VI SA/Wa 2986/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-29
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Elżbieta Olechniewicz, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Finansów o zakwalifikowaniu automatów do gier jako automatów do gier hazardowych jest prawidłowa, jeśli jednostka badająca, która przeprowadziła badania techniczne tych automatów, nie posiadała odpowiedniego zakresu akredytacji?Ratio decidendi
Decyzja Ministra Finansów została uchylona, ponieważ została wydana na podstawie badań technicznych przeprowadzonych przez jednostkę badającą, która nie posiadała wymaganego przez prawo zakresu akredytacji do badań automatów do gier. Brak odpowiedniej akredytacji jednostki badającej dyskwalifikuje jej badania jako dowód w sprawie, co prowadzi do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i wpływa na prawidłowość ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Finansów, która zakwalifikowała jej automaty do gier jako automaty do gier hazardowych. Spółka zarzuciła m.in., że badania techniczne automatów zostały przeprowadzone przez jednostkę badającą, która nie posiadała odpowiedniego zakresu akredytacji. Minister Finansów utrzymał w mocy swoją decyzję, uznając badania za wiarygodne i wystarczające.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Finansów oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądzono od Ministra Finansów na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi wniesionej przez H. sp. z o. o. z siedzibą w [...] (także jako spółka lub skarżąca) jest decyzja Ministra Finansów z [...] sierpnia 2013 r., [...] wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - także jako Op. - oraz art. 2 ust. 6 w związku z art. 2 ust. 3 i 4 oraz art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - także jako ugh. lub ustawa - po rozpatrzeniu odwołania strony, od decyzji Ministra Finansów z [...] maja 2013 r. rozstrzygającej, że gry prowadzone na automatach [...] o numerach [...] i [...] należących do skarżącej spółki, są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach:
Minister Finansów 29 marca 2012 r. wszczął ż urzędu postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy gry na urządzeniach [...] o numerach fabrycznych: [...] i [...] należących do H. sp. z o.o. są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, wzywając pismem z 22 maja 2012 r. spółkę do przedstawienia badań technicznych przedmiotowych urządzeń, zindywidualizowanych dla każdego urządzenia, przeprowadzonych przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Pismem z 24 lipca 2012 r., spółka poinformowała organ, że w związku z wezwaniem wystąpiła do upoważnionych jednostek badających z zapytaniem dotyczącym badań przedmiotowych symulatorów, jednakże nie otrzymała jeszcze odpowiedzi.
Minister Finansów pismem z 14 września 2012 r. wystąpił z zapytaniem do jednostek badających czy H. sp. z o.o. występowała o przeprowadzenie badań technicznych urządzeń, w stosunku do których Minister Finansów wszczął postępowanie z urzędu, a jeśli tak, to kiedy i jaką spółka uzyskała odpowiedź ustalając, że spółka zwracała się do jednostek badających w kwestii przeprowadzenia przedmiotowych badań, jednakże w żadnym z przypadków nie doszło do ich przeprowadzenia, ponieważ warunki i terminy przeprowadzenia badań nie zostały uzgodnione i wyznaczone. W związku z tymi ustaleniami Minister Finansów ponownie wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień do jakich jednostek badających wystąpiła o przeprowadzenie przedmiotowych badań i jakie odpowiedzi uzyskała.
W toku podejmowanych działań ustalono, że Urząd Celny w [...] prowadził postępowanie karno-skarbowe o sygnaturze [...], którego przedmiotem był automat [...] nr [...]. Dochodzenie zakończono skierowaniem aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w P. Automat jako dowód rzeczowy przechowywany jest nadal w magazynie depozytowym Izby Celnej w [...], do dyspozycji sądu rozpoznającego sprawę.
Ponadto, w toku prowadzonego postępowania Minister Finansów zwrócił się m.in. do Izby Celnej w [...] z zapytaniem z dnia 25 września 2012 r., czy wystąpiła ona m.in. o przeprowadzenie badań poszczególnych automatów przez upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jednostkę badającą. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Celnej w [...] poinformował Ministra Finansów, że jest w posiadaniu w stosunku do automatu [...] nr [...] sprawozdania z badań technicznych nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Następnie przy piśmie z dnia 3 października 2012 r. znak: [...] - Dyrektor Izby Celnej w [...] przesłał wskazane wyżej sprawozdanie z badań technicznych. Minister Finansów w trakcie trwającego postępowania ustalił również, że Urząd Celny [...] w [...] prowadzi dochodzenie o sygnaturze [...] w stosunku do automatu nr [...] nr [...]. Automat, jak dowód rzeczowy znajduje się w magazynie depozytowym Izby Celnej w [...]. Został on przebadany przez Jednostkę Badającą Izbę Celną w [...] w dniu 4 grudnia 2012 r. Ponadto w dniu 5 listopada 2012 r. Minister Finansów poinformował H. Sp. z o.o. pismem nr [...] o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w ciągu 7 dni od daty doręczenia przedmiotowego pisma. Pismo zostało doręczone Spółce w dniu 7 listopada 2012 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Minister Finansów rozstrzygnął w przedmiocie gier prowadzonych na automatach [...] o numerach: [...] i [...] należących do H. Sp. z o.o., iż gry prowadzone na ww. automatach są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Pismem z dnia 17 czerwca 2013r. spółka H. wniosła odwołanie od decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2013r. nr [...] zaskarżając ją w całości.
Opisaną na wstępie decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu odnosząc się szeroko do przepisów prawa organ wyjaśnił podstawy materialne rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do braku podstaw wszczęcia i bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania, które w ocenie Strony dotyczy przedsięwzięcia byłego, a nie planowanego lub realizowanego oraz niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009r., w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornym urządzeniu posiadanym przez Skarżącego nie było możliwe, ponieważ dotyczyło przedsięwzięcia, którego realizacja zastała zakończona Organ zauważył, że art. 2 ust. 7 stanowi o postępowaniu prowadzonym na wniosek podczas gdy przedmiotowe postępowanie prowadzone było z urzędu.
Organ powołał art. 2 ust. 6 zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 art. 2 ww. ustawy, są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy.
Minister Finansów powoływał art. 2 ust. 7 zgodnie z którym do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 6, należy załączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz, w przypadku gry na automatach, badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może natomiast zażądać przedłożenia takich dokumentów przez stronę także w postępowaniu prowadzonym z urzędu.
Ustawa zatem wyraźnie różnicuje postępowanie prowadzone na wniosek i postępowanie wszczęte z urzędu nie ograniczając jednocześnie kompetencji Ministra Finansów w postępowaniu prowadzonym z urzędu do rozstrzygania jedynie odnośnie przedsięwzięć planowanych lub realizowanych.
Organ zwracał też uwagę, że przedmiotowa decyzja wydana została w związku z art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych za bezcelowe uznał zatem przywoływanie błędnej wykładni art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7.
Zarzut dotyczący bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania nie zasługuje, zdaniem organu, na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o grach hazardowych Organ podkreślił, iż rolą postępowania jest rozstrzygnięcie charakteru urządzanych gier na przedmiotowych automatach - tj. czy gry o nazwie: "[...] ", "[...] ", "[...] ", "[...] ", "[...] ", "[...] ", "[...] ", "[...] ", "[...] ", "[...] " - zaprogramowane i udostępniane w automatach o nazwie [...] o nr: [...] i [...] z programem gry [...], wersja [...] są grami wg definicji zawartej w art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201 poz. 1540 z późn. zm.).
Organ wskazał, że przedmiotowe automaty o numerach: [...] i [...] wyposażone są m.in. w dwa monitory LCD, jedenaście przycisków funkcyjnych, kieszeń na wypłacane monety, akceptor monet, akceptor banknotów, płytę główną z zainstalowanym oprogramowaniem gier w pamięci, w której zainstalowano program gier: [...], suma kontrolna oprogramowania: CEB4, miejsce zapisu gier: pamięć typu COMPACT FLASH. W obudowie automatu zamontowano gniazdo na klucz typu JACK, które umożliwia (otwiera dostęp) do tzw. trybu obsługi serwisowej. Automat przystosowany jest technicznie do zamontowania i podłączenia wyrzutnika monet - Hoppera.
Z dokumentacji przedstawionej wynika, iż w programie gier zaprogramowano gry o nazwach: "[...]", "[...] ", "[...] ", "[...]", "[...] ", "[...] ", "[...]", "[...] ", "[...] ", "[...] ". Automat m.in. wyposażony jest w dwa monitory oraz posiada płytę główną z zainstalowanym oprogramowaniem gier. Po zakredytowaniu automatu dowolną kwotą pieniężną, gracz otrzymuje punkty na liczniku Credit (1 pkt = 0,10 PLN) oraz czas dostępności gier na automacie wyświetlany na liczniku TIME LEFT (1 PLN - 1 minuta). Liczba wykupionych punktów oraz czas dostępności gier na automacie zależy od kwoty jaką grający zakredytuje automat. Automat umożliwia rozgrywanie gier zapisanych w użytym oprogramowaniu. Ponadto, ustalono wysokość maksymalnej stawki za grę pobieranej z licznika Kredyt dla poszczególnych gier oraz wysokość maksymalnej wygranej poszczególnych gier przy stawce za grę pobieranej z licznika Credyt. W ocenie organu, nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem elektronicznym.
Aby przedmiotowe gry uznać natomiast za gry na automatach w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, koniecznym jest również stwierdzenie, że gry zawierają element losowości.
Odnosząc się do powyższego organ podkreślił, że z ustaleń wynikających z treści badań technicznych automatów znak: [...] z dnia [...] grudnia 2011r. oraz [...] z dnia [...] marca 2013 r. - dotyczących odpowiednio automatów o numerze: [...] oraz [...] wydanych przez Jednostkę Badającą Izbę Celną w [...] Wydział Laboratorium Celne, upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wynika, że przeprowadzenie gry poprzedzone jest wyborem stawki i ogranicza się do naciśnięcia przycisku START/STOP. Naciśnięcie wspomnianego przycisku, powoduje obracanie się bębnów z symbolami. Aby zatrzymać bębny, należy ponownie nacisnąć przycisk START/STOP. Z przywołanego opisu należy wywnioskować, iż jeden cykl gry polega na wyborze stawki przez grającego i dwukrotnym naciśnięciu przycisku START/STOP. Organ zaznaczył, że ww. automaty nie przewidują możliwości dokonania zatrzymania poszczególnym bębnów i symboli/znaków umieszczonych na nich oddzielnie, co oznacza, że grający nie ma możliwości dokonania wyboru znaku na każdym z bębnów oddzielnie. Dalej ze sprawozdania jednostki badającej wynika, że zatrzymanie bębnów nie jest realizowane natychmiast po przesłaniu przez gracza impulsu elektrycznego (naciśnięcie przycisku START/STOP). Symbole wyświetlane są w dowolnej kolejności. Powyższe, zdaniem organu świadczy o tym, że wynik gry nie zależy od zręczności gracza (gry nie są zręcznościowe) jak i również grający nie ma możliwości przewidzenia rezultatu jednej gry oraz nie ma żadnego wpływu w normalnych warunkach eksploatacji urządzenia, jaki w danej grze układ symboli pojawi się na bębnach wyświetlanych na monitorze automatu. Ponadto organ wskazał, że w załączonej dokumentacji wynik każdej gry zależny jest od układu symboli, a wartość każdej wygranej wyświetlana jest w polu SCORE i jest odzwierciedleniem wartości przypisanej do każdego układu symboli wyświetlanych w tzw. tabeli wygranych, czyli układach symboli wygrywających z przypisanymi wartościami do tych układów. Jednocześnie w sprawozdaniu z badania stwierdzono, iż wszystkie gry zaprogramowane na automacie posiadają ten sam mechanizm działania, oraz z opisu działania automatu i przebiegu gier, wynika, iż automat zaprogramowano (program gry losowej) w gry, w których zapisane są kombinacje układów symboli oraz automat rejestruje zdarzenia zakończenia gier przez grającego (rejestracja na liczniku LAST SCORE) i wartość wygranej uzyskanej w poszczególnych grach (wyświetlana na liczniku SCORE). W ocenie Ministra Finansów nie ulega zatem wątpliwości, że gry prowadzone na przedmiotowym automacie zawierają element losowości.
Odnosząc się natomiast do zarzutu o braku wygranej rzeczowej Organ zauważył, że definicję wygranej rzeczowej zawiera art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z przywołanym przepisem wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
Odnosząc się do powyższego należy stwierdził, iż z zebranej dokumentacji dotyczącej przebiegu gier na przedmiotowych automatach wynika, iż w przypadku, gdy symbole na bębnach utworzą określoną w tabeli wygranych kombinację (układ symboli wygrywających z przypisanymi wartościami) grający otrzymuje wygraną w postaci punktów (wartość wyświetlana na liczniku SCORE) i tą wygraną może przelać do licznika CREDIT (wykorzystać w następnych grach) lub wygraną tą może poddać ryzyku w grze GAMBLE. Gra GAMBLE jest to gra, która (aktywuje się po uzyskaniu wygranej przez gracza) nie wymaga wyboru przez grającego stawki za grę, grający poddaje ryzyku w tej grze wartość wygranej uzyskanej w poprzedniej grze i przez to uzyskuje możliwość zwielokrotnienia wygranej lub (przy błędnym wyborze koloru karty) utratę tej wygranej. Ponadto skorzystanie z tej gry odnosi się wprost do woli grającego i dokonanie przez grającego wyboru koloru karty odwróconej rewersem dodatkowo potwierdza Iosowość tj. wybór koloru uzależniony jest od przypadku, czyli od programu gry (algorytmu programu gry), a nie jest zależny od wiedzy czy zręczności gracza.
Odnosząc się do ograniczenia czasu grania jak również do prowadzenia gier po stracie punktów kredytowych wynikających z wpłaty środków pieniężnych przez grającego Organ wyjaśniał, że z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie wynika, że grający po dokonaniu wpłaty do urządzenia uzyskuje na liczniku CREDIT wartość wyrażoną w punktach kredytowych, gdzie 1 punkt wynosi 0,10 PLN oraz otrzymuje limit czasu (uzależniony od wartości wpłaconych środków pieniężnych), w którym może przeprowadzać gry. Dodatkowo program gry rozróżnia kolorystycznie punkty kredytowe pochodzące z wpłaty przez grającego oraz otrzymane darmowe punkty. Ponadto w chwili zakończenia gier również rozróżniane są ww. warianty kolorystyczne zapisu wartościowego w trakcie przeprowadzanych gier przez grającego (licznik LAST SCORE).
W ocenie organu bez znaczenia jest przy tym, limitowanie (ograniczanie) czasu grania, skoro jak wykazano wyżej (zgodnie z badaniami technicznymi przedmiotowego automatu) automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe, czyli rozpoczynanie nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranych z poprzednich gier i o wyniku poszczególnych gier decyduje program gry z przypisanymi wartościami układu symboli wygrywających, co wypełnia definicję wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych.
Odnosząc się do cytowanego przez Stronę postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r. (sygn. akt: IV KK 215/07) organ zwrócił uwagę, że wyrok ten nie może znaleźć zastosowania w tej sprawie. Wskazał, że pojęcie wygranej rzeczowej zostało zdefiniowane ustawą o grach hazardowych i ma charakter szerszy w stosunku do jej poprzedniczki tj. ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu nieustosunkowania się do twierdzeń zawartych w ekspertyzach przesłanych pismem strony z dnia 26 kwietnia 2013r. oraz do pisma z dnia 14 sierpnia 2013r. r
Minister Finansów stwierdził, iż żądanie strony w zakresie dopuszczenia w poczet materiału dowodowego opinii prawnych, zaświadczenia producenta oraz opinii sporządzonej przez biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, kryminalistyki i cybernetyki jest nieuzasadnione i nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ uznał, że zgromadzony materiał jest kompletny, a okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione badaniem technicznym jednostki badającej. Podkreślić przy tym należy, że w procesie rozstrzygania, czy gra jest grą na automacie wyrozumieniu ustawy o grach hazardowych, ustawa ta przypisuje swoisty walor badaniu technicznemu jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W związku z powyższym opinie innych specjalistów, czy tym bardziej przedstawione w niniejszej sprawie opinie prawne dotyczące funkcjonowania przedmiotowego automatu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
Organ zauważył, że ustawodawca w stosunku do postępowań w sprawie ustalenia charakteru gier w art. 2 ust. 7 ustawy o grach hazardowych wymienił możliwość przedłożenia badań technicznych przeprowadzonych przez jednostkę badającą w postępowaniu prowadzonym z urzędu.
W związku z powyższym organ uznał, że żądanie dopuszczenia w poczet materiału dowodowego w niniejszej sprawie opinii prawnych na temat "funkcjonowania kontrolowanego urządzenia do gier zręcznościowych, w kontekście celu i charakteru prowadzonych na nim gier" autorstwa prof. dr hab. M. C. i prof. dr hab. S. P. oraz zaświadczenia od producenta urządzenia, a także wykonanej na zlecenie firmy A. AS (producenta urządzeń) opinii sporządzonej przez inż. J. K. - biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, kryminalistyki i cybernetyki nie zasługuje na uwzględnienie w tej sprawie.
Minister Finansów wskazał, iż dowody przedkładane przez Stronę, nie dotyczą przedmiotowych automatów [...] o numerach [...] i [...], lecz odnoszą się do "urządzenia [...] w dwóch typach: [...] ([...] i [...]) w wersji programowej [...]".
Odnosząc się do uwag Strony dotyczących opinii Jednostki Badającej Izby Celnej w [...] Organ zauważył, że opinie te są kompletne, odnoszą się do konkretnych automatów i wbrew twierdzeniom Strony, w sposób wyczerpujący dostarczają informacji niezbędnych w niniejszej sprawie. Nie tylko opisują działanie przedmiotowych automatów do gier, ale także zawierają wywiedzione na tej podstawie wnioski. Opinie jednostki badającej zostały także podpisane przez osobę upoważnioną wymienioną w upoważnieniu udzielonym jednostce badającej przez Ministra Finansów. Zdaniem organu, brak również podstaw do kwestionowania uprawnień Jednostki Badającej Izby Celnej w [...]. Wysuwana przez Stronę teza podważająca jej kompetencje nie znajduje uzasadnienia. Udzielając upoważnienia Minister Finansów badał spełnienie przez Jednostkę Badającą Izbę Celną w [...] warunków, o których mowa w art. 23 f ustawy o grach hazardowych, w tym m.in. zapewnienie odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponowanie odpowiednim wyposażeniem technicznym.
Minister Finansów podkreślił, że Izba Celna w [...] - Wydział Laboratorium Celne, zgodnie z przedłożonym certyfikatem Polskiego Centrum Akredytacji nr [...] (wymóg określony w art. 23f ust. 2 pkt 1 ww. ustawy) spełnia wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących". Uzyskanie przedmiotowej akredytacji świadczy zatem, w ocenie organu, o kompetencjach badawczych i wiarygodności uzyskiwanych wyników badań, jak również jest gwarancją uznawania sprawozdań z tych badań. Dodatkowo coroczne audyty zewnętrzne potwierdzają fachowość personelu, profesjonalizm badań i wysoką, jakość otrzymywanych wyników.
Ostatecznie organ dodawał, że zgodnie z art. 23f ust. 5 pkt 1 ustawy o grach hazardowych minister właściwy do spraw finansów publicznych cofa, w drodze decyzji, upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 tego przepisu lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b. Jak dotychczas brak jest podstaw do podjęcia przez Ministra Finansów działań wynikających z ww. przepisu. Zatem udzielone ww. jednostce badającej przez Ministra Finansów upoważnienie do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier pozostaje aktualne.
Jednocześnie stwierdził, że Minister Finansów prowadzi postępowanie w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z art. 8 ustawy o grach hazardowych. W związku z powyższym to nie przepisy kodeksu postępowania karnego znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie, lecz przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.
Powołując art. 233 Ordynacji podatkowej Minister Finansów wskazywał, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji nie oznacza, jak na to wskazuje na pozór sformułowanie tego przepisu, że organ odwoławczy nie powinien przeprowadzić postępowania odwoławczego polegającego na zbadaniu sprawy i podjęciu ponownego rozstrzygnięcia. "Utrzymanie decyzji w mocy" jest określeniem, które: a) wskazuje formalnie na utrzymanie w mocy bytu decyzji organu I instancji, ale oznacza zarazem, że: b) treść rozstrzygnięcia organu II instancji, choć tożsama z rozstrzygnięciem organu I instancji, stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie przez organ II instancji postępowania.
Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosła H. Spółka z o.o. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej ewentualnie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009r. (u.g.h.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące wszczęciem postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania przez organ z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornym urządzeniu posiadanym przez Skarżącego nie było możliwe, ponieważ dotyczy przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona.
2. art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997r. (O.p.) w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez odmowę jego zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia.
3. art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 u.g.h poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż urządzenie [...] o nr [...] i [...] umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry przez co nie można ich uznać za wygraną rzeczową.
4. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 197 § 1, art. 198 § 1, art. 199 w zw. z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 1-3 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych Skarżącej, których celem było udowodnienie braku możliwości uzyskania na urządzeniu będącym przedmiotem decyzji wygranych rzeczowych w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. i kwalifikację urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających u.g.h., przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia we wskazanym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w recypowanej do niniejszego postępowania opinii jednostki badającej sporządzonej na potrzeby postępowania karnoskarbowego, pomimo oczywistej wadliwości formalnej oraz merytorycznej wymienionej opinii z punktu widzenia właściwych przepisów postępowania karnego dyskwalifikującej wskazaną opinię w świetle przydatności dla wyjaśnienia sprawy, co zostało uzasadnione w piśmie Skarżącego z 28 grudnia 2012r. i 26 kwietnia 2013r. (wypowiedzi przed wydaniem decyzji I i II instancji).
5. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, a w szczególności uznaniu, że gra na przedmiotowym urządzeniu umożliwia graczowi uzyskanie wygranych rzeczowych, co łącznie z rzekomym wystąpieniem elementu losowości w grze umożliwiło organowi kwalifikację przedmiotowego urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających u.g.h.
6. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, m.in. przez lakoniczne ustosunkowanie się do zastrzeżeń i sprzeczności występujących w opinii sporządzonej przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] oraz pominięcie w procesie orzekania wniosków wypływających z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r. (sygn. akt IV KK 215/07) ze względu na fakt, iż zdaniem organu "wyrok ten nie może znaleźć zastosowania w tej sprawie", a w konsekwencji uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.
7. Art. 180 § 1 w związku z art. 181, art. 187 i art. 197 § 1 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach opinii (sprawozdań z badań) o charakterze gier na spornych urządzeniach należących do Skarżącego wydanych przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nie posiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonych opinii będących podstawą wydania skarżonej decyzji tak po stronie jednostki jak i osoby prowadzącej badanie.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca rozbudowała przytoczone wyżej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wraz z pismem z 15 kwietnia 2014 r., strona skarżąca wnosząc o dopuszczenie jako dowodu w sprawie, złożyła fotokopię pisma Polskiego Centrum Akredytacji z 14 stycznia 2014 r. informującego, że akredytowane laboratoria badawcze będące komórkami organizacyjnymi Izby Celnej w [...] (Nr akredytacji [...]) oraz Izby Celnej w [...] (Nr akredytacji [...]) nie posiadają potwierdzonych w wyniku akredytacji kompetencji do wykonywania badań automatów do gier.
Pismem z 7 maja 2014 r., organ odniósł się do podniesionego w piśmie strony braku posiadania przez Laboratorium Izby Celnej w [...] kompetencji do wykonywania badań automatów do gier, nie zgadzając się ze stanowiskiem strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej jako: p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zbadania wymagała podnoszona przez skarżącą kwestia posiadanego przez Laboratorium Izby Celnej w [...] jako jednostkę badającą upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, którego to upoważnienia Minister Finansów udziela na podstawie art. 23f ust. 1 u.g.h.
Zgodnie z art. 23f ust. 1 u.g.h.; "Upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki a mianowicie m.in. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement).
W myśl art. 23f ust. 2 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1. Takim dokumentem jest certyfikat akredytacji, o którym mowa w art. 23f ust. 2 pkt 1 u.g.h.
Stosownie do art. 23f ust. 3 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji. Ponadto stosownie do art. 23f ust. 6 u.g.h. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Powołane przepisy oznaczają, że jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, którego udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia określone, wymienione wyżej w ustawie warunki. Upoważnienie udzielane jest na wniosek określonej jednostki badającej, do którego to wniosku powinny zostać dołączone dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ustawie. W szczególności jednostka badająca ubiegając się o upoważnienie Ministra Finansów winna legitymować się dokumentem w postaci certyfikatu akredytacji udzielonego przez Polskie Centrum Akredytacji.
W tym zakresie skarżącą zasadnie podnosiła, że nie chodzi o akredytację w dowolnej dziedzinie/obiekcie badań, lecz akredytację do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Natomiast zakres akredytacji Laboratorium Badawczego nr [...], (jedynej akredytacji tej jednostki), dotyczy badań chemicznych i właściwości fizycznych chemikaliów oraz badań chemicznych i właściwości fizycznych tekstyliów.
Potwierdzeniem stanowiska skarżącej jest brzmienie przepisów ustawy z dnia 8 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 138, poz.935 z późn. zm - dalej jako ustawa o systemie zgodności). I tak stosownie do art. 15 ust. 1 akredytacja udzielana jest przez Polskie Centrum Akredytacji na wniosek jednostki oceniającej zgodność. Jak wynika z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie zgodności przedmiotowy wniosek musi zawierać m.in. określenie zakresu akredytacji. Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 ustawy o systemie zgodności dokumentem potwierdzającym udzielenie akredytacji jest certyfikat akredytacji. Art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy stanowi, że certyfikat, o którym mowa w ust. 1, zawiera zakres udzielonej akredytacji oraz okres jej ważności.
Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie Minister Finansów nie przedstawił dokumentów świadczących o tym, że Laboratorium Izby Celnej w [...] posiada certyfikat akredytacji w zakresie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, co stanowiłoby podstawę do wydania przez Ministra stosownego upoważnienia.
Z drugiej strony nie można w żaden sposób uznać, jak to wywodzi Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, że brzmienie przepisu art. 23f u.g.h. wskazuje, że w przypadku automatów do gry wystarczającą podstawę do przeprowadzania takich badań przez Laboratorium Izby Celnej w [...] stanowi upoważnienie wydane przez Ministra Finansów zgodnie art. 23f u.g.h. z pominięciem odpowiedniego zakresu akredytacji. Nie można również podzielić wskazywanej przez organ tezy, że takie upoważnienie jakie posiadało ww. Laboratorium , a mianowicie na badania chemiczne jest wystarczające do przeprowadzania badań automatów do gry.
Idąc tym tokiem rozumowania należy podkreślić, że pojęcia akredytacji lub certyfikatu akredytacji użyte w art. 23f u.g.h. należy odnieść wprost do ustawy o systemie zgodności, która te pojęcia definiuje.
Sąd zauważa, że żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką, lecz występuje w pewnym kontekście systemowym - jest częścią określonego aktu normatywnego, który z kolei jest częścią określonej gałęzi prawa należącej do systemu prawa polskiego. Wykładając więc dany przepis prawa, należy brać pod uwagę jego relacje z innymi przepisami danego aktu normatywnego (wykładnia systemowa wewnętrzna) oraz przepisami zawartymi w innych ustawach (wykładnia systemowa zewnętrzna). Tylko bowiem realizacja tej dyrektywy wykładni prawa, określanej jako argumentum a rubrica, gwarantuje zupełne i niesprzeczne odczytanie danej instytucji prawa z przepisów prawa (por. L. Morawski: Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 74-83, L. Morawski: op. cit., s. 152 i nast.).
W ocenie Sądu powyższe dyrektywy wykładni prawa trzeba zatem odnieść do analizowanego zagadnienia dotyczącego nadawania przez Ministra Finansów upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier w oparciu o certyfikat akredytacji w określonej dziedzinie (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 7 sędziów NSA z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10).
Dodatkowym argumentem na poparcie takiego rozumienia przepisów u.g.h. jest kierunek przyjęty w orzecznictwie gdzie przyjmuje się , że podstawą ustalenia przez organ niespełnienia przez automat do gier o niskich wygranych warunków przewidzianych w zezwoleniu, regulaminie lub innych określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności, na którą udzielono zezwolenia jest wyłącznie dowód potwierdzający spełnienie przez automat określonych prawem wymagań w postaci badania tzw. jednostki badającej, a nie jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego ( por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1031/11). Potwierdzeniem takiego stanowiska jest wprowadzenie przez ustawodawcę do nowelizacji z ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) do przepisów ustawy o grach hazardowych przepisu art. 23b określającego procedurę "badania sprawdzającego" automatu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, że nie spełnia on wymogów określonych w ustawie. Badanie to przeprowadza specjalistyczna jednostka badająca. Zgodnie z art. 23b ust. 1 na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23b ust. 3 u.g.h. oraz wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2013 r. , sygn. akt II GSK 111/12).
Powyższe okoliczności dotyczące wyłączności jednostki badającej posiadającej upoważnienie Ministra Finansów wydane w trybie art. 23f u.g.h potwierdził sam organ oddalając wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą. Zdaniem Ministra w procesie rozstrzygania, czy gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ustawa ta przypisuje szczególny walor badaniu technicznemu jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W związku z tym, zdaniem organu, opinie innych specjalistów dotyczące funkcjonowania przedmiotowego automatu mają drugorzędne znaczenie.
Stosownie do art. 12 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych ustaw ( Dz. U. z 2011 r. nr 134, poz. 779), która weszła w życie w dniu 14 lipca 2011 r. ;
"Art. 12. 1. Podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23f ustawy zmienianej w art. 1.
2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, dokumentu określonego w art. 23f ust. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 oraz w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, dokumentów określonych w art. 23f ust. 2 pkt 2-4 ustawy zmienianej w art. 1.
3. W przypadku niewykonania obowiązku określonego w ust. 2 upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wygasa."
W rozpoznawanej sprawie badanie automatów zostało przeprowadzone przez jednostkę badającą w dniach 22 grudnia 2011r. i 5 marca 2013r., a zatem w odniesieniu do automatu nr. [...] po upływie okresu, w którym konieczne było uzyskanie przez jednostkę badającą stosownej akredytacji. W aktach sprawy niniejszej brak jest potwierdzenia uzyskania takiej akredytacji przez jednostkę badającą w okresie roku od dnia wejścia w życie cytowanego wyżej przepisu.
W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że skoro decydujące znaczenie w sprawie mają badania techniczne automatów do gry, które wykonywane są na zasadzie wyłączności przez jednostki badawcze wskazane w art. 23 f u.g.h. zatem taka jednostka powinna posiadać certyfikat akredytacji w dziedzinie, w której dokonuje tych badań. W rozpoznawanej sprawie ten warunek nie został spełniony.
Wobec powyższego ustalenia stanu faktycznego dotyczące przedmiotowych automatów Minister Finansów wywodził, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., na podstawie sprawozdania Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w [...], które to laboratorium nie posiadało kompetencji opartej na właściwym zakresie akredytacji do badań automatów i urządzeń do gier, co doprowadziło do naruszenia także art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Minister Finansów, podejmując stosowne rozstrzygnięcie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie miał na względzie powyższe rozważania Sądu.
W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, mających charakter merytoryczny byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne.
Mając powyższe uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło