I OZ 104/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 471/14 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 471/14 w sprawie ze skargi A. Sz. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić A. Sz. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 471/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r. oddalił skargę A. Sz. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W dniu 17 października 2014 r. skarżąca skierowała do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 maja 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku A. Sz. wskazała, że po zawiadomieniu jej przez Sąd o tym, że stawiennictwo na rozprawie jest nieobowiązkowe, sądziła, że wyrok zostanie jej przez Sąd doręczony z urzędu. Skarżąca nie poinformowała przy tym nikogo z rodziny o otrzymaniu powyższego pisma. W dniu 17 października 2014 r. syn skarżącej – P. Sz. przypadkowo znalazł pismo Sądu i udał się z nim do Powiatowego Rzecznika Konsumentów przy Starostwie Powiatowym w Nakle nad Notecią. Tam uzyskał informację, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę sporządza się na wniosek złożony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Skarżąca podała, że jest osobą starszą (urodziła się w 1932 r.), schorowaną, z daleko posuniętą demencją starczą. Już w 1996 r. zaliczona została do I grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, jako osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji. Z kolei w 2013 r. zaliczona została do znacznego stopnia niepełnosprawności z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o przywrócenie jej uchybionego terminu. Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób przekonujący braku winy w uchybieniu terminu do skutecznego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd stwierdził, że wprawdzie skarżąca wskazała, iż uchybienie terminu spowodowane było jej złym stanem zdrowia, w tym daleko posuniętą demencją starczą, na dowód czego przedstawiła orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podała, że z uwagi na powyższe nie zrozumiała pouczenia Sądu, jak również pisma tego nie przekazała nikomu z rodziny, a następnie o nim zapomniała. Dopiero w dniu 17 października 2014 r. syn skarżącej – P. Sz. odnalazł przedmiotowe pismo, co skutkowało niezwłocznym wystąpieniem z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika jednak, że stroną przedmiotowego postępowania była nie tylko skarżąca, ale również jej mąż – R. Sz. mieszkający pod tym samym co skarżąca adresem. Przy tym zawiadomienia o terminie rozprawy kierowane do A. i R. Sz., zawierające pouczenie, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, doręczone zostały ww. stronom postępowania w dniu 22 kwietnia 2014 r., a ich odbiór pokwitował ich syn – P. Sz. (zwrotne potwierdzenia odbioru k-32 i 36 akt sądowych). Nie jest zatem zgodne z prawdą twierdzenie, jakoby skarżąca otrzymała ww. korespondencję osobiście i nie poinformowała o niej nikogo z domowników, bowiem wiedzę o niej posiadał zarówno syn skarżącej, jak również jej mąż, będący uczestnikiem niniejszego postępowania. Zdaniem Sądu, trudno przy tym uznać, aby korespondencja ta została następnie, bez jej uprzedniego odczytania, przekazana skarżącej, która, zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżąca korzystała z pomocy różnych prawników, jednak pomoc ta ograniczała się jedynie do napisania pism, a nawet jeżeli otrzymała o od nich ustną informację o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku to i tak by jej nie zapamiętała. Ponadto wskazano, iż mąż skarżącej jest 92 letnim kombatantem, osobą bardzo schorowaną, nie mającą kontaktu z rzeczywistością. Natomiast syn skarżącej cierpi na szereg schorzeń, co zostało potwierdzone stosownym zaświadczeniem lekarskim. W związku z tym skarżąca nie tylko sama nie mogła należycie zrozumieć pouczenia Sądu w zawiadomieniu o terminie rozprawy, a już na pewno takiej wiedzy nie mogła uzyskać od męża i syna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej "p.p.s.a." strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 86 § 1). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, iż skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, bowiem wiedzę o korespondencji, która zawierała zawiadomienie o terminie rozprawy, a także pouczenie o możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, posiadał także mąż i syn skarżącej. Wskazać jednak należy, iż we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podniosła, iż jest osobą w podeszłym wieku, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Ponadto w zażaleniu wskazano, że zarówno mąż, jak i syn skarżącej są osobami, które mają ograniczony kontakt z rzeczywistością. W takiej sytuacji, biorąc pod uwagę to, iż skarżąca nie tylko sama nie mogła należycie zrozumieć pouczenia Sądu w zawiadomieniu o terminie rozprawy oraz, że takiej wiedzy nie mogła uzyskać od męża i syna, z uwagi na ich stan zdrowia, uznać należy, iż skarżącej nie można przypisać winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 86 § 1 i 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.