I SA/Wa 2436/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Tadeusz Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi S. R. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...] o zawieszeniu postępowania na wniosek z dnia [...] marca 2013r. i odmówił zawieszenia postępowania na wniosek. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Wojewoda [...] ww postanowieniem z dnia [...] maja 2013r. zawiesił na wniosek S.R. z dnia [...] marca 2013r. postępowanie w sprawie wydania decyzji na podstawie par. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej stwierdzającej, że nieruchomość położona w B. stanowiąca zespół zamkowo-parkowy nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca został zobowiązany m.in. do wykazania następstwa prawnego po byłych właścicielach przedmiotowej nieruchomości. S.R. wnioskiem z dnia 29 marca 2013r. wystąpił o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na toczące się postępowania sądowe o stwierdzenie praw do spadku i wniosek ten został uwzględniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Agencja [...] S.A. podnosząc, że uniemożliwiono jej wypowiedzenie się co do wniosku o zawieszenie postępowania, a ponadto wniosła sprzeciw wobec żądania zawieszenia postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując sprawę stwierdził, że postanowienie z dnia [...] maja 2013r. wydane zostało na podstawie art. 98 par. 1 k.p.a. w wyniku rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania. Organ II instancji wskazał, że do zawieszenia postępowania na wniosek może dojść tylko w sytuacji, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki wymienione w ww artykule, a niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że wniosek o zawieszenie nie może odnieść skutku. Minister zauważył, że z akt sprawy nie wynika, aby w kwestii zawieszenia postępowania na wniosek z dnia 29 marca 2013r. wypowiedziała się Agencja [...] S.A., która uznana została przez organ I instancji za stronę przedmiotowego postępowania. Powyższe w ocenie Ministra należy zakwalifikować jako niewykazanie przesłanki braku sprzeciwu innych stron na zawieszenie postępowania na wniosek, co skutkuje naruszeniem przez organ I instancji art. 98 par. 1 kpa., a w dalszej kolejności koniecznością uchylenia ww postanowienia. Organ II instancji wyjaśnił, że organ administracji rozpoznając wniosek o zawieszenie postępowania nie jest uprawniony do oceny czy żądanie jest zasadne, bowiem przesłanka taka nie jest wymieniona w art. 98 par. 1 k.p.a. Natomiast zasadność zawieszenia postępowania winna być wykazana w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu. Minister uznał, że wyrażenie sprzeciwu przez Agencję [...] S.A. na zawieszenie postępowania na wniosek strony jest wystarczającą przesłanką obligującą organ II instancji do odmowy zawieszenia postępowania na wniosek z dnia 29 marca 2013r. W ocenie Ministra zasadnym wydaje się rozważenie przez organ I instancji, czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka do zawieszenia postępowania z urzędu. Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S.R. zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 8, 9 i 10 k.p.a., art. 89 k.p.a., art. 97 par. 1 i art. 98 par. 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sprawie niniejszej zasadne było przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu przyśpieszenia lub uproszczenia postępowania ze względu na wielość stron, których interesy nie są sprzeczne. Ponadto w ocenie skarżącego obok żądania skarżącego dotyczącego zawieszenia postępowania organ ma obowiązek zbadać wystąpienie także innych przesłanek zawieszenia, wymienionych w art. 98 par. 1 k.p.a. oraz 97 par. 1 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez stronę postępowania S.R., na podstawie art. 98 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosku z dnia 29 marca 2013r. o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowania sądowe o stwierdzenie praw do spadku. Zgodnie z treścią art. 98 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Wymienione w art. 98 § 1 kpa pięć przesłanek warunkujących możliwość tzw. fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego (czyli: postępowanie administracyjne zostało wszczęte na żądanie strony, postępowanie administracyjne toczy się, o zawieszenie musi wystąpić strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, inne strony nie zgłoszą w tym zakresie sprzeciwu, zawieszenie nie zagraża interesowi społecznemu) muszą wystąpić kumulatywnie. Niespełnienie chociażby jednego z tych warunków powoduje, że organ nie może zawiesić postępowania administracyjnego w tym trybie. Z akt sprawy wynika, że S.R jest stroną postępowania, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. Z akt sprawy nie wynika by w kwestii zawieszenia postępowania wypowiedziała się inna strona postępowania Agencja [...] S.A., która w zażaleniu na postanowienie o zawieszeniu postępowania zgłosiła sprzeciw wobec żądania zawieszenia postępowania. Oznacza to, że w sprawie niniejszej nie zaistniały ustawowe przesłanki do fakultatywnego zawieszenia postępowania. Prawidłowo więc Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. i odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, a zarzuty skargi należy w tym zakresie uznać za całkowicie niezasadne. Także pozbawione podstaw są zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przepisu art. 97 § 1 kpa Wyjaśnić bowiem w tym miejscu należy, że organ rozpatrując wniosek strony może orzekać jedynie w granicach przedmiotu (podstawy normatywnej) tego wniosku, czyli w niniejszej sprawie, fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego (art. 98 kpa). Orzekanie przez organ o zawieszeniu obligatoryjnym z przyczyn określonych w art. 97 kpa jest zaś rozstrzygnięciem dotyczącym innej sprawy (kwestii), ponieważ pomiędzy zawieszeniem fakultatywnym (art. 98 kpa) a obligatoryjnym (art. 97 kpa) nie zachodzi stosunek tożsamości sprawy (rozumianej jako tożsamość podstawy normatywnej rozstrzygnięcia). Co do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 89 kpa z uwagi na brak wyznaczenia przez organ administracji rozprawy administracyjnej, co w tym postępowaniu, zdaniem skarżącego, było celowe, Sąd biorąc pod uwagę, że obie strony postępowania były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników, stanął na stanowisku, że ewentualne tego typu naruszenie przepisów proceduralnych w postępowaniu nieprowadzącym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy nie mogło wywrzeć wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzić trzeba, że w uzasadnieniu brak jest określenia przyczyn, z powodu wystąpienia których miałoby zostać ustalone, iż organ administracji publicznej orzekający w sprawie naruszył zasadę prawdy obiektywnej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, zasadę informowania, czy wreszcie zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Przytoczone przepisy art. 7, art. 8, art. 9, i art. 10 k.p.a. zawierają normy prawne mające charakter zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w związku z czym - co do zasady - nie mogą zostać naruszone bez naruszenia szczegółowych przepisów normujących postępowanie w rozpoznawanej sprawie administracyjnej. Takich przepisów zaś w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Dodać należy, że stanowcze opowiedzenie się za poglądem przyjmującym niezaistnienie w sprawie warunków uzasadniających zastosowanie art. 98 k.p.a nie oznacza jednocześnie, że istnieją jakiekolwiek przeszkody procesowe, by organ administracji publicznej w sytuacji stwierdzenia, że podnoszona przez skarżącego okoliczność prowadzenia postępowania przed sądem cywilnym o stwierdzenie praw do spadku ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu, jakie nadaje temu pojęciu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy taka konieczność zachodzi biorąc pod uwagę, że na organie administracji ciąży obowiązek ustalenia wszystkich stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału w każdym stadium postępowania ( art. 10 k.p.a.), a toczące się postępowania sądowe o stwierdzenie praw do spadku po byłych właścicielach przedmiotowej nieruchomości stanowią zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 par. 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże kompetencja w tym zakresie należy do organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.