IV SA/Wa 365/14

WyrokWSA w Warszawie2014-05-29

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Katarzyna Golat, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na remoncie i przebudowie istniejącego budynku garażu, położonego na obszarze ochrony krajobrazowej parku narodowego, jest zgodna z prawem, w szczególności z przepisami ustawy o ochronie przyrody i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji była prawidłowa. Inwestycja, mimo że dotyczyła remontu istniejącego budynku garażu, znajdowała się na obszarze ochrony krajobrazowej parku narodowego, gdzie obowiązują surowe zakazy dotyczące budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Sąd stwierdził, że przepis zezwalający na odstępstwa od zakazów (art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody) nie miał zastosowania, ponieważ teren nie był wykorzystywany gospodarczo w rozumieniu przepisów ani nie było wykonywane prawo własności zgodnie z Kodeksem cywilnym. Ponadto, inwestycja mogła negatywnie wpłynąć na walory krajobrazowe i architektoniczne parku narodowego, co jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżąca C. B. złożyła skargę na postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Parku Narodowego odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na remoncie i przebudowie istniejącego budynku garażu. Inwestycja miała być realizowana na działkach częściowo należących do Parku Narodowego, na obszarze ochrony krajobrazowej. Organy ochrony przyrody odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie przepisów o ochronie przyrody i walorów krajobrazowych. Skarżąca zarzucała naruszenie zasady równego traktowania, błędną wykładnię przepisów, brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz bezpodstawne odmowy uzgodnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi C. B. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] pismem z 11 września 2012 r., nr [...] wystąpił do Dyrektora [...] Parku Narodowego z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji: "Wykonanie robót remontowo-budowlanych istniejącego budynku garażu bez zmiany obrysu budynku na działce nr [...] i [...] w [...]", położonej w Gminie [...] na obszarze ochrony krajobrazowej [...] Parku Narodowego. Dyrektor [...] Parku Narodowego postanowieniem z [...] września 2012 r., nr [...] odmówił uzgodnienia realizacji inwestycji. C. B. (dalej: "skarżąca") [...] października 2012 r. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego w którym podkreśliła, że projektowana przez nią inwestycja nie dotyczy jakiejkolwiek nowej zabudowy tylko budynku już istniejącego. W przypadku rozpatrywanego zamierzenia inwestycyjnego nie jest konieczne przeprowadzanie analizy i oceny oddziaływania na środowisko, zaś zarządzanie [...] Parkiem Narodowym nie powinno polegać jedynie na wyłącznym powołaniu się na przepisy prawa (w tym obowiązujące zakazy) bez uwzględnienia faktu, że na obszarze [...] Parku Narodowego mieszkają ludzie w koegzystencji ze światem roślin i zwierząt podlegających ochronie. Minister Środowiska postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dyrektor [...] Parku Narodowego postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r., nr [...] ponownie odmówił uzgodnienia realizacji inwestycji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że: 1) planowana inwestycja znajduje się częściowo na działce [...], a częściowo na działce [...] w [...], działka [...] jest własnością Skarbu Państwa we władaniu [...] Parku Narodowego i jest przeznaczona na ustawowe cele [...] Parku Narodowego, nie może służyć realizacji planowanej inwestycji, ponieważ nie będzie ona służyła celom [...] Parku Narodowego, postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości zostało wszczęte 2 maja 2013 r. i jest w toku, 2) art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Z 2013 r., poz. 627, ze zm.) nie ma zastosowania, ponieważ pomimo, że obszar jest objęty ochroną krajobrazową, ale nie jest w trakcie gospodarczego wykorzystania, zaś wykonywanie prawa własności zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego dla działki [...] przysługuje Dyrektorowi [...] Parku Narodowego, co jest przedmiotem odrębnego postępowania, 3) planowana inwestycja położona jest na obszarze ochrony krajobrazowej [...] Parku Narodowego, natomiast podane w projekcie decyzji Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] września 2012 r. parametry i cechy docelowe budynku są obce wobec [...], 4) realizacja planowanej inwestycji polegająca na powiększeniu istniejącej bryły garażu do wysokości 9 m, będzie tworzyła u stóp zbocza swojego rodzaju barierę, co mogłoby negatywnie oddziaływać na niektóre zwierzęta, np. na nietoperze. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na opinię w zakresie dotyczącym krajobrazu dr Z. B. z 8 sierpnia 2013 r. oraz wstępną opinię urbanistyczną mgr inż. arch M. C. z [...] sierpnia 2013 r. Na ww. postanowienie z [...] sierpnia 2013 r. skarżąca wniosła zażalenie, w którym podniosła, że: • wstępna opinia urbanistyczna z [...] sierpnia 2013 r. nie została jej udostępniona w żadnej formie ani też przedstawiona do wglądu, ponadto opinia ta została opracowana w tym samym dniu, co postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego, zatem organ wydając postanowienie nie mógł jej wziąć pod uwagę, • postanowienie zostało wydane w trakcie wszczętego postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, na której położona jest planowana inwestycja, postępowanie jest w toku i sprawa własności nie jest rozstrzygnięta, • skarżąca nie ma wiedzy co do zagrożenia jakie stanowi planowana budowla dla przyrody [...] Parku Narodowego, krajobrazu kulturowego oraz międzynarodowej sieci obszarów chronionych, a pogląd o zagrożeniach wymienionych przez Dyrektora [...] Parku Narodowego został poddany krytyce przez Ministerstwo Środowiska, • [...] Park Narodowy nie reagował na trzykrotne powiększenie kubatury budynku i poważnego naruszenia struktury zbocza na dość długim odcinku wraz z przecięciem warstwy wodonośnej przez jej sąsiada na sąsiedniej działce nr [...]. Minister Środowiska postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z [...] sierpnia 2013 r. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie Dyrektorowi [...] Parku Narodowego przedstawiono do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonaniu robót remontowo-budowlanych na istniejącym budynku garażu bez zmiany obrysu budynku. Istniejący budynek garażu, w którym planowane jest wykonanie robót remontowo-budowlanych położony jest częściowo na działce [...] a częściowo na działce [...] w [...]. Działka [...] jest własnością Skarbu Państwa we władaniu [...] Parku Narodowego. Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości zostało wszczęte 2 maja 2013 r. i jest w toku. Zdaniem organu odwoławczego, w przypadku planowanej inwestycji nie może mieć zastosowania art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody bowiem teren planowanej inwestycji, wprawdzie objęty ochroną krajobrazową, nie pozostaje w trakcie gospodarczego wykorzystaniam, ani nie jest w stosunku do niego wykonywane prawo własności zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. W przedmiotowej sytuacji nie można mówić o gospodarczym wykorzystaniu obszaru, bowiem obiekt garażu służy dopełnieniu funkcji mieszkalnej budynku na działce [...], i tym samym celom mieszkalnym służy cała działka. Przepis art. 15 ust. 2 pkt 5 mówiąc o gospodarczym wykorzystaniu obszaru dotyczy np. wykorzystania leśnego czy rolnego, a nie służącego celom mieszkaniowym. Odnośnie wykonywania prawa własności, to zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, dla działki nr [...] i znajdującej się tu części przedmiotowego garażu, przysługuje ono Dyrektorowi [...] Parku Narodowego. Zatem na terenie planowanego przedsięwzięcia obowiązuje art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody mówiący o tym, że na terenie parku narodowego zabrania się budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego. Zaznaczył, że planowana inwestycja położona na obszarze ochrony krajobrazowej, nie uwzględnia art. 5 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym ochrona krajobrazowa polega na zachowaniu cech charakterystycznych danego krajobrazu. Podane bowiem w projekcie decyzji parametry i cechy docelowe formy planowanego budynku są obce wobec [...]. Budynek, choć niewielkich rozmiarów, ma duże znaczenie dla krajobrazu, ze względu na położenie w bezpośrednim sąsiedztwie charakterystycznego i specyficznego zabytkowych: budynku "[...]" oraz Parku [...], zabytkowej willi "[...]", a także niedaleko zamku w [...]. Dodatkowo podnosząc, że interpretacja art. 5 pkt 28 powinna być rozumiana szerzej i za zagrożenie wewnętrzne dla zasobów przyrodniczych i walorów krajobrazowych parku narodowego należy uznać nie tylko czynniki oddziaływujące bezpośrednio na przyrodę parku, wywołujące niekorzystne zmiany, ale także te działające pośrednio, mogące w konsekwencji prowadzić do zniszczenia chronionych w parku narodowym zasobów przyrody, Minister Środowiska stwierdził, że powiększenie istniejącej bryły garażu do wysokości 9 m stanowiłoby barierę mogącą oddziaływać negatywnie na niektóre gatunki ptaków i nietoperze. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż jedna z ekspertyz zleconych przez Dyrektora [...] Parku Narodowego nosi taką samą datę jak zaskarżone postanowienie wyjaśnił, że taka sytuacja nie oznacza, że ekspertyza ta nie była znana organowi. Wręcz przeciwnie, fakt, że organ I instancji powołuje się na nią w postanowieniu, świadczy o tym, że ta ekspertyza była mu znana wcześniej. Ponadto plan sytuacyjny działki przesłany przez skarżącą 13 września 2013 r. (data wpływu) oraz 2 mapy: mapa sytuacyjno-wysokościowa dla celów projektowych oraz mapa sytuacyjna inwentaryzacji budynku przesłane przez skarżącą 18 października 2013 r. (data wpływu), nie wpłynęły na sposób rozstrzygnięcia niniejszego postanowienia, ponieważ nie zawierały dodatkowych informacji merytorycznych mogących mieć wpływ na istotę sprawy. Końcowo podał, że brak uzgodnienia planowanej inwestycji powoduje ograniczenie prawa własności skarżącej, która nie może w pełni korzystać z nieruchomości stanowiącej teren inwestycji, jednak Konstytucja pozwala na ograniczenie prawa własności w stopniu w jakim nie narusza to jego istoty. Skarżąca na powyższe postanowienie Ministra Środowiska z [...] grudnia 2013 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go postanowieniem Dyrektora [...] Parku Narodowego z [...] sierpnia 2013 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez naruszenia zasady równego traktowania obywateli, w sytuacji gdy w przypadku właściciela budynku bezpośrednio sąsiadującego ścianą z budynkiem skarżącej została wydania decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 4 października 1999 r., która ustala wysokość budynku sąsiadującego ścianą z budynkiem skarżącej, w ten sposób: "wysokość budynku nie może przekroczyć 9 m", a w przypadku budynku skarżącej znacznie mniejszego pod względem kubatury odmówiono uzgodnienia warunków zabudowy, - art. 15 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, iż dyrektor [...] Parku Narodowego zasadnie odmówił uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonaniu robót remontowo-budowlanych istniejącego budynku garażu na działce nr [...] i [...], w sytuacji której Dyrektor Parku zobowiązany był do pozytywnego uzgodnienia inwestycji, bowiem przebudowa budynku związana jest z jego gospodarczym wykorzystywaniem przez skarżącą i wykonaniem jej praw własności zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, - art. 53 ust. 4 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), poprzez bezpodstawną odmowę uzgodnienia warunków z uwagi na wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe i kwestią związane z własnością nieruchomości, - art. 5 pkt 28 ustawy o ochronie przyrody poprzez bezzasadne przyjęcie wykładni rozszerzającej pojęcia tam określonego wobec faktu, że przepisy zakazujące oraz restrykcyjne w stosunku do uprawnień obywateli nie mogą być wykładane rozszerzająco, - art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: “k.p.a."), przez brak zapewnienie skarżącej możliwości czynnego udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, czego Minister Środowiska nie brał pod uwagę wydając rozstrzygnięcie. W ocenie skarżącej dokonaną przez organ odwoławczy interpretację art. 15 ust.2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody należy uznać za nieprawidłową i sprzeczną z intencją ustawodawcy oraz celem tego przepisu. Wyjaśniła, że zgodnie z ustawą prawo o ochronie przyrody zakazy dotyczące budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych na terenie parków narodowych nie dotyczą obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Podkreśliła, że pojęcie "gospodarczego wykorzystania" terenu w żadnej mierze nie ogranicza się tylko do jego wykorzystania na cele związane z wąsko rozumianą gospodarką np. rolną lub leśną. Zgodnie z internetowym słownikiem języka polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN, pojęcie "gospodarczy tłumaczy się jako "odnoszący się do gospodarstwa rolnego lub domowego". Natomiast termin "gospodarować" oprócz prowadzenia gospodarstwa rolnego oznacza również decydowanie o sposobie wykorzystania tego, co się ma. W takim wypadku gospodarcze wykorzystanie terenu przez skarżącą, należy tłumaczyć jako korzystanie przez skarżącą ze swoich gruntów, korzystanie to związane jest z prowadzeniem gospodarstwa domowego na tym obszarze, czy też zajmowaniem nieruchomości w celach mieszkaniowych oraz w celu wynajmu pomieszczeń dla turystów. Fakt rozbudowy nieruchomości należy więc traktować jako wykonywanie swoich uprawnień związanych z gospodarczym wykorzystaniem terenu. Tym bardziej, iż konieczność wykonania zadaszenia powstała z pilnej potrzeby zapewnienia tymczasowego lokalu mieszkalnego na czas wykonania prac zabezpieczających w pozostałej części nieruchomości. Zwróciła także uwagę, iż okoliczności związane ze sporem rozgraniczeniowym pomiędzy Skarbem Państwa, a skarżącą, nie powinny mieć wpływu na wydanie rozstrzygnięcia, ze względu na brak związku z procedurą uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody, z czego wywodziła, że powoływanie się na takie okoliczności jako podstawę odmowy uzgodnienia jest bezpodstawne. Wyjaśniając zarzut naruszenia art. 5 pkt 28 ustawy o ochronie przyrody podała, że przeprowadzona przez Dyrektora Parku analiza dotycząca wpływu inwestycji na przyrodę oraz krajobraz otoczenia, w żaden sposób nie wykazała, iż w tym zakresie może dojść do jakichkolwiek naruszeń. W ocenie skarżącej przeprowadzona analiza była wybiórcza i w żaden sposób nie poparta argumentami natury faktycznej i prawnej. W opinii skarżącej organ nie wykazał jakiejkolwiek niezgodności z polityką ochrony parku w [...], w odniesieniu do realizowanej inwestycji. Wskazała, iż inwestycja nie dotyczyła zupełnie nowego przedsięwzięcia budowlanego. Budynek w obecnym kształcie i kubaturze funkcjonuje bowiem na terenie parku od przeszło 10 lat i jest niższy od budynku który znajduje się w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Rozumowaniu Dyrektora przeczą również jasne i precyzyjne sformułowania zawarte w projekcie decyzji o warunkach zabudowy dotyczące planowanych działań technicznych wyłącznie w zakresie obrysu budynku istniejącego, z zachowaniem i kontynuacją tradycji kształtowania formy architektonicznej. Projekt odnosi się wprost do potrzeby zachowania tradycyjnej zabudowy wiejskiej, a więc także do zachowania potrzeb w zakresie ochrony lokalnych uwarunkowań krajobrazu. Natomiast ogólnikowe twierdzenie, że projekt ten jest sprzeczny z uwarunkowaniami krajobrazu Parku Narodowego, należy uznać za nieudowodnione. W kwestii oceny oddziaływania inwestycji na walory przyrodnicze Parku Narodowego stwierdziła, iż kluczowym argumentem dla organu jest okoliczność, iż bryła garażu wzniesiona została na wysokości 9 metrów, w związku z czym tworzy ona barierę dla nietoperzy oraz ptaków. Twierdzenia te nie są jednak poparte żadną merytoryczną analizą. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska z [...] grudnia 2013 r. jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z [...] sierpnia 2013 r. nie naruszają obowiązującego prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z [...] sierpnia 2013 r. którym odmówiono uzgodnienia przedłożonego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji "Wykonanie robót remontowo- budowlanych istniejącego budynku garażu bez zmiany obrysu budynku na działce nr [...] i [...] w [...]". Z uwagi na to, że planowana inwestycja położona jest w Gminie [...] na obszarze ochrony krajobrazowej [...] Parku Narodowego, koniecznym stało się uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji z odpowiednim organem ochrony środowiska. Podstawę dokonania powyższych uzgodnień stanowi art. 53 ust. 4 pkt 7, w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), zgodnie z którym organem uzgadniającym decyzje o warunkach zabudowy dla inwestycji położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny jest dyrektor tego parku. Zatem rolą organów uzgadniających w niniejszej sprawie było jedynie stwierdzenie, czy planowana inwestycja nie będzie sprzeczna z przepisami dotyczącym ochrony przyrody - w tym przypadku dotyczącymi parków narodowych. W kontrolowanej przez Sąd sprawie Dyrektor [...] Parku Narodowego miał dokonać uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przedstawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w granicach swoich kompetencji wynikających m.in. z przepisów ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.). W art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody przyjęto, iż jedną z form ochrony przyrody są parki narodowe. Obecnie jest to najpełniejsza forma konserwatorskiej ochrony przyrody, a podstawę do tworzenia parków narodowych stanowi interes publiczny. W art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wskazano, że park narodowy obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe. Należy zwrócić uwagę, że nie tylko sama przyroda podlega ochronie na terenie parku, ale także jego walory krajobrazowe, które należy rozumieć jako wartości ekologiczne, estetyczne lub kulturowe obszaru oraz związane z nim rzeźbę terenu, twory i składniki przyrody, ukształtowane przez siły przyrody lub działalność człowieka (art. 5 pkt 23 ustawy o ochronie przyrody). Planowane przedsięwzięcie będące przedmiotem uzgodnienia znajdujące się częściowo na działce nr [...], a częściowo na działce [...] we wsi [...], która to działka leży w granicach [...] Parku Narodowego. Zasadnicze znaczenie dla parków narodowych oraz rezerwatów przyrody mają płynące z art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazy dotyczące możliwości inwestowania na terenie parku w tym budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego albo rezerwatu przyrody. Stanowi on regułę, od której przewidziano nieliczne odstępstwa, m.in. określone w art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody. Stosownie do treści tego przepisu zakazów określonych w ust. 1 nie stosuje się do obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Zapis ten nie zmienia jednak faktu, iż mamy do czynienia z terenem prawnie chronionym i organ uzgadniający ma nie tylko prawo, ale i obowiązek oceniać, w jaki sposób projektowana inwestycja wpłynie na wartości przyrodnicze oraz estetyczne (krajobrazowe), dla których wyznaczony został dany teren parku narodowego. Zakwestionowane rozstrzygnięcia organów obu instancji mogłyby zostać wzruszone jedynie w razie uzasadnionego zarzutu o ich dowolności, czy arbitralności. W ocenie Sądu nie można uznać, że teren planowanej inwestycji pozostaje w trakcie gospodarczego wykorzystania, jak również, iż w stosunku do niego wykonywane jest prawo własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Zgodzić należy się w tym zakresie z organem zarówno I jak i II instancji, że w niniejszej sprawie nie można mówić o gospodarczym wykorzystaniu obszaru, bowiem przedmiotowy obiekt garażu służy jedynie dopełnieniu funkcji mieszkalnej budynku znajdującego się na przedmiotowej działce. Tym samym celom mieszkalnym służy ta cała działka. Przepis art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody mówiąc o gospodarczym wykorzystaniu obszaru dotyczy przykładowo wykorzystania leśnego czy rolnego, a nie służącego celom mieszkaniowym. Wyjaśnić należy, że rozpatrując pojęcie obszaru należało uwzględnić, że otoczeniem przedmiotowego terenu są zarówno skaliste zbocza, lasy Doliny [...] (w tym objęte ścisła ochroną), jak i domy zabudowy [...] o przeznaczeniu głównie mieszkalnym, przy czym większość to zabytkowe wille o pensjonatowym charakterze, posiadające pokoje do wynajęcia. Biorąc pod uwagę historię [...] oraz jego osadnictwa (związanego najpierw z wykorzystaniem [...] do napędzania licznych przemysłowych zakładów wodnych, a w XIX w jako uzdrowiskiem), nie można przyjąć, że mamy do czynienia z rolniczym użytkowaniem obszaru. Za gospodarcze wykorzystanie obszaru nie można bowiem uznać Parku [...] czy ruin zamku [...], sąsiadujących z przedmiotowymi nieruchomościami. Ponadto istotne znaczenie w niniejszej sprawie stanowi fakt, że działka nr [...] na której częściowo ma znajdować się planowana inwestycja stanowi własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzenie Dyrektora [...] Parku Narodowego. Dlatego też, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, dla działki nr [...] i znajdującej się na niej części przedmiotowego garażu, wykonywanie prawa własności przysługuje Dyrektorowi [...] Parku Narodowego. Z uwagi na powyższe, stwierdzić należy, że na terenie planowanego przedsięwzięcia obowiązuje art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody mówiący o tym, że na terenie parku narodowego zabrania się budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego. W myśl art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, do zadań dyrektora parku krajobrazowego, który nim kieruje (odpowiednio stosuje się te przepisy do dyrektora zespołu parków krajobrazowych) należy: 1) ochrona przyrody, walorów krajobrazowych oraz wartości historycznych i kulturowych; 2) organizacja działalności edukacyjnej, turystycznej oraz rekreacyjnej; 3) (uchylony); 4) współdziałanie w zakresie ochrony przyrody z jednostkami organizacyjnymi oraz osobami prawnymi i fizycznymi; 5) składanie wniosków do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących zagospodarowania przestrzennego obszarów wchodzących w skład parku krajobrazowego. Przepis ten pośrednio wskazuje również na cele parku narodowego, a spornemu obiektowi nie sposób ich przypisać. Zaktualizowała się zatem negatywna przesłanka do wydania pozytywnej opinii. Stwierdzenie tej okoliczności powoduje konieczność oceny jako prawidłowego postanowienia Ministra Środowiska z [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z [...] sierpnia 2013 r. Odmiennej oceny nie może powodować status prawny nieruchomości sąsiednich, bowiem sposób zastosowania prawa w innych sprawach nie znosi powszechnie obowiązujących zakazów. Dodatkowo zauważyć należy, iż realizacja planowanej inwestycji przyczyni się do degradacji walorów krajobrazowych, co w świetle treści art. 5 ust. 8 ustawy o ochronie przyrody jest niedopuszczalne na terenie parku krajobrazowego. Wskazać wypada, że z treści opinii dr Z. B. sporządzonej 8 sierpnia 2013 r. wynika, że rezultatem realizacji przedmiotowej inwestycji może być znaczna deformacja walorów architektonicznych, widokowych i urbanistycznych, odgrywającego rolę w kształtowaniu zespołu zabudowy w centrum historycznego uzdrowiska [...]. Forma budynku nie zależy tylko od rzutu, który wedle WZ nie będzie powiększany, ale także od wysokości i kształtowania bryły – te, wg WZ miałyby ulec zmianie, co negatywnie wpłynie na wartości krajobrazowo-urbanistyczne dawnego Uzdrowiska [...], złożonego z budowli o zróżnicowanym gabarycie, jednak bez tendencji do wyrównywania wysokości poszczególnych obiektów. Powyższa opinia znajduje swoje potwierdzenie w opinii mgr inż. arch. M. C. sporządzonej [...] sierpnia 2013 r. w której wskazano, że realizacja przedmiotowej inwestycji byłoby rażącym elementem w krajobrazie, widocznym z sąsiedniego zamku [...] czy alej parku [...]. W opinii wyjaśniono, że dach 45o czy też 10o na przybudówce wyższej niż budynek główny całkowicie odbiega od stylu, w jaki zbudowano budynek główny na działce [...] oraz willę "[...]" na działce [...], czy leżącą w pobliżu willę "[...]". Kształty tych budynków nawiązują do budownictwa alpejskiego, przez co wyróżniono dla [...] odrębny "styl [...]", charakterystyczny dla [...] parku narodowego. Podkreśliła, że wille "[...]" i "[...]" oraz położony obok Park [...] i zamek w [...] wpisane są do rejestru zabytków i powinny być ściśle chronione przed sąsiedztwem obcych dla Doliny [...] form, jakie dopuszcza projekt decyzji. Zdaniem Sądu mając zatem na uwadze ww. opinie jak również fakt, że cechy krajobrazu [...] i jego dawnego Uzdrowiska są istotną wartością [...] Parku Narodowego, obejmującego także jego historyczne dziedzictwo architektoniczno – urbanistyczne (krajobraz [...] w okolicach zamku [...] jest jednym z najcenniejszych i najpopularniejszych w kraju) uznać należy, że realizacja planowanej inwestycji przyczyni się do degradacji walorów krajobrazowych. Uznać zatem należy za prawidłowe stanowisko Ministra Środowiska, że ograniczenie wykonywania prawa własności w rozpatrywanej sprawie jest zgodne z postanowieniami Konstytucji Rzeczypospolitej oraz innych ustaw. Ochrony prawa własności osobistej nie można rozumieć krańcowo, w tym sensie, że każda ingerencja sferę własności osobistej stanowi naruszenie Konstytucji. Konstytucja chroni różne dobra, zarówno związane z interesem indywidualnym obywateli, jak i potrzebami całego społeczeństwa. Stosownie do okoliczności zachodzi nieraz potrzeba dania pierwszeństwa jednemu dobru przed drugim (orzeczenie TK z 4 grudnia 1990 r., sygn. akt K 12/90). Art. 64 ust. 3 Konstytucji daje podstawy do ograniczenia w uzasadnionym zakresie prawa własności. Jakkolwiek negatywne uzgodnienie planowanego przedsięwzięcia stanowiące podstawę do wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, pociąga za sobą skutek postaci daleko idącego ograniczenia prawa własności podmiotu, który nie może w pełnym zakresie korzystać ze swojej nieruchomości, to ograniczenie to jest dopuszczalne bowiem posiada umocowanie w przepisach rangi ustawowej (art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody). Art. 31 ust. 3 Konstytucji formułuje kumulatywnie ujęte przesłanki dopuszczalności ograniczeń w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności, do których zalicza się istnienie w państwie demokratycznym konieczności wprowadzenia ograniczenia, funkcjonalny związek ograniczenia z realizacją choćby jednej ze wskazanych w tym przepisie wartości (w przedmiotowej sprawie wartością tą jest ochrona środowiska) oraz zakaz naruszania istoty danego prawa (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r. sygn. akt SK 9/98). Rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie pozbawia skarżącej uprawień do korzystania z nieruchomości, ani nie wyklucza możliwości rozporządzenia nią. Ustosunkowując się do innych zarzutów zawartych w skardze, stwierdzić należy, że prawidłowo skarżąca wskazała, że organ nie poparł żadną merytoryczną analizą twierdzenia, iż powiększenie bryły garażu do wysokości 9 m stanowiłoby barierę mogącą oddziaływać negatywnie na niektóre gatunki ptaków i zwierząt. Jednakże w ocenie Sądu - mając na uwadze, jak powyżej wskazano, że w niniejszej sprawie nie można przyjąć, że teren planowanej inwestycji pozostaje w trakcie gospodarczego wykorzystania, jak również, iż w stosunku do niego wykonywane jest prawo własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego – uznać należy, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu art. 10 k.p.a. wskazać należy, że organ odwoławczy podtrzymał rozstrzygnięcie w sprawie podjęte przez organ I instancji. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone i przekazane do rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Tak więc skarżąca miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym. Organ odwoławczy rozstrzygał sprawę w oparciu o dokumenty zgromadzone w toku postępowania administracyjnego organu I instancji. O wszystkich innych dokumentach skarżąca była informowana, co wynika z akt sprawy. Tym samym zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie dotyczy okoliczności, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło