdzanie tych nieprawidłowości ze swojej istoty wynikających z treści art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 musi obejmować ocenę rzeczywistego spowodowania szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej bądź możliwości spowodowania takiej szkody. W dalszej kolejności ocenie podlegają następne przesłanki ustalania i nakładania korekt finansowych, którymi – zgodnie z art. 98 ust. 2 akapit 1 zdanie 3 rozporządzenia nr 1083/2006 – są charakter i waga nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Pozytywne ustalenie istnienia tych przesłanek prowadzi do władczego ustalenia wysokości korekty i nałożenia jej na beneficjenta. Użycie w przepisie art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., zwrotu "ustalanie i nakładanie korekt finansowych" wskazuje w sposób oczywisty na kompetencję o charakterze władczym, zakładającym jednostronne działanie wobec beneficjenta. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił wyrażone w orzecznictwie sądowym stanowisko według którego korekta powinna być ustalana na podstawie odrębnej decyzji administracyjnej, poprzedzonej przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Skoro art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. stanowi o ustalaniu i nakładaniu korekt finansowych, natomiast art. 207 u.f.p. o orzekaniu w drodze wydania decyzji o zwrocie, to uzasadniony jest wniosek, że zwrot środków i korekta finansowa, jakkolwiek w sensie ekonomicznym sprowadzają się do pomniejszenia środków, jakimi dysponuje lub mógłby dysponować beneficjent, stanowią dwie odrębne od siebie instytucje. W konsekwencji organy administracji publicznej powinny wydać osobne decyzje: o "ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej" (art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z..p..p.r.) i – w razie potrzeby, to jest w razie bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego zgodnie z art. 207 ust. 8 u.f.p. – o "zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań" (art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p. w związku z art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r.). W kontekście poczynionych uwag nie powinien budzić wątpliwości wniosek, że w sprawie ustalenia i nałożenia na skarżącą korekty finansowej powinna być wydana odrębna decyzja administracyjna w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a., skoro organowi przysługiwały uprawnienia do władczego rozstrzygnięcia na podstawie prawa powszechnie obowiązującego. W badanej sprawie wydanie decyzji na podstawie art. 207 u.f.p. należało uznać za przedwczesne, bowiem, zgodnie z art. 207 ust. 8 i 9 ustawy, powinno poprzedzać ją wezwanie do zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenia płatności. To z kolei byłoby możliwe dopiero po wydaniu ostatecznej i prawomocnej decyzji o ustalaniu i nałożeniu korekt finansowych na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. Wezwanie, które zostało przedstawione skarżącej pismem z dnia 11 kwietnia 2013 r. było przedwczesne i bezskuteczne, ponieważ kwota korekty nie była ustalona decyzją wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została wniesiona pismem z 21 czerwca 2014 r. przez Zarząd Województwa, który zaskarżył wyrok z 28 maja 2014 r. w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego poznania, ewentualnie o jego uchylenie i oddalenie skargi na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Zarząd Województwa zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 207 ust. 8 i 9 u.f.p. w zw. z art. 104 §1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), przez niesłuszne uchylenie decyzji z 28 października 2013 r. i poprzedzającej ją decyzji z 26 czerwca 2013 r. z powodu uznania, że organ przed wydaniem w/w decyzji powinien był wydać wcześniej odrębną decyzję w przedmiocie ustalenia i nałożenia korekty finansowej w sytuacji, gdy dla określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania w związku z wykorzystaniem środków niezgodnie z procedurami o jakich mowa w art. 184 u.f.p. wyłącznie właściwy jest tryb przewidziany w art. 207 ust. 8 i 9 u.f.p., który został zastosowany przez organ, 2) przepisów prawa materialnego, tj. a) art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 15a oraz art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. i art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej w związku z wykorzystaniem przez beneficjenta środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z procedurami powinno nastąpić w drodze odrębnej decyzji administracyjnej opartej na art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006, b) art. 27 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) 1828/2006 z 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1083/2006 poprzez jego niezastosowanie, skutkiem czego było błędne stwierdzenie, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej musi nastąpić po przeprowadzeniu odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną na podstawie art. 104 §1 i 2 k.p.a., c) art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 15a oraz art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. i art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 przez ich błędną wykładnię, będącą skutkiem pominięcia przy interpretacji tych przepisów art. 27 lit. b rozporządzenia nr 1828/2006 oraz art. 207 ust. 8 i 9 u.f.p. polegającą na uznaniu, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej w związku z wykorzystaniem przez beneficjenta środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z procedurami powinno nastąpić w drodze odrębnej decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną z 8 sierpnia 2014 r. Politechnika wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Podzielając wywód prawny przeprowadzony w uzasadnieniu wyroku z 28 maja 2014 r. Politechnika podkreśliła, że uchybienie Instytucji Zarządzającej polegające na niewydaniu osobnej decyzji o ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Orzekając w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. ograniczony był zakresem kontroli instancyjnej wyznaczonym treścią zarzutów kasacyjnych oraz przytoczonej na ich poparcie argumentacji. Wobec braku wystąpienia którejkolwiek z podstaw nieważności postępowania sądowego, podlegających uwzględnieniu z urzędu, rozpoznanie sprawy odbyło się w granicach wytyczonych przez ramy wniesionego środka zaskarżenia. W złożonej przez Zarząd Województwa skardze kasacyjnej zaskarżony został w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 28 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 37/14, w przedmiocie zwrotu środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Strona skarżąca kasacyjnie sformułowała zarzuty oparte na obu podstawach (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Wszystkie one koncentrowały się wokół jednego zagadnienia, a mianowicie prawidłowości przyjęcia przez Sąd I instancji, że wydanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań musi zostać poprzedzone wydaniem osobnej decyzji o ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej. Zarzuty kasacyjne okazały się usprawiedliwione. Odnosząc się do wskazanego problemu, należy wskazać, że powyższa kwestia, stanowiąc przedmiot rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, została ostatecznie rozstrzygnięta w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14 (publ. ONSAiWSA 2015/2/17), w której stwierdzono, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W uchwale tej podkreślono, że jakkolwiek ustalenie korekty rodzi bezpośrednio publicznoprawne zobowiązanie do jej zwrotu, co mogłoby uzasadniać przypisanie jej formy decyzji administracyjnej, to jednak użycie w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. określenia "ustalanie i nakładanie" korekty, z punktu widzenia zarówno semantycznego, jak i prawnego, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do twierdzenia, że powinno ono mieć formę decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy następuje w ramach stosunku cywilnoprawnego. Za przypisaniem ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej formy decyzji administracyjnej nie przemawiają również względy aksjologiczne i celowościowe. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale stwierdził również, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. W postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych, ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji, również korekta podlega kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie. Wobec tego, że moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym przywołanej uchwały, powoduje, że wiążą one sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis – w rozpatrywanej sprawie jest nim art. 26 ust. 1 pkt 15a przywołanej ustawy - to konieczność uwzględnienia wyrażonego w niej poglądu stanowiła konsekwencję waloru ogólnej mocy wiążącej wymienionej uchwały wynikającej z art. 269 § 1 p.p.s.a, Należy podkreślić, że skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale NSA z [...] października 2014 r. w pełni podziela. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, że wykładnia art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. zawarta w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, odmienna od zaprezentowanej w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji, spowodowała konieczność jego uchylenia. Kluczowa w kontrolowanym wyroku WSA kwestia obowiązku wydania odrębnej decyzji o korekcie, poprzedzającej decyzję o zwrocie środków, w świetle cytowanej wyżej uchwały została rozstrzygnięta nieprawidłowo. W skardze kasacyjnej, zarówno w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, trafnie wytknięto Sądowi I instancji niezasadne przyjęcie, że ustalenie i wymierzenie korekty finansowej jako jednostronne władcze działanie organu władzy publicznej powinno przybrać formę osobnej decyzji administracyjnej. Uznając zatem za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1, orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny weźmie pod uwagę wyrażone wyżej stanowisko co do wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów. O zwrocie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a.., zasądzając od Politechniki K. na rzecz Zarządu Województwa Z. 5000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Przepis art. 207 § 2 p.p.s.a. pozwala na miarkowanie kosztów, więc odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub części w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro powodem uwzględnienia skargi kasacyjnej była odmienna wykładnia zagadnienia prawnego, które wywoływało poważne wątpliwości i spowodowało istotne rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych skutkujące w konsekwencji koniecznością podjęcia uchwały NSA, to w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi przytoczony przepis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło